IV K 710/56

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława M. i Stefana J., oskarżonych z art. 286 § 1 i 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 23 sierpnia 1956 r., na podstawie art. 375, 384 pkt 2 k.p.k. zmienił zaskarżony wyrok: a) co do oskarżonego Stanisława M. w części dotyczącej kary w ten sposób, że oskarżonego za przypisany mu czyn przestępny z art. 286 § 1 k.k. skazał na karę 1 (jednego) roku więzienia b) co do oskarżonego Stefana J. w części dotyczącej kary w ten sposób, że na podstawie art. 61 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności zawiesił temu oskarżonemu warunkowo na dwa lata.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 23 sierpnia 1956 r. zostali skazani:1)oskarżony Stanisław M. z art. 286 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia za to, że jako traktorzysta G.O. będąc pod wpływem alkoholu, Wbrew przepisom o prowadzeniu i ruchu pojazdów mechanicznych, powierzył prowadzenie ciągnika m-ki "Zetor-25" nie posiadającemu ku temu uprawnień Stefanowi J., który będąc także w stanie znacznego upojenia alkoholowego najechał na przydrożne drzewo, powodując uszkodzenie ciągnika,2)oskarżony Stefan J. z art. 215 § 1 k.k. na karę 1 roku więzienia za to, że prowadząc bez posiadania zezwolenia na prowadzenie pojazdów mechanicznych ciągnik m-ki "Zetor-25", w stanie znacznego upojenia alkoholowego, najechał na przydrożne drzewo, powodując uszkodzenie ciągnika, czym sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji lądowej.Od tego wyroku założyli rewizje obaj oskarżeni.Rewizja oskarżonego Stanisława M. zarzuca:1)obrazę art. 339 § 1 lit. a k.p.k. przez niewskazanie przez Sąd Wojewódzki przyczyn wymierzenia oskarżonemu kary surowszej niż bezpośredniemu sprawcy oskarżonemu Stefanowi J.,2)wymierzenie kary rażąco niewspółmiernej przez nienależyte rozważenie przy wymiarze kary bardzo dobrej opinii oskarżonego z miejsca pracy, minimalnego napięcia złej woli oraz okoliczności, że szkoda zostanie w całości wyrównana.W konkluzji rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary przez złagodzenie orzeczonej kary i warunkowe zawieszenie jej wykonania.Rewizja oskarżonego Stefana J. zarzuca:1)obrazę art. 215 § 1 k.k. przez przypisanie oskarżonemu winy umyślnej z zamiarem ewentualnym, jakkolwiek oskarżony, nie mając uprawnienia na prowadzenie pojazdów mechanicznych i będąc w stanie podchmielonym, nie przewidział możliwości sprowadzenia katastrofy i nie godził się na nią,2)wymierzenie kary rażąco surowej w stosunku do przypisanego czynu.Rewizja zawiera wniosek o zmianę kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu z art. 215 § 1 k.k. na art. 215 § 2 k.k. i wymierzenie kary aresztu z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonego Stanisława M. jest zasadna.Kara wymierzona oskarżonemu przedstawia się jako rażąco surowa, nie tylko ze względu na wymierzenie mu kary wyższej niż oskarżonemu Stanisławowi M. karę wyższą aniżeli drugiemu art. 61 k.k.Sąd Wojewódzki wymierzając oskarżonemu Stanisławowi M. karę wyższą, aniżeli drugiemu oskarżonemu, nie przytoczył żadnych powodów, które nakazywały surowsze potraktowanie tego oskarżonego. Skoro zaś ani ustalenia zaskarżonego wyroku, ani materiał sprawy nie dają podstawy do przyjęcia, by wina oskarżonego M. była większa - należało orzeczoną karę jako rażąco surową złagodzić i wymierzyć w tej samej wysokości co oskarżonemu J.Biorąc pod uwagę pobudki działania oskarżonego, jego młody wiek, dotychczasową niekaralność, bardzo dobrą opinię i niewielką szkodę wynikłą z przestępstwa, Sąd Najwyższy złagodzoną karę zawiesił oskarżonemu warunkowo.uważając, że istnieją podstawy do zasadnego poglądu, iż oskarżony w przyszłości nie popełni nowego przestępstwa, gdyż orzeczona kara przy zawieszeniu jej wykonania stanowić będzie dla niego dostateczną przestrogę.Zarzut rewizji oskarżonego Stefana J. dotyczący obrazy art. 215 § 1 k.k. nie jest zasadny.Sąd Wojewódzki ustalił, że oskarżony prowadził traktor nie posiadając uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych i będąc w stanie znacznego upojenia alkoholowego.Te trafne ustalenia dały podstawę do przypisania oskarżonemu popełnienia przestępstwa z art. 215 § 1 k.k. z winy umyślnej. Oskarżony prowadząc traktor w stanie pijanym i bez zezwolenia, świadom był tego, że stwarza niebezpieczeństwo dla osób i pojazdów poruszających się po drodze i na to niebezpieczeństwo godził się, co bynajmniej nie oznacza, by chciał lub godził się na sprowadzenie katastrofy. Jakkolwiek oskarżony lekkomyślnie przypuszczał, że uniknie wypadku, to przypuszczenie to nie wpływa na odpowiedzialność za przestępstwo umyślne z art. 215 § 1 k.k., skoro istota tego przestępstwa polega na sprowadzeniu niebezpieczeństwa katastrofy, a nie na spowodowaniu katastrofy. Przypisanie oskarżonemu winy umyślnej w postaci zamiaru ewentualnego należało zatem uznać za zasadne.Mimo, że karę wymierzoną oskarżonemu należy uznać za współmierną do stopnia szkodliwości społecznej popełnionego przezeń przestępstwa i brak podstaw do jej złagodzenia, to jednakże z uwagi na dotychczasowe nienaganne życie oskarżonego, młody wiek, przyznanie się do winy, okazaną skruchę i niewielką szkodę, Sąd Najwyższy uznał za słuszne i celowe zawiesić wykonanie orzeczonej kary uważając, że sam fakt skazania oskarżonego będzie dla niego wystarczającym zagrożeniem.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.