IV KB 1/25

Izba Karna2025-01-23

Skład orzekający: Ryszarda Witkowskiego, Zbigniew Kapiński, Antoni Bojańczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, podlega odrzuceniu, jeśli nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych?
Ratio decidendi
Wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, podlega odrzuceniu, jeżeli nie spełnia wymogów formalnych, takich jak wskazanie konkretnej sprawy, w której sędzia ma orzekać, ani wymogów merytorycznych, polegających na wykazaniu, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu naruszają standardy niezawisłości lub bezstronności. Ponadto, wskazanie na wyłączenie sędziego w innej sprawie nie wypełnia obowiązku wskazania odpowiednich okoliczności i dowodów na ich poparcie.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek dotyczył sędziego przydzielonego do sprawy IV KK 537/24, jednakże w petitum i uzasadnieniu pisma wskazano błędnie sprawę IV KK 537/23. Ponadto, wniosek nie zawierał szczegółowego uzasadnienia wskazującego na naruszenie standardów niezawisłości lub bezstronności przez sędziego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek obrońcy skazanego o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.

Pełny tekst orzeczenia

IV KB 1/25 ZARZĄDZENIE Dnia 23 stycznia 2025 r. W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Ryszarda Witkowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego M. S. (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt IV KK 537/24; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Ryszarda Witkowskiego; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński UZASADNIENIE IV KB 1/25 2 Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. W pierwszym rzędzie trzeba wskazać, że wniosek podlegał odrzuceniu, albowiem SSN Antoni Bojańczyk nie jest wyznaczony do orzekania w sprawie, jaka została wskazana przez obrońcę skazanego – IV KK 537/23 (tak sprawa została oznaczona w petitum pisma, jak w jego uzasadnieniu). Sędzia Antoni Bojańczyk został natomiast przydzielony do sprawy IV KK 537/24. Niezależnie od tego, wskazać obrońcy trzeba, że wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na to, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Dodatkowo, wskazanie na wyłączenie sędziego w innej sprawie (niezależnie czy podstawą tego był art. 41 k.p.k. czy przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym) nie wypełnia ani zastępuje ciążącego na wnioskodawcy obowiązku wskazania odpowiednich okoliczności oraz dowodów na ich poparcie. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, IV KB 1/25 3 do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński ł.n [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 41 KPKart. 85 § 2art. 29 § 11

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy