IV KB 10/24

Izba Karna2024-04-17

Skład orzekający: Małgorzatę Bednarek, Zbigniew Kapiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym, który nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem i sposobem postępowania sędziego po powołaniu wpływają na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności, podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, który nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem i sposobem postępowania sędziego po powołaniu wpływają na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności, nie spełnia wymogów ustawowych i podlega odrzuceniu. Przepis art. 29 § 11 ustawy o Sądzie Najwyższym, przewidujący obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku, odnosi się wyłącznie do pełnomocników, a nie obejmuje obrońców.
Stan faktyczny
Złożono wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowaniu po powołaniu. Wniosek został sporządzony i wniesiony przez obrońcę skazanego. Prezes Sądu Najwyższego stwierdził, że wniosek nie spełnia wymogów ustawowych, ponieważ nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz jego wpływ na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności. W związku z tym wniosek został odrzucony.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Sporządzono uzasadnienie do zarządzenia o odrzuceniu wniosku.

Pełny tekst orzeczenia

IV KB 10/24 ZARZĄDZENIE Dnia 17 kwietnia 2024 r. W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Małgorzatę Bednarek wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego B. Z. (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego – adw. J. W. (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), a także 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt IV KK 130/24; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Małgorzatę Bednarek; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński UZASADNIENIE Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne IV KB 10/24 2 (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby one wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński IV KB 10/24 3 ł.n r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 85

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy