IV KB 5/23

Izba Karna2024-11-13

Skład orzekający: Małgorzata Bednarek, Tomasza Przesławskiego

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach związanych z trybem powołania sędziego, może być rozpoznany w trybie art. 41 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na wadliwościach proceduralnych związanych z powołaniem sędziego, nie może być rozpoznany w trybie art. 41 § 1 k.p.k. Jedyną drogą do kwestionowania bezstronności sędziego z uwagi na okoliczności powołania jest procedura przewidziana w art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym, która wymaga kumulatywnego wykazania wpływu tych okoliczności na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności.
Stan faktyczny
Obrońca wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy, powołując się na okoliczności związane z trybem powołania tego sędziego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu. Wniosek obrońcy został pozostawiony bez rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek obrońcy o wyłączenie SSN Tomasza Przesławskiego od rozpoznania sprawy IV KB 5/23 - bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

IV KB 5/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie A. G. uniewinnionego od czynów z art. 229 § 1 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 listopada 2024 r. wniosku o wyłączenie SSN Tomasza Przesławskiego od rozpoznania sprawy IV KB 5/23 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 29 § 4 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tj. z 2 kwietnia 2024 r. postanowił: pozostawić wniosek obrońcy o wyłączenie SSN Tomasza Przesławskiego od rozpoznania sprawy IV KB 5/23 - bez rozpoznania UZASADNIENIE Wniosek obrońcy A. G. należało pozostawić bez rozpoznania Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów, jedyną możliwością kwestionowania bezstronności sędziego z uwagi na okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego przewiduje procedura przewidziana w art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym, przy czym do zainicjowania tej kontroli koniecznym jest kumulatywne przytoczenie okoliczności związanych z powołaniem, a także dotyczących postępowania sędziego po powołaniu, a także wykazania ich wpływu na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności, mającego wpływ na wynik IV KB 5/23 2 danej sprawy. Wniosek taki nadto może być złożony w określonej kategorii spraw (art. 29 § 6 u.SN). Wynika to bowiem pośrednio z treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r, w sprawie o sygn. P 22/19, w którym orzekł, że art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), stosowany odpowiednio na podstawie art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 75) w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9 a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przyjęcie odmiennej wykładni, a więc dopuszczenie badania bezstronności sędziego w trybie art. 41 k.p.k. z uwagi jedynie na uwarunkowania prawne związane z trybem i sposobem powołania sędziego – do czego de facto zmierza wniosek obrońcy - prowadziłoby do obejścia przepisów dotyczących trybu, terminu oraz składu rozpoznającego dany rodzaj wniosku (zob. art. 29 § 5 - § 25 u.SN). Wniosek o wyłączenie sędziego nie może mieć nadto charakteru abstrakcyjnego i odnosić się de facto do całej grupy powołanych sędziów, a z taką sytuacją mielibyśmy do czynienia, gdyby został on uwzględniony (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19, LEX nr 3598209; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK 358/23, LEX nr 3621120). Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. [J.J.] r.g. IV KB 5/23 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 229 § 1 KKart. 41 § 1 KPKart. 29 § 4art. 29art. 29 § 6art. 41 § 1art. 42 § 1art. 741 pkt 1art. 9art. 179art. 144 ust. 3art. 41 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy