IV KB 59/25

Izba Karna2025-05-08

Skład orzekający: Adama Rocha, Zbigniew Kapiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę oskarżonej w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, może być odrzucony z powodu braku wskazania, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu wpływają na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie?
Ratio decidendi
Wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę oskarżonej w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu, jeśli nie wskazuje konkretnie, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu wpływają na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w danej sprawie. Samo powołanie się na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest wystarczające, gdyż oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności, co jest sprzeczne z celem przepisów regulujących test niezawisłości.
Stan faktyczny
Obrońca oskarżonej złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek został sporządzony i podpisany przez obrońcę, z zachowaniem wymaganego terminu. Prezes Sądu Najwyższego odrzucił wniosek, stwierdzając, że nie wskazuje on konkretnie, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w tej konkretnej sprawie. Ponadto, Prezes Sądu Najwyższego uznał, że przepis o obligatoryjnym zawiadomieniu organu samorządu zawodowego dotyczy tylko pełnomocników, a nie obrońców.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.

Pełny tekst orzeczenia

IV KB 59/25 ZARZĄDZENIE Dnia 8 maja 2025 r. W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Adama Rocha wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – oskarżoną (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę oskarżonej (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i oskarżonej oraz dołączyć do akt IV KS 40/24; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Adama Rocha; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński UZASADNIENIE IV KB 59/25 2 Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na to, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. IV KB 59/25 3 Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 29 § 10

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy