IV KK 100/06
WyrokIzba Karna2006-04-12
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy dotyczące zasądzania kosztów postępowania odwoławczego w sprawach z oskarżenia publicznego mogą być stosowane do zasądzania kosztów postępowania przygotowawczego od pokrzywdzonego, który nie występował w charakterze oskarżyciela posiłkowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy art. 636 § 1-3 k.p.k. oraz art. 13 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych dotyczą zasądzania kosztów w fazie jurysdykcyjnej i nie mogą być odpowiednio stosowane do zasądzania kosztów w toku postępowania przygotowawczego. Ponadto, przepisy te odnoszą się do oskarżyciela posiłkowego, a pokrzywdzony, który nie pełnił tej roli, nie może być obciążany kosztami postępowania odwoławczego.Stan faktyczny
Prokurator umorzył śledztwo w sprawie poświadczenia nieprawdy. Pokrzywdzony zaskarżył to postanowienie. Sąd pierwszej instancji utrzymał postanowienie o umorzeniu w mocy, ale jednocześnie zasądził od pokrzywdzonego koszty postępowania odwoławczego i opłatę. Prokurator Generalny wniósł kasację od części postanowienia dotyczącej zasądzenia kosztów i opłat od pokrzywdzonego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 zaskarżonego postanowienia, uznając je za wadliwe z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE Z DNIA 12 KWIETNIA 2006 R. IV KK 100/06 Przepisy art. 636 § 1-3 k.p.k., dotyczą zasądzenia kosztów odwoław-czego postępowania karnego w fazie jurysdykcyjnej i nie mogą być odpo-wiednio stosowane do zasądzania takich kosztów w toku postępowania przygotowawczego. Również redakcja przepisu art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 ze zm.), zgodnie z którym nieuwzględnienie środka odwoławczego w spra-wach z oskarżenia publicznego uzasadnia wymierzenie opłaty podmiotowi, który wniósł środek odwoławczy, tj. oskarżycielowi posiłkowemu lub pry-watnemu, nie pozostawia wątpliwości, że dotyczy on wyłącznie zasądzania kosztów na etapie postępowania odwoławczego, toczącego się w wyniku środka zaskarżenia wniesionego od orzeczenia sądowego. Przewodniczący: sędzia SN W. Kozielewicz (sprawozdawca). Sędziowie SN: A. Deptuła, F. Tarnowski. Sąd Najwyższy w sprawie z zażalenia pokrzywdzonego Stanisława B. na postanowienie o umorzeniu śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 kwietnia 2006 r., kasacji, wniesionej przez Proku-ratora Generalnego na korzyść pokrzywdzonego Stanisława B. od posta-nowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 listopada 2005 r., utrzymujące-go w mocy postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 31 sierpnia 2005 r.,
2 p o s t a n o w i ł uchylić rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 zaskarżonego postanowienia. U Z A S A D N I E N I E Prokurator Prokuratury Rejonowej w K., postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2005 r., umorzył na postawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. śledztwo w sprawie poświadczenia nieprawdy przez funkcjonariusza publicznego Urzędu Gminy w L. w notatce służbowej z dnia 5 października 2004 r. oraz w piśmie z dnia 4 października 2004 r., to jest o czyn z art. 271 § 1 k.k. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez Stanisława B. Po rozpoznaniu tego zażalenia Sąd Rejonowy w K., postanowieniem z dnia 21 listopada 2005 r., orzekł: „1. zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy, 2. zasądzić od pokrzywdzonego Stanisława B. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 40 (czterdzieści) złotych tytułem wydatków oraz kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem opłaty”. Od tego postanowienia kasację na korzyść pokrzywdzonego Stani-sława B. złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył to postanowienie w części dotyczącej zasądzenia od pokrzywdzonego Stanisława B. na rzecz Skarbu Państwa kwoty 40 zł tytułem wydatków oraz kwoty 240 zł tytułem opłaty, i zarzucając rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, a to art. 636 § 1 k.p.k. oraz art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223, ze zm.), polegające na zasądzeniu kosztów postępowania odwoławczego oraz wymierzeniu opłaty za postępowanie odwoławcze od podmiotu nieprzewidzianego we wskaza-nych przepisach, wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego w K. w zaskarżonej części. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
3 Kasacja jest oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. Rzeczywiście, postanowienie Sadu Rejonowego w zaskarżonym ka-sacją zakresie jest wadliwe, gdyż zapadło z rażącym naruszeniem przepi-sów prawa procesowego, wskazanych w zarzutach kasacji. Zgodnie z przepisem art. 636 § 1 k.p.k. nieuwzględnienie środka od-woławczego w sprawach z oskarżenia publicznego powoduje zasądzenie kosztów postępowania od podmiotu, który wniósł środek odwoławczy, tj. oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego. Redakcja wskazanego przepi-su nie pozostawia wątpliwości, że dotyczy on zasądzenia kosztów postę-powania karnego na etapie postępowania jurysdykcyjnego i nie może być odpowiednio stosowany do zasądzenia kosztów postępowania przygoto-wawczego. Również redakcja przepisu art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 ze zm.), zgodnie z którym nieuwzględnienie środka odwoławczego w spra-wach z oskarżenia publicznego implikuje wymierzenie opłaty podmiotowi, który wniósł środek odwoławczy, tj. oskarżycielowi posiłkowemu lub pry-watnemu, nie pozostawia wątpliwości, że dotyczy on wyłącznie zasądzania kosztów na etapie postępowania odwoławczego, toczącego się w wyniku środka zaskarżenia wniesionego od orzeczenia sądowego. Zauważyć przy tym nadto należy, że obydwa przepisy odnoszą się do oskarżyciela posiłkowego, a Stanisław B. jest co prawda pokrzywdzonym w sprawie, ale nie występował w niej w charakterze oskarżyciela posiłkowe-go. W tej sytuacji słusznie wywiódł Prokurator Generalny, że postano-wienie Sądu Rejonowego dotknięte jest opisanym wyżej rażącym narusze-niem przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na jego treść, albowiem doprowadziło do bezzasadnego orzeczenia o kosztach i opłatach postępowania od pokrzywdzonego Stanisława B.
4 Przedstawione wyżej względy zdecydowały, że Sąd Najwyższy z mo-cy art. 535 § 3 k.p.k. i art. 537 § 1 k.p.k. rozstrzygnął jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- I KO 45/20 2021-02-09Czy w przypadku umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. i wniesienia apelacji przez oskarżyciela posiłkowego, która okazała się nieskuteczna, oskarżyciel posiłkowy ponosi koszty obrony oskarż…
- II KK 596/21 2022-03-16Czy w przypadku nieuwzględnienia środków odwoławczych wniesionych zarówno przez prokuratora, jak i oskarżyciela posiłkowego od wyroku uniewinniającego, koszty postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa w całości, czy…
- VI KZP 14/79 1979-07-18Kto ponosi koszty postępowania odwoławczego w przypadku nieuwzględnienia rewizji wniesionej przez oskarżyciela posiłkowego od wyroku uniewinniającego, gdy jednocześnie rozpoznawana jest rewizja prokuratora, oraz czy w ta…
- VI KZP 45/75 1976-07-20Od kogo należy zasądzić koszty postępowania odwoławczego poniesione przez oskarżyciela posiłkowego w wypadku nieuwzględnienia rewizji wniesionej tylko przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego?
- IV KK 467/23 2024-02-22Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut dotyczący solidarnego zobowiązania oskarżonych do zwrotu kosztów procesu poniesionych przez oskarżycieli posiłkowych, uwzględniając zasadę słuszności i wysokość faktycznie p…
Powołane przepisy
art. 636 § 1art. 13 ust. 2art. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 271 § 1 KKart. 636 § 1 KPKart. 535 § 3 KPKart. 537 § 1 KPK§ 1§ 1 pkt 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy