IV KK 102/22

WyrokIzba Karna2022-05-20

Skład orzekający: Marek Motuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja obrońcy, oparta na zarzutach obrazy prawa materialnego dotyczącego zaliczenia okresu pozbawienia wolności na poczet kary łącznej oraz rażącej niewspółmierności kary, może być uznana za zasadną, jeśli zarzuty te zostały już wyczerpująco rozpoznane przez sądy niższych instancji?
Ratio decidendi
Kasacja obrońcy, oparta na zarzutach obrazy art. 82 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. dotyczących niezaliczenia całego okresu pozbawienia wolności na poczet kary łącznej oraz rażącej niewspółmierności kary, została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty te zostały już wyczerpująco i merytorycznie trafnie rozpoznane przez sąd odwoławczy, a ich ponowne przytaczanie w kasacji stanowi niedopuszczalny zabieg procesowy mający na celu zainicjowanie ponownego rozpoznania sprawy w trzeciej instancji.
Stan faktyczny
Obrońca złożył kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmieniał wyrok łączny Sądu Okręgowego. Zarzuty dotyczyły niezaliczenia na poczet kary łącznej całości okresu pozbawienia wolności wynikającego z wcześniejszych wyroków oraz rażącej niewspółmierności orzeczonych kar. Sąd Apelacyjny częściowo uwzględnił apelację, zaliczając dodatkowy okres pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną.
Rozstrzygnięcie
Kasacja obrońcy została oddalona jako oczywiście bezzasadna, a koszty postępowania kasacyjnego obciążyły Skarb Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 102/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie A. Ł. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 maja 2022 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 1 i 3 k.p.k. kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt II AKa […], zmieniającego wyrok łączny Sądu Okręgowego w C. z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt II K […] p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE A. Ł. został skazany prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w C. z dnia 24 stycznia 2012 roku, sygn. akt IV K […], utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w C. z dnia 12 listopada 2012 roku, sygn. akt VII Ka […], za ciąg przestępstw z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. oraz z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k., popełnionych w okresie od 29 do 30 września 2 2010 roku na karę 1 (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności; kara odbył w całości; 2. Sądu Okręgowego w C. z dnia 29 października 2012 roku, sygn. akt II K […], utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 kwietnia 2013 roku, sygn. akt II AKa […], za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k., popełnione w okresie od 10 do 15 lutego 2012 roku na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 100 (stu) stawek dziennych po 40 (czterdzieści) złotych; karę grzywny uiścił, karę pozbawienia wolności skazany odbywał od 11.06.2014 roku do 03.02.2015 roku, kiedy to został warunkowo zwolniony z odbycia reszty kary, okres próby minął, 3. Sądu Rejonowego w C. z dnia 30 kwietnia 2015 roku, sygn. akt IV K […], zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w C. z dnia 12 listopada 2015 roku, sygn. akt VII Ka […], za ciąg przestępstw z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. popełnionych w dniu 5 marca 2012 roku, na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 (dwóch) lat tytułem próby oraz na karę grzywny w wymiarze 40 (czterdziestu) stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych; karę grzywny uiścił; okres próby minął; 4. Sądu Okręgowego w C. z dnia 12 lipca 2018 roku, sygn. akt II K […], zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 listopada 2020 roku, II AKa […], za ciąg przestępstw z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., popełnionych w okresie od 28 marca 2011 roku do 26 marca 2012 roku na karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 300 (trzystu) stawek dziennych po 50 (pięćdziesiąt) złotych (punkt 2 wyroku) oraz za czyn z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. popełniony w okresie od 10 października 2011 roku do 24 października 2011 roku, na karę 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 100 (stu) stawek dziennych po 50 (pięćdziesiąt) złotych (punkt 3 wyroku) oraz na karę łączną 4 (czterech) 3 lat pozbawienia wolności i karę łączną grzywny w wysokości 300 (trzystu) stawek dziennych po 50 (pięćdziesiąt) złotych; Sąd Okręgowy w C. wyrokiem łącznym z dnia 07 kwietnia 2021 roku: 1. na podstawie art. 91 § 2 k.k. i art. 86 § I k.k. w zw. z art. 569 § 2 k.p.k. połączył opisane w punktach a) i d) kary jednostkowe pozbawienia wolności, wymierzone skazanemu A. Ł. wyrokiem w sprawie IV K […] Sądu Rejonowego w C. i w punkcie 3 (trzecim) wyroku w sprawie II K […] Sądu Okręgowego w C. i wymierzył skazanemu A. Ł. karę łączną 1 (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności; 2. na podstawie art. 91 § 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 569 § 2 k.p.k. połączył opisane w punktach b) i d) kary jednostkowe pozbawienia wolności, wymierzone skazanemu A. Ł. wyrokiem w sprawie II K […] Sądu Okręgowego w C. i w punkcie 2 (drugim) wyroku w sprawie II K […] Sądu Okręgowego w C. i wymierzył skazanemu A. Ł. karę łączną 4 (czterech) lat pozbawienia wolności; 3. na podstawie art. 91 § 2 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 569 § 2 k.p.k. połączył opisane w punktach b) i d) kary jednostkowe grzywny, wymierzone skazanemu A. Ł. wyrokiem w sprawie II K […] Sądu Okręgowego w C. i w punkcie 2 (drugim) wyroku w sprawie II K […] Sądu Okręgowego w C. i wymierzył skazanemu A. Ł. karę łączną grzywny w wysokości 300 (trzystu) stawek dziennych po 50 (pięćdziesiąt) złotych; 4. na podstawie art. 577 k.p.k. zaliczył skazanemu na poczet orzeczonej w punkcie 1 (pierwszym) wyroku, kary łącznej pozbawienia wolności, okres odbytej kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem w sprawie IV K […] Sądu Rejonowego w C. od dnia 11 marca 2013 roku do dnia 11 czerwca 2014 roku uznając, iż kara ta została wykonana w całości; 5. na podstawie art. 577 k.p.k. zaliczył skazanemu na poczet orzeczonej w punkcie 2 (drugim) wyroku, kary łącznej pozbawienia wolności, okres odbytej kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem w sprawie II K […] Sądu Okręgowego w C. od dnia 11 czerwca 2014 roku do dnia 03 lutego 2015 roku; 6. na podstawie art. 577 k.p.k. zaliczył skazanemu na poczet orzeczonej w punkcie 3 (trzecim) kary łącznej grzywny kwotę 4.000 (cztery tysiące) złotych 4 uiszczoną przez skazanego z tytułu grzywny orzeczonej w sprawie II K […] Sądu Okręgowego w C.; 7. stwierdził, że wyroki podlegające połączeniu ulegają osobnemu wykonaniu w zakresie nie objętym wy rokiem łącznym; 8. na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie co do wyroku opisanego w punkcie c); 9. na podstawie art. 627 k.p.k. zasądził od skazanego A. Ł. na rzecz Skarbu Państwa wydatki w kwocie 131,28 zł (sto trzydzieści jeden złotych dwadzieścia osiem groszy). Wyrok powyższy zaskarżył obrońca, zarzucając mu: 1. „naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 82 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 1.01.2012 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k., poprzez niezaliczenie skazanemu na poczet orzeczonej kary całości okresu pozbawienia wolności wynikającego z wyroku Sądu Rejonowego w C. sygn. akt IV K […] (1 rok i 3 miesiące) i Sądu Okręgowego w C. sygn. akt II K […] (1 rok i 6 miesięcy), podczas gdy czyny objęte w/w wyrokami zostały objęte wyrokiem łącznym - jak wynika z postanowienia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu z dnia 3 luty 2015 r. sygn. akt III Kow […] (k:46), a tym samym popełnione zostały przed 1.01.2012 r.; 2. naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 577 k.p.k., poprzez niezaliczenie na poczet orzeczonej kary okresu rzeczywistego pobawienia wolności ze sprawy objętej wyrokiem Sądu Okręgowego w C. sygn. akt II K […] z pkt 16 (str. 26 wyroku k:67v) tj. okresu od 16 lipca 2012 r. do 8 lipca 2013 r.; a w konsekwencji 3. rażącą niewspółmierność orzeczonych wobec skazanego kar w wymiarze 1 roku i 3 miesięcy oraz 4 lat pozbawienia wolności, uwypuklając okoliczności związane z celami zapobiegawczymi i wychowawczymi, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa (art. 85a k.k.), podczas gdy sformułowanie zawarte w w/w unormowanie „przede wszystkim”, świadczy iż 5 poza w/w okolicznościami pod uwagę należy brać także pozostałe dyrektywy wymiaru kary jak choćby: - okoliczności związane z właściwościami i warunkami osobistymi sprawcy, jego zachowaniu po popełnieniu przestępstw, w realiach przedmiotowej sprawy choćby to, iż A. Ł. posiadał pozytywną opinię w Zakładzie Karnym, był wielokrotnie nagradzany, wyraża żal i skruchę za popełnione przestępstwa a jego rodzina wymaga jego obecności i wsparcia w szczególności z uwagi na problemy zdrowotne żony K. Ł.- dokumentacja w załączeniu, - dyrektywy przedmiotowego i podmiotowego związku pomiędzy zbiegającymi się przestępstwami tj. okoliczności, iż w zasadzie wszystkie przestępstwa za które wymierzono wobec skazanego karę łączną dotyczą popełnienia przestępstw przeciwko mieniu.” Opierając się na przytoczonych zarzutach skarżący wniósł o: 1. przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej żony skazanego, dla wykazania trudnej sytuacji rodzinnej skazanego i jego najbliższych; 2. zmianę wyroku w zaskarżonej części, poprzez: - zaliczenie skazanemu na poczet orzeczonych kar całości okresu pozbawienia wolności wynikającego z wyroku Sądu Rejonowego w C. sygn. akt IV K […] (1 rok i 3 miesiące) i Sądu Okręgowego w C. sygn. akt II K […] (1 rok i 6 miesięcy), - zaliczenie skazanemu na poczet orzeczonych kar okresu rzeczywistego pozbawienia wolności z wyroku Sądu Okręgowego w sygn. akt II K […] (pkt 16 wyroku) tj. okresu od 16 lipca 2012 r. do 8 lipca 2013 r., - zastosowanie zasady pełnej absorpcji i wymierzenie skazanemu kary łącznej pozbawienia wolności, w oparciu o w/w zasadę; III. lub ewentualnie jego uchylenie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w C.. Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 24 września 2021 roku: 1. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 5 w ten sposób, że dodatkowo zaliczył skazanemu na poczet orzeczonej w punkcie 2 kary łącznej pozbawienia wolności 6 okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 16 lipca 2012 roku do dnia 11 marca 2013 roku; 2. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy; 3. zwolnił skazanego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa. Od wyroku tego kasację wywiódł obrońca zaskarżając go w całości na korzyść skazanego oraz zarzucając mu: 1. rażącą obrazę prawa materialnego mającą istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 82 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2012 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. poprzez niezaliczenie skazanemu na poczet orzeczonej kary całości okresu pozbawienia wolności wynikającego z wyroku Sądu Rejonowego w C. sygn. akt IV K […]za czyny zabronione popełnione w okresie od 29 do 30 września 2010 r. i Sądu Okręgowego w C. sygn. akt II K […], podczas gdy czyny objęte w/w wyrokami zostały objęte wyrokiem łącznym - jak wynika z postanowienia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu z dnia 3 lutego 2015 r. sygn. akt III Kow […], w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 82 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2012 r. - kara pozbawienia wolności uznana za odbyta w rozumieniu tego przepisu podlegała - na podstawie art. 577 k.p.k. - zaliczeniu w całości, w rozmiarze, w jakim została orzeczona, a nie faktycznie odbytym, na poczet kary tego rodzaju orzekanej w wyroku łącznym obejmującym skazania na karę, z której wykonania skazany został warunkowo przedterminowo zwolniony, 2. z uwagi za powyższy zarzut rażącej obrazy prawa materialnego, zarzucił także - ostrożności procesowej - rażącą niewspółmiemość orzeczonych wobec skazanego kar w wymiarze 1 roku i 3 miesięcy oraz 4 lat pozbawienia wolności, podczas gdy zachowanie skazanego po popełnieniu przestępstw jest prawidłowe, skazany posiada pozytywną opinię w warunkach izolacyjnych, wyraża krytyczny stosunek do popełnionych czynów zabronionych, dodatkowo w ocenie skazanego Sąd winien uwzględnić jego sytuację rodzinną, okoliczności te - bez zaliczenia skazanemu wnioskowanego okresu kar pozbawienia wolności - doprowadziłyby do przekonania, iż w istocie orzeczona wyrokiem łącznym kara pozbawienia wolności jest karą rażąco niewspółmierną. 7 W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy okazała się bezzasadna, co skutkowało oddaleniem jej na posiedzeniu bez udziału stron, w trybie art. 535 § 1 i 3 k.p.k. Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia mającym na celu, zgodnie z treścią art. 523 § 1 k.p.k., eliminację z obrotu prawnego prawomocnych orzeczeń dotkniętych bezwzględnymi przyczynami odwoławczymi określonymi w art. 439 k.p.k. lub innymi zbliżonymi do nich i mającymi rażący charakter uchybieniami, jeżeli mogły one mieć wpływ na treść orzeczenia. Skarżący we wniesionej kasacji tego rodzaju uchybień nie podniósł, lecz graniczył się do skopiowania treści zawartych w apelacji zarzutów tj.: obrazy 82 k.k. oraz niedopuszczalnego w postępowaniu kasacyjnym zarzutu rażącej niewspółmiernej surowości kary łącznej. Do obu zarzutów w sposób wyczerpujący i merytorycznie trafny odniósł się sąd odwoławczy, a wcześniej wypowiedział się w tym przedmiocie sąd I instancji. Ponowne przytaczanie powołanej w uzasadnieniach wyroków sądów obu instancji logicznej i przejrzystej argumentacji jest bezprzedmiotowe, albowiem – jak należy wnioskować z treści kasacji – obrońca nie jest nią zainteresowany. W kontekście powyższego wniesienie przez skarżącego kasacji opartej o tożsame i prawidłowo rozpoznane już przez sąd odwoławczy zarzuty apelacyjne, uznać należy jako niedopuszczalny zabieg procesowy, mający na celu zainicjowanie ponownego rozpoznania sprawy w trzeciej instancji i będący próbą uzyskania korzystniejszego dla skazanego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie, postanowiono, jak w sentencji. a.s.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 1art. 13 § 1 KKart. 286 § 1 KKart. 297 § 1 KKart. 270 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 284 § 2 KKart. 294 § 1 KKart. 18 § 2 KKart. 233 § 1 KKart. 65 § 1 KKart. 12 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy