IV KK 106/13
WyrokIzba Karna2013-07-11
Skład orzekający: Dorota Rysińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego, oparta na zarzucie błędnej wykładni przepisu prawa materialnego, może skutecznie podważać ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Kasacja wniesiona na podstawie art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k. może być oparta na zarzucie uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Nie jest dopuszczalne wniesienie kasacji od wyroku sądu pierwszej instancji ani podniesienie w niej zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Zarzut obrazy prawa materialnego sprowadza się do wadliwego zastosowania lub niezastosowania przepisu do niekwestionowanych ustaleń faktycznych lub nieprawidłowej jego wykładni. Podważanie ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji w ramach kasacji stanowi niedopuszczalny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.Stan faktyczny
Oskarżyciel posiłkowy wniósł kasację od wyroku sądu odwoławczego, który utrzymał w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego od popełnienia przestępstwa oszustwa. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisu art. 286 § 1 k.k. z powodu jego błędnej wykładni, polegającej na przyjęciu braku zamiaru wyłudzenia. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut ten w istocie podważa ustalenia faktyczne dotyczące zamiaru oskarżonego, a nie jego wykładnię prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 106/13 POSTANOWIENIE Dnia 11 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy J. K. uniewinnionego od popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego J. J. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 sierpnia 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 3 listopada 2011 r., p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć oskarżyciela posiłkowego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Kasacja wniesiona na niekorzyść oskarżonego J. K. podlegała oddaleniu w trybie określonym przepisem art. 535 § 3 k.p.k., ponieważ sformułowany w tej skardze zarzut nie czyni zadość wymogom przepisów art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k. Należy przypomnieć, że zgodnie z treścią wymienionych przepisów nadzwyczajny środek zaskarżenia, jakim jest kasacja, służy od wyroku sądu odwoławczego i można go oprzeć na zarzucie uchybień wymienionych w art. 439 §
2 1 k.p.k. albo innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Z unormowań tych wynika zatem m.in., że nie jest dopuszczalne wniesienie przez stronę kasacji od wyroku sądu pierwszej instancji, jak również podniesienie w tej skardze zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Przypomnieć także trzeba, o czym była mowa w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego, również publikowanych, że zarzut obrazy prawa materialnego sprowadza się do podniesienia wadliwego zastosowania albo niezastosowania przepisu prawa do przyjętych w sprawie (i niekwestionowanych) ustaleń faktycznych, a także do wskazania na nieprawidłową wykładnię stosowanego przepisu prawa. W powyższym świetle wyartykułowany w rozważanej kasacji zarzut „rażącego naruszenia przepisu art. 286 § 1 k.k. z powodu jego błędnej wykładni, polegającej – jak dalej ujmuje się w zarzucie – na przyjęciu braku zamiaru wyłudzenia w czynie oskarżonego (…)” na podstawie różnych wymienionych dalej faktów i „nieprzyjęciu istnienia takiego zamiaru” na podstawie kolejnych wyliczonych okoliczności, jawi się wręcz jako nieporozumienie. Już bowiem z samej treści przytoczonego zarzutu wynika wprost, że skarżący, wbrew uczynionej deklaracji, nie kwestionuje dokonanej w sprawie wykładni prawa (nie zarzuca również niezastosowania art. 286 § 1 k.k. do prawidłowo ustalonego, wypełniającego znamiona tego przestępstwa, zachowania oskarżonego), lecz podważa dokonane w sprawie ustalenie, iż oskarżony J. K. nie działał z oszukańczym zamiarem doprowadzenia J. J. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. W istocie więc autor kasacji stawia zarzut błędu w ustaleniach faktycznych zaskarżonego wyroku. Należy dodatkowo podkreślić, że na taką treść zarzutu wskazuje również uzasadnienie kasacji, w którym, w myśl własnych założeń dowodowych skarżącego, polemizuje się z ocenami i ustaleniami sprawy, i to dokonanymi przez Sąd pierwszej, a nie drugiej instancji. W ten kontekst wpisuje się m.in. twierdzenie skarżącego, że oskarżony miał zamiar wyłudzić nabywany alkohol, skoro w momencie zawierania z oskarżycielem posiłkowym transakcji ukrył on przed nim fakt, iż nie dysponuje zezwoleniem (koncesją) na jego sprzedaż. W sprawie
3 bowiem uznano, że zezwolenie takie znajdowało się w dyspozycji oskarżonego, a ustalenia tego nie sposób uznać za wadliwe w świetle brzmienia obowiązującego w dacie zarzucanego działania (a nie obecnie, do czego odwołuje się obrońca) przepisu art. 18 ust. 8 pkt. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 1997r. Nr 121, poz. 770) oraz art. 2 ust. 3 ustawy – Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. z 1999 r. Nr 101, poz. 1178). Niezależnie jednak od tego należy zauważyć, że już tylko według własnej argumentacji obrońcy ewentualny brak owego zezwolenia i tak nie mógłby ważyć na ustaleniu o zamiarze niewywiązania się przez oskarżonego ze zobowiązania do zapłaty za pobrany towar. Obrońca dostrzega bowiem zarazem i podkreśla, że oskarżony dysponował pieniędzmi za towar, który jednak sprzedał. Wypada wreszcie zaakcentować, że w rozważanej skardze Sądowi Okręgowemu nie postawiono żadnego zarzutu, w tym zwłaszcza zarzutu naruszenia przepisów art. 433 § 2 k.p.k., czy art. 457 § 3 k.p.k., regulujących postępowanie odwoławcze, a całość rozważań – sprzecznie z treścią art. 519 k.p.k. – skierowano przeciwko stanowisku Sądu Rejonowego, uprzednio atakowanemu w apelacji przy pomocy zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych tego orzeczenia, wynikających z nieprawidłowej – zdaniem apelującego – oceny dowodów. Taki zabieg należy uznać za nieskuteczny, ponieważ rolą Sądu Najwyższego nie jest ponowna kontrola orzeczenia sądu meriti, a więc rozpoznawanie po raz kolejny zarzutów stawianych temu rozstrzygnięciu, i to zarzutów natury, jak wspomniano, zupełnie polemicznej. W podsumowaniu więc stwierdzić należało, że w kasacji ani nie postawiono zarzutu obrazy prawa materialnego, ani też nie wykazano żadnego naruszenia prawa w procedowaniu Sądów, zwłaszcza Sądu odwoławczego. Z tych wszystkich względów, oceniając, że kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- III KK 236/17 2017-12-05Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego, która w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez sąd pierwszej instancji, może być uznana za skuteczną, mimo pozornego podnoszenia zarzutów naruszenia praw…
- IV KK 137/16 2016-05-05Czy zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, który w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne sądu odwoławczego, może stanowić podstawę uwzględnienia kasacji wniesionej w trybie art. 523 § 1 k.p.k.?
- III KK 631/19 2020-02-19Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego, która kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, jest dopuszczalna w świetle przepisów Kodeksu postępowania karnego?
- III KK 29/13 2013-03-14Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu pierwszej instancji, który został zmieniony przez sąd odwoławczy, jest dopuszczalna?
- V KK 214/16 2016-09-22Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego, która w istocie kwestionuje ocenę dowodów i ustalenia faktyczne dokonane przez sąd pierwszej instancji, może być uznana za oczywiście bezzasadną?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 286 § 1 KKart. 12 KKart. 519 KPKart. 523 § 1 KPKart. 439 §
2art. 18 ust. 8art. 2 ust. 3art. 433 § 2 KPKart. 457 § 3 KPK§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy