IV KK 112/13

WyrokIzba Karna2013-04-29

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy, zasądzając odszkodowanie na rzecz pokrzywdzonych w wyroku zmieniającym wyrok Sądu Rejonowego na niekorzyść oskarżonego, naruszył zasadę reformationis in peius (art. 434 § 1 k.p.k.), jeśli orzeczenie o odszkodowaniu nie zostało zaskarżone w apelacji wniesionej przez prokuratora?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając zarzut naruszenia zasady reformationis in peius za oczywiście bezzasadny. Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej kary, miał prawo zmienić wyrok również w zakresie orzeczenia o odszkodowaniu, które było ściśle powiązane z orzeczeniem o karze i warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Zasądzenie odszkodowania przez Sąd Okręgowy mieściło się w granicach zaskarżenia i nie stanowiło obrazy art. 434 § 1 k.p.k.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał J. P. za przestępstwa, orzekając m.in. karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz zobowiązując oskarżonego do zapłaty odszkodowania na rzecz pokrzywdzonych. Prokurator Rejonowy wniósł apelację na niekorzyść oskarżonego, zaskarżając wyrok w części dotyczącej kary. Sąd Okręgowy uwzględnił apelację, uchylając rozstrzygnięcie o warunkowym zawieszeniu kary oraz rozstrzygnięcie o odszkodowaniu i zasądzając je na nowo z ustawowymi odsetkami. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając naruszenie zasady reformationis in peius.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata wynagrodzenie za sporządzenie kasacji i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 112/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2013 r., sprawy J. P. skazanego z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk, art. 270 § 1 kk z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 19 października 2010 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 4 maja 2010 r. I. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. S. - Kancelaria Adwokacka kwotę 442 zł i 80 gr (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie skazanego J. P.; III. obciąża skazanego J. P. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W kasacji zarzucono rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść orzeczenia, cyt. „a to art. 434 § 1 k.p.k. poprzez obrazę przez Sąd w zaskarżonym wyroku zasady reformationis in peius poprzez uchylenie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie IV wyroku Sądu Rejonowego z dnia 4 maja 2010 r., i zasądzenie od oskarżonego J. P. na rzecz pokrzywdzonego F. O. odszkodowania w kwocie 5500 zł. oraz na rzecz pokrzywdzonego A. K. w kwocie 1500 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 16 listopada 2009 roku, podczas gdy punkt IV rzeczonego wyroku nie został zaskarżony w apelacji 2 wniesionej na niekorzyść oskarżonego J. P. przez Prokuratora Rejonowego w C”. W związku z podniesionym zarzutem kasacyjnym Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zarzut jest oczywiście bezzasadny. Poza sporem jest, że w pkt. IV wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 4 maja 2010 r., cyt. „na mocy art. 72 § 2 k.k. zobowiązano oskarżonego J. P. do zapłaty na rzecz F. O. kwoty 5500 zł, a na rzecz A. K. kwoty 1500 zł tytułem naprawienia szkody, w terminie 3 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia”. Tym wyrokiem wymierzono J. P. karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Od w/w wyroku Sądu Rejonowego apelację złożył jedynie Prokurator Rejonowy. Zaskarżył wyrok na niekorzyść oskarżonego J.P. w części dotyczącej orzeczenia o karze i zarzucając rażącą nie współmierność wymierzonej kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz celów kary w zakresie jej indywidualnego i społecznego oddziaływania, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie kary bezwzględnej 2 lat pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy apelację tą uwzględnił w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie dotyczące warunkowego zawieszenia, a także rozstrzygnięcie zawarte w pkt. IV, oraz na mocy art. 415 § 4 k.p.k. zasądził od oskarżonego J. P. odszkodowanie na rzecz pokrzywdzonego F. O. w kwocie 5500 zł, a na rzecz pokrzywdzonego A. K. w kwocie 1500 zł – z ustawowymi odsetkami od dnia 16 listopada 2009 r. do dnia zapłaty. W opisanych realiach nie można podzielić poglądu obrońcy skazanego, iż tak rozstrzygając Sąd Okręgowy uczynił to z rażącą obrazą art. 434 § 1 k.p.k. Przecież wyrok Sądu Rejonowego: 1) został zaskarżony w części dotyczącej kary na niekorzyść, 2) Sąd Okręgowy stwierdził uchybienie podniesione w apelacji (rażącą niewspółmierność kary), 3) wydał rozstrzygnięcie w granicach zaskarżenia (wyrok zmieniono w zakresie orzeczenia o karze). Przedstawione względy zdecydowały, że Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3 k.p.k. postanowił jak na wstępie. 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 279 § 1 kkart. 64 § 1 kkart. 270 § 1 kkart. 434 § 1 KPKart. 72 § 2 KKart. 415 § 4 KPKart. 535 § 3 KPK§ 1§ 2§ 4§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy