IV KK 122/20
WyrokIzba Karna2020-06-24
Skład orzekający: Krzysztof Cesarz, Barbara Skoczkowska, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może wydać wyrok nakazowy, gdy istnieją wątpliwości co do tego, czy posiadanie śladowej ilości środka odurzającego wypełnia znamię posiadania niezbędne dla bytu przestępstwa z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok nakazowy może zostać wydany jedynie wtedy, gdy okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości, zgodnie z art. 500 § 1 i 3 k.p.k. W przypadku posiadania śladowych ilości środków odurzających, wątpliwości co do wypełnienia znamienia posiadania niezbędnego dla bytu przestępstwa stanowią przeszkodę do rozpoznania sprawy w trybie nakazowym. Sąd Najwyższy podkreślił, że narkotyk musi spełniać kryterium ilościowe pozwalające na jednorazowe użycie w celu osiągnięcia efektu odurzenia.Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ł., który skazał S. S. i K. B. za posiadanie śladowych ilości środków odurzających (odpowiednio 0,116 g i 0,031 g suszu konopi indyjskich). Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, polegające na wydaniu wyroku nakazowego mimo istnienia poważnych wątpliwości co do wypełnienia znamienia posiadania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy wobec S. S. i K. B. i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Ł. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 122/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Justyna Kryńska - Szufnara po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 24 czerwca 2020 r. w sprawie S. S. i K. B. skazanych z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanych, od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ł., z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II K (…) uchyla zaskarżony wyrok nakazowy wobec S. S. i K. B. i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Ł. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE S. S. został oskarżony o to, że: „w dniu 2 listopada 2016 r. w W. woj. (…) posiadał środki odurzające w postaci suszu konopi, indyjskich innych niż włókniste w ilości 0,116 grama”,
2 tj. o popełnienie czynu z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. K. B. został oskarżony o to, że: „w dniu 31 października 2016 r. w Ł. woj. (…) posiadał środki odurzające w postaci suszu konopi indyjskich innych niż włókniste w ilości 0,031 grama”, tj. o popełnienie czynu z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Sąd Rejonowy w Ł., wyrokiem nakazowym z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II K (…), uznał oskarżonych za winnych popełnienia zarzucanych im przestępstw, z tym jednak ustaleniem, że stanowią one wypadek mniejszej wagi i czyny te zakwalifikował z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, a na podstawie art. 62 ust. 3 tej ustawy, wymierzył oskarżonym: 1. S. S. karę grzywny w wysokości 60 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł; 2. K. B. karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł. Wyrokiem tym zaliczono oskarżonemu K. B. na poczet orzeczonej kary grzywny okres rzeczywistego pozbawienia w sprawie oraz rozstrzygnięto w przedmiocie kosztów postępowania. Wyrok nakazowy Sądu Rejonowego uprawomocnił się, bez zaskarżenia, w stosunku do S. S. 8 lutego 2018 r., a w stosunku do K. B. 20 kwietnia 2018 r. wobec cofnięcia sprzeciwu przed rozpoczęciem przewodu sądowego. Wyrokiem tym objęci byli również oskarżeni M. S. i W. S. , którzy nie wnieśli sprzeciwu od tego wyroku oraz A. M. , który po ponownym rozpoznaniu sprawy, w wyniku wniesionego sprzeciwu, został uniewinniony od zarzutu posiadania środków odurzających w postaci suszu konopi indyjskich innych niż włókniste w ilości 0,028 grama.
3 Kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. II K (…), wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżając to orzeczenia w całości, na korzyść oskarżonych S. S. i K. B. , zarzucił: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a to art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na przyjęciu, iż wina i okoliczności zarzucanych oskarżonym przestępstw nie budzą wątpliwości, co w konsekwencji doprowadziło do wydania na posiedzeniu wyroku nakazowego skazującego S. S. i K. B. za przestępstwa z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. 2019.852 j.t.), podczas gdy w świetle dowodów wskazanych w akcie oskarżenia, przy uwzględnieniu rodzaju i ilości środka odurzającego objętego zarzutami, występowały poważne wątpliwości odnośnie przyjęcia, że dysponowanie przez wyżej wymienionych oskarżonych śladową ilością substancji psychotropowej w postaci suszu konopi indyjskich innych niż włókniste wypełnia znamię posiadania niezbędne dla bytu czynu zabronionego z art. 63 ust 3 w zw. z ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, co winno skutkować skierowaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie i wyjaśnieniem wszystkich okoliczności istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia”. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Ł. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona na korzyść S. S. i K. B., jako zasadna w stopniu oczywistym podlegała uwzględnieniu na posiedzeniu, bez udziału stron, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
4 W sprawie doszło bowiem do rażącego i mającego istotny wpływ na treść wydanego wyroku nakazowego naruszenia przepisów prawa karnego procesowego wskazanych w kasacji. Zgodnie z art. 500 § 1 i 3 k.p.k. sąd może wydać wyrok nakazowy, jeżeli na podstawie zebranych w sprawie dowodów okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. W przeciwnym wypadku koniecznym jest rozpoznanie sprawy na rozprawie głównej. Sąd Rejonowy w Ł., orzekający w niniejszej sprawie nie powziął tego rodzaju wątpliwości, choć w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powziąć je powinien. Zauważyć należy, że S. S. zarzucono posiadanie ziela konopi indyjskiej innej niż włókniste w ilości 0,116 grama, a K. B. 0,031 grama. Już więc treść zarzutów postawionych oskarżonym, budziła poważne wątpliwości co do tego, czy posiadanie takiej ilości, tego rodzaju środka odurzającego wypełnia znamię posiadania niezbędne dla bytu przestępstwa z art. 63 ust 3 w zw. z ust 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Okoliczność ta stała więc na przeszkodzie rozpoznaniu sprawy w trybie nakazowym. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że narkotyk będący przedmiotem przestępstwa z art. 62 tej ustawy musi spełniać nie tylko kryterium przynależności grupowej do związków wymienionych w załącznikach do tego aktu prawnego, ale również kryterium ilościowe pozwalające na jednorazowe użycie w celu osiągnięcia choćby potencjalnego efektu odurzenia lub innego charakterystycznego dla działania substancji psychotropowej, ale innego skutku niż medyczny (zob. np. wyroki: 11 marca 2010 r., IV KK 432/09, LEX nr 583908; z dnia z dnia 20 kwietnia 2011 r., IV KK 26/11, LEX nr 794512; z dnia 18 maja 2017 r., IV KK 444/16, LEX nr 2306381). Słusznie zauważa skarżący, że kryteria te nie były w ogóle weryfikowane w toku postępowania przygotowawczego, a także kwestia ta pozostała poza zakresem rozważań Sądu, pomimo że miała istotne znaczenie
5 dla rozstrzygnięcia sprawy, czego chociażby dowodem jest rozstrzygnięcie dotyczące oskarżonego A. M. , który wobec treści opinii biegłego, został uniewinniony od zarzucanego mu czynu posiadania środka odurzającego. Zauważyć jednak należy, że na obecnym etapie postępowania nie było możliwe wykorzystanie treści tej opinii w niniejszej sprawie, gdyż wiązałoby się z koniecznością czynienia ustaleń faktycznych z uwagi na to, że skazanym w tej sprawie zarzucanego całkowicie odrębne czyny, a nie działanie wspólnie i w porozumieniu z tym oskarżonym. Zaszła więc konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku nakazowego wobec S. S. i K. B. i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł.. Mając na uwadze powyższe orzeczono, jak w sentencji orzeczenia.
Powiązane orzeczenia
- V KK 91/23 2023-08-30Czy posiadanie środka odurzającego lub substancji psychotropowej, które jest związane z jego użyciem lub zamiarem użycia, stanowi przestępstwo posiadania w rozumieniu art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii?
- V KK 425/12 2013-03-01Czy posiadanie środków odurzających wyłącznie w celu ich zażycia wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii?
- III KK 459/21 2023-01-19Czy posiadanie narkotyków na własny użytek, w celu ich natychmiastowego spożycia w ramach wspólnego odurzenia, wypełnia znamiona przestępstwa posiadania środków odurzających w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkoma…
- V KK 260/18 2018-12-18Czy ilość i rodzaj posiadanych środków odurzających uzasadniają kwalifikację czynu z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii?
- III KK 206/18 2019-01-03Czy posiadanie substancji psychotropowej, które jest związane z jej bezpośrednim zażyciem, wypełnia znamiona przestępstwa posiadania w rozumieniu art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii?
Powołane przepisy
art. 535 § 5 KPKart. 62 ust. 1art. 62 ust. 3art. 500 § 1art. 63 ust 3art. 62§ 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy