IV KK 131/23

IV KK 131/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk SSN Marek Motuk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2023 r. w trybie art. 535 § 5 k.p.k. sprawy G. M. z powodu kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 6 czerwca 2022 r., sygn. akt VI Kow 200/22/wz w przedmiocie udzielenia warunkowego zwolnienia p o s t a n o w i ł uchylić pkt 2 zaskarżonego postanowienia i sprawę w tym zakresie przekazać Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Sosnowcu postanowieniem z dnia 6 czerwca 2022 r., sygn. akt VI Kow 200/22/wz – po rozpoznaniu wniosków w przedmiocie udzielenia G. M. warunkowego zwolnienia – wydał następujące rozstrzygnięcie: 1. na zasadzie art. 77 § 1 k.k., art. 78 § 1 k.k. oraz art. 161 § 1 k.k.w. warunkowo zwolnił G. M. skazanego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Pszczynie z dnia 30 sierpnia 2019 r., sygn. akt II K 780/18, za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności – z odbycia reszty zasadniczej kary pozbawienia wolności, której koniec przypada na dzień 24 marca 2023 r.; IV KK 131/23 2 2. na zasadzie art. 80 § 1 k.k. wyznaczył warunkowo zwolnionemu okres próby wynoszący „5 lat”; 3. na zasadzie art. 159 § 1 k.k.w. w zw. z art. 72 § 1 pkt 4 i 8 k.k. w okresie próby: a) oddał warunkowo zwolnionego pod dozór kuratora sądowego sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania skazanego; b) nałożył na warunkowo zwolnionego obowiązki: - podjęcia i wykonywania stałej pracy zarobkowej, - przestrzegania porządku prawnego i zasad współżycia społecznego; 4. zwolnił skazanego ponad kwotę 45 złotych od ponoszenia kosztów sądowych, obciążając nimi Skarb Państwa. Przedmiotowe orzeczenie nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron i uprawomocniło się w dniu 14 czerwca 2022 r. (k.28 akt o sygn. VI Kow 200/22/wz). W dniu 24 marca 2023 r. (data prezentaty) do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja Prokuratora Generalnego od ww. postanowienia Sądu Okręgowego w Sosnowcu. Orzeczenie to zostało zaskarżone w części dotyczącej rozstrzygnięcia przyjętego w pkt 2, na korzyść skazanego G. M. Skarżący zarzucił: „rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 80 § 1 k.k., polegające na wyznaczeniu warunkowo zwolnionemu G. M. okresu próby wynoszącego 5 lat, mimo że czas pozostały skazanemu do odbycia kary 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Pszczynie z dnia 30 sierpnia 2019 r. o sygn. akt II K 780/18, za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., wynosił 9 miesięcy i 18 dni, w związku z czym okres próby nie mógł być dłuższy niż 2 lata”. Zarzucając powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wymienionego postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, dlatego też została uwzględniona na posiedzeniu w trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k. IV KK 131/23 3 Słusznie podniósł skarżący, że rozstrzygnięcie sądu penitencjarnego w przedmiocie ustalenia pięcioletniego okresu próby w związku orzeczonym środkiem probacyjnym (pkt 2 zaskarżonego postanowienia), obarczone jest wadą, która wynika z rażącej obrazy art. 80 § 1 k.k. Przepis ten stanowi bowiem, że: „w razie warunkowego zwolnienia czas pozostały do odbycia kary stanowi okres próby, który jednak nie może być krótszy niż 2 lata ani dłuższy niż 5 lat”. Wyjątki od tej reguły przewidziane zostały w art. 80 § 2 i § 3 k.k., lecz z akt przedstawionych Sądowi Najwyższemu nie wynika, aby dotyczyły one sytuacji prawnej G. M. Skoro koniec odbywania orzeczonej wobec skazanego kary 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności miał upłynąć w dniu 24 marca 2023 r., to w dniu wydania przez sąd penitencjarny postanowienia o zastosowaniu warunkowego zwolnienia, tj. w dniu 6 czerwca 2022 r., okres pozostały do odbycia kary był krótszy od 2 lat. W tej sytuacji jako okres próby należało przyjąć minimalną granicę wyznaczoną przez art. 80 § 1 k.k., a więc okres 2 lat (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2013 r., II KK 257/12). Zatem zgodzić należy się ze skarżącym, że sąd okręgowy, ustalając okres próby na 5 lat, rażąco naruszył przepis art. 80 § 1 k.k., a wadliwość ta ma istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Uchylając objęte kasacją postanowienie w zaskarżonej części, Sąd Najwyższy przekazał Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu do ponownego rozpoznania kwestię objętą uchylonym rozstrzygnięciem, którą obecnie sąd ten powinien raz jeszcze rozważyć z uwzględnieniem treści art. 80 § 1 k.k. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [pł]