IV KK 15/19

Sygn. akt IV KK 15/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca) SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek Protokolant Justyna Kryńska - Szufnara w sprawie R. S. skazanego z art. 244 k.k. w zw. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 30 grudnia 2019 r., kasacji Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego wniesionej na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w T., Wydział VI Karny Zamiejscowy w P. z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt VI K (…) uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. orzekającej o środku karnym, i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T., Wydział VI Karny Zamiejscowy w P.. UZASADNIENIE R. S. został oskarżony o to, że: 2 I. w dniu 9 sierpnia 2017 r. w P. na ulicy J. kierował na drodze publicznej samochodem osobowym marki R. nr rej. (…), nie stosując się do orzeczonego przez Sąd Rejonowy w T. wyrokiem z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt VI W (…), zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, a także pomimo cofnięcia decyzją Prezydenta Miasta P. sygn. KM (…) uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kategorii B, tj. o przestępstwo z art. 244 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; II. w dniu 6 października 2017 r. w P. na ulicy H. kierował na drodze publicznej samochodem osobowym marki R. nr rej. (…), nie stosując się do orzeczonego przez Sąd Rejonowy w T. wyrokiem z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt VI W (…) zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, a także pomimo cofnięcia decyzją Prezydenta Miasta P. sygn. KM (…) uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kategorii B, tj. o przestępstwo z art. 244 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w T., Wydział VI Karny Zamiejscowy w P., wyrokiem z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt VI K (…), uznał R. S. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, wyczerpujących znamiona przestępstwa z art. 244 k.k. w zw. z art. 180a k.k. i w zw. z art. 11 § 2 k.k., przy czym przyjął, że stanowią one ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 37a k.k. i w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzył mu karę 100 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda. Na podstawie art. 42 § 1a pkt 1 i 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres jednego roku. Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Kasację od powyższego wyroku wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wyrok na niekorzyść oskarżonego, w części dotyczącej rozstrzygnięcia o środku karnym z art. 42 § 1a pkt 1 i 2 k.k. w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym. Zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 42 § 1a pkt 1 i 2 k.k., polegające na błędnym orzeczeniu wobec R. S. skazanego za występek z art. 244 k.k. w zw. z art. 180 a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., środka 3 karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku, podczas gdy wymieniony przepis, przewiduje obligatoryjny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, bez możliwości ograniczenia zastosowania tego środka do pojazdów mechanicznych uczestniczących tylko w ruchu lądowym, obejmując swoim zakresem wszelkie pojazdy mechaniczne, czyli także takie, które mogą uczestniczyć w ruchu wodnym i powietrznym” – wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi Rejonowemu w T., Wydział VI Karny Zamiejscowy w P. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy odnotować, mając na uwadze rodzaj wymierzonej skazanemu kary i treść art. 107 § 4a k.k. oraz okres na jaki orzeczono środek karny, że wobec niewykonania kary grzywny (zob. pismo Sądu Rejonowego w T., Wydział VI Karny Zamiejscowy w P. – k. 13 akt SN) nie doszło do zatarcia skazania R. S., co ma znaczenie ze względu na unormowanie z art. 529 k.p.k. Przechodząc zaś do meritum trzeba stwierdzić, że kasacja, wniesiona przed upływem terminu wskazanego w art. 524 § 3 k.p.k., jest oczywiście zasadna i jako taka podlegała uwzględnieniu w całości w trybie art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. Jak to wskazano w skardze, art. 42 § 1a pkt 1 i 2 k.k., powołany przez Sąd orzekający jako podstawa prawna orzeczenia wobec skazanego środka karnego, stanowi, że sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w art. 178b lub 180a k.k. (pkt 1 art. 42 § 1a) oraz określone w art. 244 k.k., jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (pkt 2 art. 42 § 1a). Treść tego przepisu jest jednoznaczna i nie daje sądowi możliwości ograniczenia zakresu obowiązywania wspomnianego zakazu, np. do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju, względnie do określonej strefy ruchu, jak w niniejszej sprawie – do ruchu lądowego. Zawarte w zaskarżonym wyroku orzeczenie o środku karnym jest więc dotknięte rażącą obrazą art. 42 § 1a pkt 1 i 2 k.k., której istotny wpływ na treść wyroku jest oczywisty, jako że prawidłowe zastosowanie wymienionego przepisu skutkowałoby orzeczeniem wobec skazanego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, bez 4 ograniczenia tego zakazu do określonej strefy ruchu. W uwzględnieniu kasacji należało zatem postąpić zgodnie z wnioskiem kasacji, tj. uchylić zaskarżony wyrok w części zawierającej rozstrzygnięcie o środku karnym określonym art. 42 § 1a k.k. i w tym zakresie sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T., Wydział VI Karny Zamiejscowy w P., który będzie zobligowany wydać orzeczenie zgodne z prawem. Powinien przy tym mieć na uwadze, by zaistniałe w toku poprzedniego wyrokowania niezawinione przez skazanego uchybienia nie spowodowały ujemnych dla niego skutków, w szczególności by stosownie do art. 538 § 1 k.p.k. nie pozostał bez zaliczenia na poczet orzeczonego prawidłowo środka karnego okres, w którym R. S. był pozbawiony możliwości prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, o ile środek karny w tej postaci był efektywnie wykonywany (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2019 r., IV KK 735/18). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.