IV KK 152/21

WyrokIzba Karna2021-08-25

Skład orzekający: Andrzej Siuchniński, Zbigniew Puszkarski, Andrzej Stępka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia delegowany do pełnienia funkcji prezesa sądu apelacyjnego, na czas pełnienia tej funkcji, orzekając w składzie sądu apelacyjnego, spełnia wymogi ustawowe dotyczące delegowania sędziego, a jego udział w składzie sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że akt delegowania sędziego do pełnienia służby w sądzie apelacyjnym na czas pełnienia funkcji prezesa sądu okręgowego nie spełnia wymogów ustawowych. Taki sędzia nie jest sędzią właściwym, a jego udział w składzie sądu apelacyjnego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą uchyleniem zaskarżonego wyroku.
Stan faktyczny
W. H. został skazany za przestępstwo seksualne na nieletniej. Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację. Sąd Najwyższy, badając sprawę, dostrzegł z urzędu wadę postępowania odwoławczego. W składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego zasiadał sędzia delegowany na czas pełnienia funkcji prezesa sądu okręgowego, co nie spełniało wymogów ustawowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi w składzie właściwym, zarządzając zwrot opłaty od kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 152/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 sierpnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Andrzej Stępka Protokolant Łukasz Biernacki w sprawie W. H. skazanego z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 sierpnia 2021 r., w trybie art. 439 § 3 k.p.k., w związku z kasacją, wniesioną przez obrońcę tego skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 14 lutego 2020 r., sygn. akt II K (…), na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. 1/ uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, 2/ zarządza zwrot wniesionej przez W. H. opłaty od kasacji. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 lutego 2020r., sygn. akt II K (…), Sąd 2 Okręgowy w T. uznał W. H. za winnego tego, że w okresie od lipca 2014 r. do 26 października 2015 r. w J., w woj. (…), kładąc się w łóżku obok A. W., małoletniej poniżej 15-tu lat i stosując przemoc w postaci przytrzymywania jej, dotykał jej piersi oraz przez spodnie okolicy intymnej, tj. pochwy, czym doprowadził ją do poddania się innej czynności seksualnej, tj. przestępstwa z art. 197 § 2 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. i za to, na podstawie art. 197 § 3 pkt 2 k.k., wymierzył mu karę trzech lat pozbawienia wolności, zaś na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł o zadośćuczynieniu oraz, na podstawie art. 41 a § 2 i 4 k.k. i 43 § 1 k.k., o środku karnym w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej. Wyrok ten został zaskarżony apelacją obrońcy, który zarzucił w niej Sądowi I instancji obrazę przepisów prawa procesowego odnoszących się do reguł oceny dowodów oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Po rozpoznaniu tej apelacji Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 17 września 2020r., sygn.akt II AKa (…), utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Kasację od tego wyroku wywiódł obrońca W. H. zaskarżając wyrok w całości, na jego korzyść, zarzucając ponownie obrazę przepisów prawa procesowego odnoszących się do reguł oceny dowodów i wnosząc o uniewinnienie skazanego lub uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w instancji odwoławczej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niezależnie od postawionych w kasacji zarzutów, jej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Apelacyjnemu w (…) zasługiwał na uwzględnienie, a to z powodu zaistnienia, dostrzeżonego z urzędu, uchybienia o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy orzekający w tym składzie w pełni podziela bowiem stanowisko wyrażone tak w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2021 r., 3 sygn. akt IV KK 70/21, jak i w późniejszym wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt II KK 208/20, w myśl których nie spełnia wymogów ustawowych akt delegowania sędziego do pełnienia służby sędziowskiej „na czas pełnienia funkcji prezesa”. Jak zaś wynika z akt sprawy, w składzie Sądu Apelacyjnego w (…), orzekającym w postępowaniu odwoławczym, zasiadał R. P., sędzia Sądu Rejonowego delegowany do Sądu Apelacyjnego od dnia 1 lutego 2018r. „na czas pełnienia funkcji prezesa Sądu Okręgowego w R." (k. 21 akt SN). Taki akt delegowania nie spełnia więc wymogów ustawowych opisanych w art. 77 § 1 u.s.p., a to z przyczyn wskazanych w uzasadnieniach obu wyżej wymienionych wyroków, odwołujących się trafnie tak do standardów konstytucyjnych, jak i do wyrażonych w art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993r., Nr 61, poz. 284, ze zm.). Podkreślić jedynie wypada, że fundamentalnym wręcz warunkiem rzetelnego procesu jest zapewnienie oskarżonemu „prawa do sądu właściwego” w rozumieniu wspomnianego art. 6 Konwencji, a „sądem właściwym” będzie tylko taki sąd, w składzie którego zasiądzie sędzia delegowany do orzekania w sposób zgodny z warunkami ustawowymi. W tej sprawie tak się nie stało. Mając więc na uwadze, że wskazane uchybienie należy do kategorii bezwzględnych przyczyn odwoławczych, to jest uchybień skutkujących uchyleniem zaskarżonego orzeczenia niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu na jego treść a nadto, że podlega ono uwzględnieniu z urzędu - Sąd Najwyższy, na posiedzeniu niejawnym zewnętrznie orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi w składzie właściwym.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 197 § 3 pkt 2 KKart. 439 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 197 § 2 KKart. 46 § 1 KKart. 41art. 77 § 1art. 6§ 3 pkt 2§ 3§ 1 pkt 2§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy