IV KK 175/21

Sygn. akt IV KK 175/21 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie G. K. M. co do której umorzono postępowanie karne i zastosowano środek zabezpieczający po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w dniu 8 lipca 2021 r., kasacji wniesionej przez obrońcę podejrzanej od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 29 lipca 2020 r., sygn. akt VI Kz […], utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt II K […], postanowił: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. G. (K. w G.), jako obrońcy G. K. M. wyznaczonemu z urzędu, kwotę 442,80 zł (słownie czterysta czterdzieści dwa złote, osiemdziesiąt groszy), obejmującą już należny podatek VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji; 3. zwolnić G. K. M. od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Kasację od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 29 lipca 2020 r., sygn. akt VI Kz (…), utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Z. 2 z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt II K (…), w przedmiocie umorzenia postępowania i zastosowania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia G. K. M. w zakładzie psychiatrycznym, wniósł obrońca z urzędu podejrzanej. Zarzucił on: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 115 § 2 k.k. w zw. z art. 93g § 1 k.k., polegające na pominięciu przy dokonaniu oceny społecznej szkodliwości czynu okoliczności wymienionych w art. 115 § 2 k.k., a to w szczególności motywacji sprawcy, jaką była chęć wyjaśnienia sytuacji, w jakiej znalazł się T. K. oraz troska o jego bezpieczeństwo, co spowodowało przyjęcie, iż czyn popełniony przez oskarżoną cechował się wysokim stopniem społecznej szkodliwości, bez całościowej oceny okoliczności przedmiotowej sprawy, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 93g § 1 k.k., polegające na zastosowaniu środka zabezpieczającego w postaci pobytu w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym, podczas gdy brak było przesłanek dla przyjęcia, iż w stosunku do oskarżonej zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że popełni ona ponownie czyn zabroniony o znacznej społecznej szkodliwości. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W odpowiedzi na tę kasację, prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co skutkowało jej oddaleniem jako takiej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Przypomnieć trzeba, że podnoszone w kasacji zarzuty powinny wskazywać na uchybienia określone w art. 439 k.p.k. lub inne, ale przy tym rażące, naruszenie prawa, do jakiego doszło w postępowaniu odwoławczym, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku sądu drugiej instancji. Analizując więc z tej perspektywy zarzuty rozpatrywanej kasacji stwierdzić trzeba, że są one całkowicie niezasadne. Otóż, w przedmiotowej sprawie to Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie i zastosował wobec podejrzanej środek zabezpieczający, a nie Sąd odwoławczy, który to rozstrzygnięcie utrzymał jedynie w mocy. Tym samym Sąd ad quem nie mógł obrazić przepisów wskazanych w 3 zarzutach kasacji, skoro ich nie stosował, a jedynie przeprowadził kontrolę instancyjną. Zarzuty te skierowane są zatem de facto wobec orzeczenia Sądu pierwszej, a nie drugiej instancji, od którego to przysługuje kasacja. Skarżący nie formułuje przy tym zarzutu obrazy przepisów dotyczących kontroli odwoławczej (art. 433 § 2 k.p.k.). Już powyższe właściwie przesądza o całkowitej bezzasadności kasacji. Obrońca kwestionuje ustalenie, że czyn popełniony przez podejrzaną cechował się wysokim stopniem społecznej szkodliwości oraz przyjęcie, iż zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że ponownie popełni ona czyn zabroniony o znacznej społecznej szkodliwości. Kwestie te były już jednak przedmiotem przekonującej analizy Sądu Okręgowego. Przypomnieć zatem trzeba, że Sąd ten wywiódł, iż czyn podejrzanej godzący w dobra jej syna jest społecznie szkodliwy w stopniu znacznym i wysokim jest prawdopodobieństwo popełnienia przez podejrzaną czynu o podobnie znacznej społecznej szkodliwości. Jak wskazał Sąd Okręgowy, ustalenia prawidłowo poczynione przez Sąd pierwszej instancji przekonują bowiem o znacznym nasileniu szkodliwych dla dziecka oddziaływań, w sposób destrukcyjny dla rozwoju młodego człowieka i jego życia ingerujący w takie dobra prawem chronione jak zdrowie, wolność, godność i cześć. Intensywność, nieustępliwość zachowań podejrzanej względem T. K., popełniającej następnie przestępstwa na szkodę osób niosących pomoc małoletniemu wówczas pokrzywdzonemu, a będących reprezentantami grona pedagogicznego, organów ścigania oraz instytucji powołanych do udzielenia pomocy społecznej, przekonuje zaś w ocenie Sądu Okręgowego o wysokim prawdopodobieństwie popełnienia przez podejrzaną czynu o znacznej społecznej szkodliwości, który to czyn może zostać skierowany również przeciwko zdrowiu, czy wolności osób negatywnie przez podejrzanych postrzeganych. Jak wywodzi Sąd odwoławczy, w tych okolicznościach, przy znacznym nasileniu objawów wykazanych przez biegłych, braku krytycyzmu, uzasadnionym było zastosowanie wobec podejrzanej środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym. W świetle powyższego uwagi kasacji, że Sąd Okręgowy przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu podejrzanej nie uwzględnił jej motywacji, gdyż wszelkie działania podejrzanej były jej reakcją na objęte jej świadomością 4 zagrożenie bezpieczeństwa T. K., a przy tym pozostawała ona w przekonaniu, że jej działania mają na celu wyjaśnienie sytuacji, w jakiej znalazł się syn, a także udzielenie mu pomocy w związku z troską o jego bezpieczeństwo, w żadnym razie nie mogą przekonywać o zasadności zarzutu pierwszego przedmiotowej skargi. Po pierwsze, na konieczność uwzględnienia motywacji sprawcy przy badaniu stopnia społecznej szkodliwości czynu w swoim uzasadnieniu wyraźnie wskazywał już Sąd odwoławczy. Po wtóre, ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu powinna być oceną całościową wszystkich okoliczności wymienionych w art. 115 § 2 k.k. Taką to ocenę dokonały Sądy orzekające w niniejszej sprawie. Wreszcie, jak wywiódł Sąd Okręgowy, okoliczności dotyczące w szczególności życia osobistego podejrzanych, sytuacji szkolnej ich dziecka, podnoszonych konfliktów z organami państwowymi i publicznymi, prywatnych odczuć, są powtórzeniem wyjaśnień i oświadczeń składanych przez podejrzanych oraz składanych pism, a zatem okoliczności, które Sąd pierwszej instancji miał na uwadze, a które w toku rozpoznania sprawy podlegały weryfikacji. Wszystkie te względy przemawiają zatem za całkowitą bezzasadnością pierwszego zarzutu kasacji. W tożsamy sposób ocenić należy również drugi zarzut przedmiotowej skargi, o czym przekonują już w istocie wcześniejsze uwagi. W opinii Sądu Okręgowego słusznie bowiem uznał Sąd Rejonowy, że w niniejszej sprawie zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, iż podejrzana popełni czyn zabroniony o znacznej społecznej szkodliwości, co wynika tak ze zgromadzonego materiału dowodowego, jak i z depozycji zawartych w środku odwoławczym, w którym podejrzana zdaje się całkowicie nie przyjmować do wiadomości okoliczności zdarzeń i swojego w nich udziału. Sąd ten wyraźnie podniósł ponadto, że przy intensywności ataku na dobra dziecka i następstw dla jego sytuacji życiowej, nie można jednoznacznie twierdzić, że ewentualne przewidywanie orzeczenia kary wolnościowej byłoby uzasadnione, a tym bardziej by uzasadnionym było odstąpienie od zastosowania orzeczonego przez Sąd I instancji środka zabezpieczającego. W konsekwencji również uwagi kasacji w zakresie drugiego zarzutu są oczywiście bezzasadne. Podsumowując, nie potwierdził się żaden z zarzutów kasacji. Stanowią one jedynie nieprzekonującą polemikę z rozważaniami Sądu odwoławczego i wyraz 5 niezadowolenia z przyjętego i dostatecznie przy tym uargumentowanego przez ten Sąd stanowiska. Dlatego też kasację tę oddalono jako oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy uwzględnił natomiast zasadny wniosek i zasądził obrońcy z urzędu stosowną kwotę za sporządzenie i wniesienie kasacji w niniejszej sprawie, a także zwolnił podejrzaną od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. Mając to wszystko na względzie orzeczono, jak w postanowieniu.