IV KK 225/23
WyrokIzba Karna2023-09-01
Skład orzekający: Adam Roch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania wyroku skazującego przed rozpoznaniem kasacji jest dopuszczalne, gdy zasadność kasacji nie jawi się jako nieomal pewna, a jej uwzględnienie nie prowadzi do wyjątkowo dolegliwych lub nieodwracalnych skutków dla skazanego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k., jednakże instytucja ta ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana jedynie w sytuacjach, gdy wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i w zasadzie nieodwracalne następstwa. Wstrzymanie wykonania orzeczenia może nastąpić tylko wówczas, gdy zasadność złożonej kasacji jawi się jako nieomal pewna, co uzasadnia odstępstwo od zasady niezwłocznego wykonania prawomocnych orzeczeń.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego. Argumentował, że wykonanie orzeczenia spowoduje nieodwracalne i niepowetowane straty dla skazanego, w tym konieczność odbycia kary pozbawienia wolności i wykonania obowiązku naprawienia szkody. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku.Pełny tekst orzeczenia
IV KK 225/23 POSTANOWIENIE Dnia 1 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie W. D. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 1 września 2023 r. wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 21 października 2022 r., sygn. akt VII Ka 882/21, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 28 czerwca 2021 r., sygn. akt XI K 523/18 p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k. w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Norma ta nie wskazuje wprawdzie przesłanek, od spełnienia których zależy wstrzymanie wykonalności zaskarżonego orzeczenia, ale niewątpliwie winna ona mieć zastosowanie do sytuacji wyjątkowych, wprowadza bowiem wyjątek od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, wynikającej z art. 9 k.k.w. Przypomnieć po pierwsze należy, że prawomocne wyroki sądowe korzystają z domniemania ich prawidłowości (res iudicata pro veritate accipitur). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest przekonanie, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne, i w zasadzie nieodwracalne,
IV KK 225/23 2 następstwa (zob. postanowienie SN z dnia 18 listopada 2003 r., IV KK 347/03, OSNwSK 2003, poz. 2465; postanowienie SN z dnia 22 lutego 2007 r., WO 4/07, OSNwSK 2007, poz. 493). Tego rodzaju następstwa złożonego nadzwyczajnego środka odwoławczego mogą zaistnieć wówczas, gdy już pobieżna analiza kasacji wskazuje na jej zasadność. Wyjątkowy charakter instytucji kasacji i związane z tym procesowe skutki zastosowania instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. skutkować muszą przyjęciem, że wstrzymanie wykonania orzeczenia może nastąpić tylko wówczas, gdy zasadność złożonej kasacji jawi się jako nieomal pewna. Jedynie taka ocena może uzasadniać odstępstwo od nakazu bezzwłocznego wykonania prawomocnych orzeczeń. Obrońca skazanego argumentując zasadność wniosku o wstrzymanie wskazał, iż wykonanie orzeczenia spowoduje nieodwracalne i niepowetowane straty dla skazanego, w tym koniecznością odbycia kary pozbawienia wolności i wykonaniem obowiązku naprawienia szkody na rzecz wielu podmiotów. Nie przesądzając w tym miejscu w żadnej mierze końcowej oceny zasadności wniesionej kasacji, brak jest podstaw do stwierdzenia w chwili obecnej, że jej uwzględnienie jawi się jako nieomal pewne, a wykonywanie kary może prowadzić do wyjątkowo dolegliwych lub wręcz nieodwracalnych skutków dla skazanego (por. postanowienie SN z dnia 11 kwietnia 2023 r., III KK 19/23, LEX nr 3516558). Na kanwie niniejszej sprawy nie sposób nie dostrzec, iż większość zarzutów obrońcy dotyczy szczegółowych kwestii postępowania dowodowego. Nie potrzeba szerszego uzasadnienia, by stwierdzić, iż zarzuty takie wymagają dokładnego rozważenia, a przez to na tym etapie postępowania nie mają charakteru oczywistego. Zasadność podniesionych zarzutów zbadana zostanie na etapie właściwego postępowania kasacyjnego. Podnoszone zaś przez skarżącego argumentacja w zakresie uchybienia o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest na tyle silna, by implikowało to konieczność skorzystania z wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia. Jednocześnie wskazać należy, iż wykonanie prawomocnej kary jest zasadą, zaś wstrzymanie wykonania orzeczenia może nastąpić w drodze wyjątku, przy zaistnieniu przesłanek przewidzianych w ustawie. Na obecnym etapie przesłanki do wstrzymania wykonania orzeczenia względem W. D. nie zaistniały.
IV KK 225/23 3 Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji. (M.R.)
Powiązane orzeczenia
- I KK 83/24 2024-04-23Czy naruszenie przepisów postępowania karnego, polegające na nierozpoznaniu wniosków dowodowych o przeprowadzenie konfrontacji i przesłuchania świadków, a także na braku wskazania przez sąd odwoławczy powodów nieuwzględn…
- IV KK 277/21 2022-04-20Czy Sąd Okręgowy naruszył przepisy postępowania, w szczególności dotyczące oddalenia wniosków dowodowych, co mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia?
- II KK 145/17 2017-09-25Czy naruszenie przepisów postępowania karnego, w tym dotyczące składu sądu, ingerencji w protokół, oddalenia wniosków dowodowych, braku bezstronności sędziego, czy niewyjaśnienia istotnych okoliczności, może stanowić pod…
- II KK 181/20 2020-07-02Czy obrońcy skazanych wnieśli skuteczne kasacje od wyroku sądu apelacyjnego, zarzucając rażące naruszenia prawa procesowego i materialnego, które mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia?
- I KK 59/25 2025-06-10Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd odwoławczy, polegające na nierozpoznaniu wszystkich zarzutów apelacji lub zaniechaniu wydania postanowienia w przedmiocie wniosku dowodowego, może stanowić podstawę do uchy…
Powołane przepisy
art. 532 § 1 KPKart. 9 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy