IV KK 234/25

IV KK 234/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Dariusz Kala (sprawozdawca) SSN Michał Laskowski w sprawie G.K. skazanego za czyn z art. 178a § 4 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 18 listopada 2024 r., sygn. akt IX K 645/24 uchyla zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięcia o przepadku pojazdu mechanicznego (pkt 4) i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Dariusz Kala Wiesław Kozielewicz Michał Laskowski UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 listopada 2024 r., sygn. akt IX K 645/24, Sąd Rejonowy w Gliwicach: IV KK 234/25 2 1. uznał oskarżonego G.K. za winnego tego, że w dniu 27 kwietnia 2024 roku w G. na ulicy [...] kierował pojazdem mechanicznym A. o numerze rejestracyjnym [...], w ruchu lądowym po drodze publicznej, znajdując się w stanie nietrzeźwości I- wynik- 1,20 mg/l, II wynik - 1,20 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się będąc wcześniej prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości na mocy orzeczonego wyroku przez Sąd Rejonowy w Gliwicach sygnatura akt III K 1028/14 oraz nie stosując się jednocześnie do orzeczonego w związku ze skazaniem za wykroczenie środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach sygnatura III W 1531/23, czym wyczerpał znamiona występku z art. 178a § 4 k.k. i art. 244 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. - i za to na mocy art. 178a § 4 k.k. w związku z art. 11 § 3 k.k. skazał go na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; 2. na mocy art. 42 § 3 k.k. orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio; 3. na mocy art. 43a § 3 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 14.000 (czternaście tysięcy) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej; 4. na mocy art. 178a§ 5 k.k. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa pojazdu mechanicznego - samochodu osobowego marki A. numer rejestracyjny [...]. Wyrok zawiera również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu. Od powyższego wyroku żadna ze stron nie wywiodła apelacji i uprawomocnił się on w dniu 26 listopada 2024 r. Od orzeczenia tego kasację, na niekorzyść skazanego, wywiódł Rzecznik Praw Obywatelskich, który zaskarżył to orzeczenie w zakresie rozstrzygnięcia o przepadku na rzecz Skarbu Państwa pojazdu mechanicznego, zawartego w punkcie 4 wyroku. Podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na jego treść naruszenia prawa karnego materialnego, to jest art. 178a § 5 k.k., polegającego na orzeczeniu na rzecz Skarbu Państwa przepadku pojazdu mechanicznego, tj. samochodu osobowego marki A. o numerze rejestracyjnym [...], IV KK 234/25 3 podczas gdy w czasie popełnienia przestępstwa pojazd ten nie stanowił wyłącznej własności sprawcy - wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna. Skarżący ma bowiem rację wskazując, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadniał przyjęcia, iż samochód, którego przepadek orzeczono w punkcie 4 zaskarżonego orzeczenia, stanowił wyłączną własność skazanego, a tylko w tej sytuacji, zgodnie z treścią art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b § 1 i 2 k.k., możliwe byłoby zastosowanie wspomnianego środka karnoprawnej reakcji na przestępstwo. Rozwijając ten wątek wskazać należy, że w protokole oględzin samochodu marki A. o numerze rejestracyjnym [...], w pozycji „osoby uczestniczące w czynności”, wskazano „B.K. – właściciel pojazdu” (k. 6). B.K. została również wskazana jako właściciel pojazdu w dokumencie dotyczącym „zatrzymania kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości/po użyciu alkoholu” (k. 1). Z akt sprawy wynika nadto, że skazany jest kawalerem, synem J. i B.. W świetle powyższych informacji, przy braku jakiejkolwiek aktywności sądu zmierzającej do weryfikacji kwestii tego, kto jest właścicielem ww. pojazdu, nie budzi wątpliwości trafność konstatacji skarżącego, że w przedmiotowej sprawie nie było jakichkolwiek podstaw do uznania, że skazany jest wyłącznym właścicielem samochodu marki A. o numerze rejestracyjnym […], a w konsekwencji do orzeczenia jego przepadku na podstawie art. 178a § 5 k.k. Słuszność tego wnioskowania dodatkowo potwierdza treść dołączonego do akt, już po wydaniu wyroku, pisma Prezydenta Miasta z dnia 20 grudnia 2024 r., w którym wskazano, że ww. pojazd „od dnia 16.12.2020 r. do nadal jest zarejestrowany na Panią B.K.” (k. 42). W tej sytuacji należy zgodzić się ze skarżącym, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do orzeczenia przepadku pojazdu na podstawie art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b § 1 k.k., natomiast aktualizowała się kwestia orzeczenia przepadku równowartości pojazdu w oparciu o art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b § 2 k.k. Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący w sposób niebudzący wątpliwości wykazał, iż w przedmiotowej w sprawie doszło do IV KK 234/25 4 rażącego naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia i w konsekwencji – orzekając w trybie art. 535 § 5 k.p.k. – uchylił zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięcia o przepadku pojazdu mechanicznego (pkt 4) i w tej części przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. W postępowaniu ponownym, mając na uwadze powyższe wskazania, Sąd Rejonowy wnikliwie zbada kwestie związane z orzeczeniem przepadku, o którym mowa w przepisach art. 178a § 5 k.k. oraz art. 44b k.k. i po ich rozważeniu wyda orzeczenie realizujące standard sprawiedliwości materialnej i proceduralnej. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku. Dariusz Kala Wiesław Kozielewicz Michał Laskowski [WB] [r.g.]