IV KK 250/12

WyrokIzba Karna2012-09-11

Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz, Rafał Malarski, Roman Sądej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie apelacji przez Sąd Okręgowy w składzie jednoosobowym, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne przed sądem rejonowym toczyło się w trybie zwyczajnym, stanowi nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
Ratio decidendi
Rozpoznanie apelacji przez Sąd Okręgowy w składzie jednoosobowym, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne przed sądem rejonowym toczyło się w trybie zwyczajnym, stanowi nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Jest to bezwzględna podstawa kasacyjna, skutkująca uchyleniem zaskarżonego wyroku. Skład jednoosobowy w postępowaniu odwoławczym jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy sąd pierwszej instancji orzekał w postępowaniu uproszczonym.
Stan faktyczny
Skazany S. Z. został uznany winnym popełnienia przestępstw, w tym w warunkach ograniczonej poczytalności. Sąd Rejonowy wydał wyrok w trybie zwyczajnym. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację obrońcy, orzekał w składzie jednoosobowym i utrzymał wyrok w mocy. Kasacja obrońcy podniosła zarzut nienależytej obsady sądu drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 250/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Roman Sądej Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie S. Z. skazanego z art. 224 § 2 kk w zb. z art. 226 § 1 kk w zw. z art.31 § 2 kk i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 11 września 2012 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 27 lutego 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 31 października 2011 r., /…/, I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. L. - Kancelaria Adwokacka - kwotę 442,80 zł, w tym 23 % podatku VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji; III. zarządza zwrot skazanemu opłaty kasacyjnej w kwocie 450 zł UZASADNIENIE 2 W toku postępowania przygotowawczego poddano S. Z. badaniom przez dwóch biegłych lekarzy psychiatrów, którzy zaopiniowali, że działał on w warunkach ograniczonej w stopniu znacznym poczytalności (k. 44-45). W tej sytuacji prokurator wydał postanowienie o wszczęciu śledztwa (k. 54) i po jego zamknięciu (k. 59) skierował do sądu właściwego akt oskarżenia, wnioskując o rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym (k. 62-63). Sąd Rejonowy, po rozpoznaniu w składzie jednoosobowym w trybie zwyczajnym sprawy, wydał w dniu 31 października 2011 r. wyrok, którym skazał S. Z. na dwie jednostkowe kary grzywny za przestępstwa popełnione w dniu 7 lipca 2011 r. określone w art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. i w art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. oraz orzekł karę łączną grzywny w ilości 150 stawek dziennych, każda w wysokości 10 zł (k. 78 – 79). Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu jednoosobowo w dniu 27 lutego 2012 r. apelacji obrońcy, utrzymał w mocy pierwszoinstancyjny wyrok, uznając złożony środek odwoławczy za oczywiście bezzasadny (k. 96-97). Kasację od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego wniósł obrońca. Podnosząc zarzut nienależytej obsady sądu drugiej instancji (art. 439 §1 pkt 2 k.p.k.), polegającej na rozpoznaniu sprawy w składzie jednego sędziego, mimo że art. 29 § 1 k.p.k. obligował tenże sąd do orzekania w składzie trzech sędziów, zażądał uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu apelacyjnym. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej poparł w całej rozciągłości stanowisko skarżącego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja zasługiwała na uwzględnienie w całości na posiedzeniu bez udziału stron z racji swej oczywistej zasadności (art. 535 § 5 k.p.k.). Zgodnie z art. 29 § 1 k.p.k. skład trzech sędziów jest podstawowym składem orzekającym na rozprawie apelacyjnej. Odstępstwo od tej zasady zawarte jest w art. 476 § 2 k.p.k., który daje możliwość orzekania jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o ile prezes sądu okręgowego tak zarządził. Zarządzenie takie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy sąd rejonowy wydał jednoosobowo wyrok, orzekając w postępowaniu uproszczonym. Skład jednoosobowy nie wchodzi zatem w grę, gdy pierwszoinstancyjne postępowanie toczyło się w trybie zwyczajnym – choć, zgodnie z art. 28 § 1 k.p.k., w składzie jednego sędziego (zob. uchwała 7 s. SN z 27 października 2005 r., I KZP 38/05, OSNKW 2005, z. 11, poz. 103, będąca zasadą 3 prawną). Jednoosobowe rozpoznanie przez sąd okręgowy apelacji, w sytuacji gdy postępowanie pierwszoinstancyjne przed sądem rejonowym toczyło się w trybie zwyczajnym, należy traktować jako nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W niniejszej sprawie taki bezwzględny powód odwoławczy miał miejsce, skoro Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę jednoosobowo, mimo że przed sądem a quo toczyła się ona – co pozostaje ewidentne i niesporne – w trybie zwyczajnym. W konsekwencji Sąd Najwyższy w odniesieniu do wyroku sądu odwoławczego wydał rozstrzygniecie kasatoryjne (art. 537 § 2 k.p.k.). Wysokość wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu za sporządzenie i wniesienie kasacji ustalono zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zwrot opłaty kasacyjnej orzeczono po myśli art. 527 § 4 k.p.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 224 § 2 kkart. 226 § 1 kkart.31 § 2 kkart. 535 § 5 kpkart. 31 § 2 KKart. 178a § 1 KKart. 439 §1 pkt 2 KPKart. 29 § 1 KPKart. 476 § 2 KPKart. 28 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 537 § 2 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy