IV KK 256/16
WyrokIzba Karna2016-09-22
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego, która w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez sąd pierwszej instancji, może być uznana za skuteczną podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia?Ratio decidendi
Kasacja wniesiona w imieniu skazanego została uznana za oczywiście bezzasadną, ponieważ w istocie była skierowana przeciwko ustaleniom faktycznym i ocenom dokonanym przez sąd pierwszej instancji, a nie przeciwko naruszeniu prawa materialnego lub procesowego przez sąd odwoławczy. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją kontroli orzeczenia ani nie służy powielającej kontroli apelacyjnej oceny rozumowania sądu meriti czy kontroli ustaleń faktycznych. Zarzut naruszenia prawa materialnego musi być związany z błędem w wykładni prawa lub wadliwą subsumpcją prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, a nie z kwestionowaniem tych ustaleń.Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, który częściowo utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego. Kasacja była skierowana przeciwko ustaleniom faktycznym i ocenom sądu pierwszej instancji, a w szczególności dotyczyła przypisania skazanemu popełnienia czynu z art. 258 § 3 k.k. Skarżący zarzucał dowolną, powierzchowną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego przez sądy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i zwolnił skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 256/16 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 r. sprawy J. K. skazanego z art. 258§3 k.k. i in. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II AKa (…) częściowo utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 maja 2014r. sygn. akt VI K (…) p o s t a n o w i ł: 1 – oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2 – zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym. Skarżący tylko pozornie podnosi w niej zarzuty związane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, których miałby dopuścić się Sąd Apelacyjny, gdy w istocie skierowana jest ona przeciwko ustaleniom faktycznym i ocenom dokonanym przez Sąd I – instancji. Kasacja została zatem wywiedziona wbrew treści art. 519 k.p.k., który zezwala na wnoszenie tego nadzwyczajnego środka odwoławczego jedynie od wyroków sądów odwoławczych oraz art. 523 § 1 k.p.k., który nie dopuszcza skarżenia w tym postępowaniu ustaleń faktycznych.
2 Oceniając sformułowane w niniejszej sprawie zarzuty kasacyjne podnieść należy, że w istocie stanowią one próbę uczynienia z postępowania kasacyjnego trzeciej instancji kontroli orzeczenia. Stanowczo zatem stwierdzić należy, że celem postępowania kasacyjnego nie jest ani powielająca kontrolę apelacyjną ocena rozumowania sądu meriti ani kontrola przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych. W kasacji, jej autor wskazał, że zaskarża wyrok w całości, a więc również w części dotyczącej skazania za czyny zakwalifikowane jako przestępstwo i wykroczenie skarbowe. Uzasadnienie skargi nie zawiera jednak już żadnych konkretnych odniesień do tych dwóch skazań, koncentrując się wyłącznie na kwestii przypisania J. K. popełnienia czynu z art. 258 § 3 k.k. Zauważyć zatem wypada, że zarzut naruszenia prawa materialnego, a więc taki, jak został postawiony w pkt 2.1 kasacji, musi być związany z wykazaniem błędu w wykładni prawa lub wadliwej subsumpcji prawidłowo ustalonego stanu faktycznego pod przyjęty stan prawny. Stawiając taki zarzut, nie można zatem kwestionować ustaleń faktycznych, które legły u podstaw przypisania danego czynu, gdyż wówczas jest to zarzut bądź to błędu w ustaleniach faktycznych – niedopuszczalny w kasacji, bądź naruszenia prawa procesowego – w zakresie gromadzenia i oceny dowodów. Tymczasem, obrona w apelacji stawiała właśnie zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, obecnie zaś, oceniając przypisanie czynu z art. 258 § 3 k.k. – niezależnie od deklaracji w tym zakresie – jednoznacznie wskazuje, że „analiza dowodów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie potwierdza zarzut podniesiony w kasacji obrońcy, że orzeczenie dotyczące oskarżonego zaaprobowane w postępowaniu odwoławczym, oparte zostało o ustalenia dokonane w wyniku dowolnej, powierzchownej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, a nadto bez podjęcia starań w celu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności udziału oskarżonego w zorganizowanej grupie, którą oskarżony miał kierować i stać na jej czele.” (k. 14 kasacji). Jak widać z powyższego cytatu, obrona nie stawia zarzutu naruszenia prawa materialnego w omawianym zakresie.
3 Stwierdzić wypada też, że jednoczesne stawianie zarzutu naruszenia prawa materialnego i procesowego w odniesieniu do tej samej kwestii ocenić należy, jako wzajemnie wykluczające się. A tak postąpił w niniejszej sprawie skarżący. Stąd zarzut naruszenia prawa materialnego podniesiony w kasacji nie mógł zostać uznany za zasadny, gdyż w istocie, jest niedopuszczalnym na tym etapie procesu zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych. W dalszej kolejności wskazać należy obronie, że: - zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. podnoszony może być w postępowaniu kasacyjnym tylko wówczas, gdy sąd odwoławczy czynił samodzielne ustalenia faktyczne, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, - art. 5§2 k.p.k. dotyczy wątpliwości, które ma i nie jest w stanie rozstrzygnąć sąd rozpoznający sprawę, nie zaś wątpliwości którejś ze stron co do prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez ten sąd; - naruszenie art. 2 § 2 k.p.k. i art. 4 k.p.k. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, gdyż w tych przepisach sformułowano zasady generalne rządzące procesem karnym, które to zasady znajdują następnie konkretyzację w części szczegółowej kodeksu. Zatem treścią zarzutu może stać się jedynie naruszenie tych konkretnych, szczegółowo wskazanych przepisów, nie zaś zasady generalnej, - art. 410 k.p.k. nie ma zastosowania do postępowania odwoławczego, ponieważ to nie dowody ujawnione przed sądem II – instancji stanowiły podstawę rozstrzygnięcia tego sądu, - art. 424 k.p.k. określa wymogi, jakie powinno spełniać uzasadnienie wyroku sporządzone przez sąd I – instancji, nie zaś wymogi uzasadnienia orzeczenia wydanego przez sąd odwoławczy, - podnosząc zaś zarzut naruszenia art. 92 k.p.k. skarżący powinien wskazać dowody, które istniały w sprawie, a nie zostały przez Sądy ujawnione. W tej sytuacji „kasacyjny” charakter mają jedynie podniesione w omawianej skardze zarzuty obrazy art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Zauważyć jednak należy, że zarzuty postawione w apelacji zostały rozpoznane przez Sąd Apelacyjny i omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na k. 26 – 35. W szczególności dotyczy to prawidłowości przyjętej
4 kwalifikacji prawnej z art. 258 § 3 k.p.k. (k.32 – 34 uzasadnienia wyroku). Nie można zatem zasadnie postawić zarzutu wadliwego rozpoznania apelacji, czy też sporządzenia w sposób wadliwy uzasadnienia wyroku. W tej sytuacji, również żaden z zarzutów naruszenia prawa procesowego, nie mógł zostać uznany za zasadny, choćby w najmniejszym stopniu. Przypomnieć też warto, że Sąd Najwyższy, zgodnie z dyspozycją art. 536 k.p.k. rozpoznaje kasację wyłącznie w granicach podniesionych zarzutów, a wyjątkowo jedynie szerzej, gdy zachodzą okoliczności wskazane w art. 439 k.p.k., co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. Skazanego, uwzględniając jego sytuację materialną, zwolniono od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
Powiązane orzeczenia
- III KK 399/16 2016-11-23Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego, która w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i oceny prawne dokonane przez sąd pierwszej instancji, może być uznana za oczywiście bezzasadną?
- V KK 162/21 2021-06-02Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego, oparta na zarzutach dotyczących błędnych ustaleń faktycznych i naruszenia przepisów prawa procesowego, które nie wskazują na rażące naruszenie prawa materialnego lub pro…
- II KK 105/17 2017-04-20Czy kasacja obrońców skazanego, oparta na zarzutach dotyczących błędnej oceny dowodów i ustaleń faktycznych przez sąd pierwszej instancji, może być skutecznie wniesiona w sytuacji, gdy nie wykazano rażącego naruszenia pr…
- II KK 45/23 2023-05-26Czy kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego, oparta na zarzutach skierowanych przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji i powielająca zarzuty apelacyjne, może być podstawą do kontroli kasacyjnej?
- V KK 396/15 2016-01-14Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego, która w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, może być uznana za oczywiście bezzasadną?
Powołane przepisy
art. 535§3 KPKart. 258§3 KKart. 519 KPKart. 523 § 1 KPKart. 258 § 3 KKart. 7 KPKart. 5§2 KPKart. 2 § 2 KPKart. 4 KPKart. 410 KPKart. 424 KPKart. 92 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy