IV KK 258/20
WyrokIzba Karna2021-02-09
Skład orzekający: Przemysław Kalinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, które były już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu apelacyjnym, może skutecznie podważyć wyrok sądu odwoławczego?Ratio decidendi
Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego okazała się oczywiście bezzasadna, ponieważ zarzuty podniesione przez skarżącego stanowiły zmodyfikowaną wersję zarzutów stawianych wcześniej wyrokowi sądu pierwszej instancji w zwykłym środku odwoławczym. Postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją ani nie oznacza ponownego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem. Nie jest wystarczające prezentowanie na etapie postępowania kasacyjnego tych samych zagadnień, które podnoszono w apelacji, jako przejawy wadliwej oceny dowodów, niezasadne odmówienie waloru wiarygodności poszczególnym źródłom dowodowym, a w konsekwencji błędne ustalenia faktyczne, jako pominięte lub nienależycie rozważone przez sąd odwoławczy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał Z. L. za oszustwo (art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.) polegające na oferowaniu do sprzedaży telefonu komórkowego, przyjęciu zapłaty i niewysłaniu towaru ani niezwrocie pieniędzy. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji obrońcy i skazanego. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego przez Sąd Okręgowy, w tym dowolną ocenę dowodów i pominięcie istotnych dowodów przez Sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata wynagrodzenie za sporządzenie kasacji z urzędu oraz zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 258/20 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 lutego 2021 r., sprawy Z. L. skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 grudnia 2019 r., sygn. akt VII Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt III K (…) p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. L., kancelaria adwokacka w K., kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym 23 % VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie z urzędu kasacji na korzyść skazanego Z. L., 3. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2019 roku, sygn. akt III K (…), Sąd Rejonowy w K. uznał oskarżonych A. B. i Z. L. za winnych tego, że w dniu 17 czerwca 2017r. działając wspólnie i w porozumieniu i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po
2 uprzednim wprowadzeniu w błąd pokrzywdzonego J. K. co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy, oferowali do sprzedaży telefon komórkowy wartości 2200 zł, a po otrzymaniu zapłaty nie wysłali zamówionego towaru, jak również nie zwrócili pokrzywdzonemu pieniędzy, doprowadzając J. K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości 2219 złotych, przy czym Z. L. czynu tego dopuścił się w warunkach recydywy podstawowej z art. 64 § 1 k.k., czym oskarżony A. B. wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 kk, zaś Z. L. wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 286 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu A. B. karę roku pozbawienia wolności, zaś oskarżonemu Z. L. na podstawie art. 286 § 1 k.k. karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonych Z. L. i A. B. środek kompensacyjny w postaci obowiązku naprawienia szkody przez zapłatę solidarnie na rzecz pokrzywdzonego J. K. kwoty 2219 zł. Apelację osobistą od przedmiotowego wyroku wywiódł oskarżony Z. L., a także jego obrońca z urzędu. Sąd Okręgowy w K. VII Wydział Karny Odwoławczy wyrokiem z dnia 3 grudnia 2019 roku, sygn. akt VII Ka (…), zaskarżony wyrok utrzymał w mocy uznając wniesione apelacje za niezasadne. Od wyroku Sądu Okręgowego w K. kasację wniósł obrońca z urzędu skazanego Z. L., który zarzucił zaskarżonemu wyrokowi rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. oraz w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. przez zaakceptowanie przez Sąd odwoławczy dowolnej oceny dowodów, jak i pominięcia istotnych dowodów w sprawie przez Sąd pierwszej instancji i tym samym dokonanie przez Sąd odwoławczy oceny w sposób nierzetelny, wybiórczy i pozostający w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, a także i nie dostrzeżenie przez Sąd odwoławczy, że Sąd pierwszej instancji powinien był powziąć wątpliwości w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, co do winy oskarżonego Z.L.
3 W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości wraz z poprzedzającym go wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 25 czerwca 2019r., sygn. akt III K (…) i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie wyroku Sądu II instancji w tej sprawie i przekazanie jej Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego Z. L. okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, tj. takim, który przemawiał za jej oddaleniem na posiedzeniu w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.p.k. Stosownie do dyspozycji art. 523 § 1 k.p.k., zasadność kasacji jest oceniana z punktu widzenia skutecznego wykazania wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. albo naruszenia prawa i to o charakterze rażącym oraz przedstawienia przekonujących argumentów, że to uchybienie wywarło istotny wpływ na treść wyroku. Oba te warunki, tj. rażące naruszenie prawa i istotny wpływ na treść wyroku, muszą wystąpić łącznie, a brak jednego z nich determinuje uznanie kasacji za całkowicie bezzasadną. Trzeba też zaakcentować, że o ile bezwzględne przyczyny odwoławcze odnoszą się do całego postępowania sądowego, o tyle rażące naruszenia prawa – jako podstawa kasacji – muszą być ściśle powiązane z postępowaniem odwoławczym. Jak już wielokrotnie podkreślano, w orzecznictwie Sądu Najwyższego od lat utrwalone jest stanowisko, odwołujące się zresztą do wyraźnej woli ustawodawcy, zgodnie z którym postępowanie kasacyjne ani nie stanowi trzeciej instancji ani nie oznacza ponownego rozpoznania sprawy zakończonej już przecież prawomocnym wyrokiem. W realiach niniejszej sprawy należało podzielić stanowisko prokuratora udzielającego odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego Z. L., który trafnie zauważył, że zarzuty podniesione przez skarżącego są w istocie zmodyfikowaną wersją zarzutów stawianych wcześniej wyrokowi sądu pierwszej instancji w zwykłym środku odwoławczym. Podobnie, jak na wcześniejszym etapie procesu, odnoszą się one do konkretnych ocen i związanych z nimi ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie i stanowiących podstawę skazania Z. L.,
4 bądź koncentrują się na podważaniu oceny wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych. Taki sposób kontestowania wyroku sądu odwoławczego nie jest jednak skuteczny, jako że nie spełnia podstawowych wymagań stawianych skardze kasacyjnej, a określonych w ustawie procesowej, tj. obowiązku wykazania, że to sąd odwoławczy w toku swojego postępowania dopuścił się rażących uchybień mających istotny wpływ na treść orzeczenia. Nie jest natomiast wystarczające, aby te same zagadnienia, które podnoszono w apelacji, jako przejawy wadliwej oceny dowodów, niezasadne odmówienie waloru wiarygodności poszczególnym źródłom dowodowym, a w konsekwencji błędne ustalenia faktyczne co do przebiegu wydarzeń albo udziału w nich i roli skazanego, na etapie postępowania kasacyjnego prezentować jako pominięte lub nienależycie rozważone przez sąd odwoławczy. Analiza pisemnego uzasadnienia sporządzonego przez Sąd odwoławczy świadczy o tym, że Sąd ten odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji i nie jest rolą sądu kasacyjnego ponawianie ocen i argumentów zawartych w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Odnotować jedynie trzeba, że nie jest skutecznym sposobem podważania relacji współoskarżonego A.B. przywoływanie jego wcześniejszej karalności zarówno za fałszywe zeznania, jak i za przestępstwo popełnione na szkodę banku przy użyciu środków komunikacji elektronicznej. Wiarygodność dowodu pochodzącego ze źródła osobowego jest oceniana w każdym wypadku indywidualnie, co słusznie podkreślił sąd odwoławczy i nie ma przeszkód normatywnych, aby na gruncie nie tylko różnych postępowań, ale nawet w jednym procesie informacje pochodzące z tego samego źródła dowodowego uzyskały walor wiarygodności tylko w pewnym zakresie, a odmówiono im wiary w pozostałej części. Nie zmienia tego przekonania informacja przywołana przez skarżącego dotycząca linii obrony prezentowanej przez A. B. w toku innego postępowania. Wręcz przeciwnie, już sam fakt, że skazany Z. L. miał skierować K. C. do A. B. jako osoby, która może temu świadkowi udostępnić dane osobowe niezbędne do założenia konta na cudze nazwisko potwierdza, iż takie postępowanie było praktykowane przez A. B. i znane w jego otoczeniu. Nie było przecież sprawą przypadku, że skazany Z.L. właśnie do tego ostatniego skierował swojego znajomego. Skarżący nie podważył też skutecznie argumentacji sądu
5 odwoławczego odnoszącej się do oceny wiarygodności relacji złożonej przez śwd. K. C. Znaczenie różnic w jego relacji jest daleko poważniejsze niż starał się to wykazać autor kasacji, a zaangażowanie w czynności związane z założeniem konta bankowego i przejęciem związanych z tym dokumentów – wspiera relację A. B. Trafnie dostrzegł to w swoich motywach sąd odwoławczy rozpoznając podniesiony w tej samej materii zarzut apelacyjny. W tych warunkach nie można było podzielić poglądu autora nadzwyczajnego środka zaskarżenia, w którym zakwestionowano zakres i sposób przeprowadzenia kontroli instancyjnej w tej sprawie. Wszystkie istotne zagadnienia podniesione w apelacji obrońcy skazanego Z. L. zostały rozstrzygnięte przez Sąd Okręgowy w K. Częściowe odesłanie do argumentacji przedstawionej w pisemnych motywach Sądu I instancji było dopuszczalne w sytuacji, gdy akceptowana analiza i ocena były odpowiednio wnikliwe i szczegółowe, a same okoliczności przywołane przez sąd meriti jako przesłanki tej oceny, nie były kwestionowane. Także zarzuty sformułowane w osobistej apelacji skazanego spotkały się z należytym ustosunkowaniem ze strony sądu odwoławczego. W tej sytuacji brak było podstaw do zakwestionowania sposobu i zakresu wykonania przez ten Sąd obowiązku kontroli instancyjnej. Natomiast sytuacja materialna skazanego Z. L. przemawiała za zwolnieniem go od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KK 125/20 2020-10-06Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, a także rażącej niewspółmierności kary, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sąd…
- V KK 120/13 2013-10-10Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca rażące naruszenie prawa procesowego przez Sąd Apelacyjny, które miało polegać na oparciu ustaleń faktycznych wyłącznie na zeznaniach byłych współoskarżonych i braku wskazania w…
- II KK 3/16 2016-01-21Czy kasacja obrońcy skazanego, która w istocie kwestionuje prawidłowość ustaleń faktycznych i ocenę dowodów dokonaną przez sąd pierwszej instancji, może być uznana za skuteczną, mimo że postępowanie kasacyjne ma ogranicz…
- IV KK 240/22 2022-06-23Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach powtarzających argumentację apelacyjną dotyczącą oceny dowodów i ustaleń faktycznych, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu odwoławczego?
- IV KK 287/18 2019-01-22Czy kasacja obrońcy, zarzucająca rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym brak odpowiedniej argumentacji w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego i bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych, może zostać uwzględniona…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 286 § 1 KKart. 64 § 1 KKart. 46 § 1 KKart. 433 § 2 KPKart. 7 KPKart. 410 KPKart. 433 § 1 KPKart. 5 § 2 KPKart. 523 § 1 KPKart. 439 § 1 KPK§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy