IV KK 258/24

IV KK 258/24 POSTANOWIENIE Dnia 19 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie A. S. skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 września 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKa 315/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III K 178/19, na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE W kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego A. S., niezależnie od podniesionych zarzutów wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych (z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu oraz z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.), a także rażącego naruszenia prawa procesowego, zawarty został również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. W przekonaniu autora skargi konieczność wykonania orzeczonej kary doprowadziłaby do sytuacji, w której skazany utraciłby możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, co przemawia za potrzebą zastosowania instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia do czasu rozpoznania kasacji. IV KK 258/24 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek obrońcy skazanego A. S. nie jest zasadny. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Wstrzymanie wykonania orzeczenia ma niewątpliwie charakter wyjątkowy, wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.), a wobec tego nie podlega wykładni rozszerzającej, zaś samo wniesienie kasacji nie stanowi dostatecznej podstawy do zastosowania tej szczególnej instytucji. Łączy się to bowiem z faktem, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku, a więc orzeczenia objętego prawnym domniemaniem prawidłowości zawartych w nim rozstrzygnięć. Wprawdzie przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie formułuje przesłanek przemawiających za podjęciem takiej decyzji, jednakże w orzecznictwie Sądu Najwyższego od dawna utrwalone jest stanowisko, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia, przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby dla osoby skazanej wyjątkowo dolegliwe skutki. Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę i charakter postawionych zarzutów kasacyjnych i ich widoczną już prima facie zasadność oraz w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej skargi, gdyż w takiej sytuacji wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, zwłaszcza w zakresie kary, spowodowałoby dla skazanego poważne i nieodwracalne następstwa (zob. postanowienia SN z 30 września 1997 r., II KKN 329/97, OSNPP 5/1998, poz. 12; z 25 marca 1998 r., II KKN 461/97, OSNPP 9/1998, poz. 14; z 6 czerwca 2000 r., II KKN 74/99, LEX nr 50206; z 18 listopada 2003 r., IV KK 347/03, OSNwSK 2003, poz. 2465; z 22 lutego 2007 r., WO 4/07, OSNwSK 2007, poz. 493; z 15 stycznia 2018 r., II KK 23/18, LEX nr 2449778; z 22 stycznia 2020 r., III KK 5/20, LEX nr 3176621). Oceniając niniejszy wniosek przez pryzmat powyższych reguł, stwierdzić należy, że na obecnym, wstępnym etapie postępowania kasacyjnego, nie przesądzając oczywiście ostatecznego rozstrzygnięcia, nie zachodzą IV KK 258/24 3 wystarczające przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. Jako podstawę złożonego wniosku obrońca akcentuje generalnie okoliczność, że wykonanie orzeczonej kary, uniemożliwi skazanemu dalsze prowadzenie poza granicami kraju działalności gospodarczej. Powodem wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia, w omawianym trybie, nie może być jednak tylko dolegliwość dla skazanego związana z koniecznością odbywania określonej kary, czy też stosowania środka karnego. Odwołanie się do tej okoliczności nie przyniosło oczekiwanego przez obrońcę rezultatu, skoro tego rodzaju przesłanki mogą być ewentualnie rozważane w płaszczyźnie zastosowania instytucji prawa karnego wykonawczego (w pierwszej kolejności odroczenia odbywania kary lub ubiegania się o udzielenie przerwy w jej odbyciu), co nie leży w gestii Sądu kasacyjnego. Za wstrzymaniem wykonania orzeczenia nie przemawia też generalne tylko odwołanie się przez obrońcę do słuszności zarzutów afirmowanych w złożonej kasacji. W orzecznictwie od dawna utrwalone jest stanowisko, że to sam skarżący powinien odrębnie, w powiązaniu z formułowanymi w kasacji zarzutami przedstawić dodatkową argumentację i wykazać właśnie szczególnymi okolicznościami, wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia tych zarzutów, a tym samym i nieodwracalnych skutków wykonania już obecnie prawomocnie orzeczonej kary. Nadmienić przy tym należy, że rozstrzygnięcie wniosku, złożonego w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k., nie stanowi swego rodzaju prejudykatu w postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w żaden sposób nie rzutuje na kierunek przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie wniesionej kasacji. Ranga sformułowanych w skardze zarzutów (z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającego na nienależytej obsadzie sądu odwoławczego oraz z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.) jest niewątpliwie wysoka. Rzecz jednak w tym, że podobnie jak i przy innych uchybieniach, tak i w odniesieniu do zarzutu sugerującego wystąpienie bezwzględnej przesłanki z art. 439 § 1 k.p.k., należy wskazać, że dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego zarzutu) musiałoby być nieomal zbliżone do pewności, oczywistości (por. postanowienia SN z 22 kwietnia 2021 r., V KK 129/21, LEX nr 3329386; z 15 maja 2024 r., I KK 125/24, LEX nr 3714385; z 28 czerwca 2024 r., I KK 163/24). Taka IV KK 258/24 4 sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała, zaś wskazywana przez skarżącego kwestia ewentualnego wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej, wymaga zatem przeprowadzenia szczegółowej i wnikliwej analizy zarzutów na rozprawie kasacyjnej. Takiej gruntownej oceny nie można jednak dokonywać na przedpolu merytorycznego rozpoznania niniejszej kasacji w sytuacji, gdy omawiana skarga nie podnosi tego rodzaju argumentów, które w sposób oczywisty, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w całokształt materiałów sprawy, wskazywałaby na niebudzącą wątpliwości ich zasadność. Dostrzec także należy, że w pisemnej odpowiedzi na tę skargę prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej oraz nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia. W tym stanie rzeczy, nie przesądzając w żadnym stopniu przyszłego rozstrzygnięcia, które zapadnie po merytorycznym rozpoznaniu kasacji, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą wystarczające podstawy do zastosowania wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Mając powyższe względy na uwadze, orzeczono jak w sentencji. [PGW] [ms]