IV KK 268/16

Sygn. akt IV KK 268/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Cesarz SSN Roman Sądej Protokolant Anna Kowal w sprawie D. Z. skazanego z art. 65 § 3 kks w zb. z art. 91 § 3 kks w zw. z art. 7 § 1 kks po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 22 września 2016 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w J. z dnia 15 czerwca 2015 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 kpk w zw. z art. 537 § 2 kpk postępowanie o czyn zarzucony D. Z. umarza; 2) kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Placówka Straży Granicznej w K. skierowała bezpośrednio do Sądu Rejonowego w J. akt oskarżenia przeciwko D. Z., w którym zarzucono mu, że: 2 - w dniu 08 kwietnia 2015r. w miejscowości S., przewoził samochodem marki Fiat Ducato wyroby akcyzowe bez polskich znaków skarbowych akcyzy w postaci 4460 paczek papierosów różnych marek, czym spowodował uszczuplenie należności Skarbu Państwa na łączną kwotę 72.473,00 zł podatku akcyzowego tj. popełnienie czynu z art. 65§3 k.k.s. w zbiegu z art. 91§3 k.k.s. w zw. z art. 7§1 k.k.s. Sąd Rejonowy w J. wyrokiem nakazowym z dnia 15 czerwca 2015r. uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to skazał go na karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych określając wysokość stawki dziennej na kwotę 75 zł, a ponadto orzekł środek kamy w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych, którymi były wskazane w zarzucie papierosy. Przedmiotowy wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 21 lipca 2015 r. Obecnie wyrok ten kasacją zaskarżył Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. W skardze podniesiono zarzut: - rażącego naruszenie przepisów prawa procesowego, polegającego na skierowaniu samodzielnie przez Straż Graniczną aktu oskarżenia przeciwko D.Z. o czyn z art. 65§3 k.k.s. w zbiegu z art. 91§3 k.k.s. w zw. z art. 7§1 k.k.s. bezpośrednio do Sądu Rejonowego w J. i wydaniu przez tenże Sąd skazującego wyroku nakazowego, podczas gdy organy Straży Granicznej, jako niefinansowe organy postępowania, w myśl art. 121§1 k.k.s., nie posiadają uprawnień do wnoszenia i popierania aktów oskarżenia o przestępstwa skarbowe, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439§9 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 9 k.p.k. w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Kasacja jest oczywiście zasadna, tak jak wymaga tego art. 535§5 k.p.k. Bezsprzecznie ma rację skarżący podnosząc, że zgodnie z treścią art. 121§1 k.k.s. oraz art. 122 k.k.s. organem uprawnionym do wnoszenia aktu oskarżenia w sprawach o przestępstwa skarbowe jest jedynie prokurator oraz finansowe organy postępowania przygotowawczego, którymi zgodnie z dyspozycją art. 53§37 k.k.s. są: urzędy skarbowe, inspektorzy kontroli skarbowej i urzędy celne. Nie ma takich uprawnień zatem Straż Graniczna. Jej uprawnienia w zakresie sporządzania i wnoszenia aktu oskarżenia oraz do popierania go przed sądem ograniczają się do w spraw o wykroczenia skarbowe – art. 121§2 k.k.s. w zw. z art. 134§1 pkt 1 k.k.s. W niniejszej sprawie D. Z. postawiono zarzut popełnienia czynu kwalifikowanego z art. 65§3 k.k.s. w zb. z art. 91§3 k.k.s. w zw. z art. 7§1 k.k.s. , a więc stanowiącego przestępstwo skarbowe – art. 53§2 k.k.s. Tak więc Straż Graniczna, po przeprowadzeniu postępowanie przygotowawczego w formie dochodzenia, do czego była uprawniona, powinna zwrócić się o wniesienie aktu oskarżenia do organu uprawnionego, a więc – prokuratora (analogicznie jak policja w sprawach, gdzie postępowanie przygotowawcze nie było prowadzone w formie dochodzenia). Słusznie podniósł też skarżący, że uprawnienie do wniesienia w niniejszej sprawie aktu oskarżenia nie zostało przyznane Straży Granicznej rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015r. w sprawie organów uprawnionych obok Policji do prowadzenia dochodzeń oraz organów uprawnionych do wnoszenia i popierania oskarżenia przed sądem pierwszej instancji w sprawach, w których prowadzono dochodzenie, jak również zakresu spraw zleconych tym organom (Dz.U. z 2015r., poz.1725). Tym samym zarzut podniesiony w kasacji ocenić należy jako oczywiście zasadny. Uchybienie, którego dopuścił się organ Straży Granicznej, nie zostało dostrzeżone przez Sąd rozpoznający sprawę, co spowodowało, że wydał on 4 zaskarżony wyrok nakazowy pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Błąd ten ma charakter bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 pkt 9 k.p.k. W tej sytuacji wyrok ten należało uchylić, a postępowanie w sprawie umorzyć. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. kc