IV KK 278/18

Sygn. akt IV KK 278/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lipca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Andrzej Ryński Protokolant Katarzyna Wojnicka w sprawie B. S. o wydanie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 25 lipca 2018 r., kasacji wniesionych przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w C. z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt XVI K 280/16 1 - uchyla skarżony wyrok łączny w zaskarżonej części i w tym zakresie, na podstawie art. 572 k.p.k., postępowanie o wydanie wyroku łącznego umarza, 2 - kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w C. wyrokiem łącznym z dnia 27 września 2016 r. w sprawie XVI K 280/16 połączył dwa skazania w sprawach B. S.: 2 - Sądu Rejonowego w C. z dnia 31 października 2014 r., sygn. akt XVI K 735/14, za przestępstwo z art. 178a § 1 i 4 k.k. popełnione w dniu 6 lipca 2014 r. na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na 5-letni okres próby, karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 złotych; - Sądu Rejonowego w C. z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt XVI K 951/14 za przestępstwo z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych popełnione w dniu 16 listopada 2014 r., na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 3 lat tytułem próby, karę grzywny w wysokości 60 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 złotych; i orzekł jedną karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności i grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 10 zł każda. Co do połączenia innych skazań z innych wyroków Sąd orzekł o umorzeniu postępowania o wydanie wyroku łącznego na podstawie art. 572 k.p.k. Wyrok uprawomocnił się nie będąc skarżony przez żadną ze stron. Obecnie kasację od powyższego wyroku, na korzyść skazanego, w części dotyczącej orzeczenia kary łącznej wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. W kasacji podniesiono zarzut: – rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k., art. 89 § 1a i § 1b k.k. w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015, poz. 396), polegającego na połączeniu przez Sąd Rejonowy w C. kar pozbawienia wolności orzeczonych z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, których wykonania nie zarządzono, a wynikających z wyroków tegoż Sądu wydanych w dniach: 31 października 2014 r. (sygn. akt XVI K 735/14) i 2 grudnia 2014 r. (sygn. akt XVI K 951/14), które uprawomocniły się przed dniem 1 lipca 2015 r., co stosownie do treści art. 19 ust. 1 ww. obligowało Sąd do stosowania przepisów o karze łącznej w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. i co nadto, wobec braku warunków do objęcia tych skazań karą łączną - według stanu prawnego obowiązującego do dnia 3 30.06.2015 r. – skutkowało nadto obrazą art. 572 k.p.k. z powodu zaniechania umorzenia postępowania o wydanie wyroku łącznego w tym zakresie. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie w zaskarżonej części wyroku Sądu Rejonowego w C. i umorzenie – na podstawie art. 572 k.p.k. – postępowania o wydanie wyroku łącznego. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratura Generalnego jest oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. i jako taka podlegała uwzględnieniu. Choć podniesiony zarzut i przytoczone na jego poparcie wywody są bardzo mało przejrzyste i nie do końca trafne, z całą pewnością, przy orzekaniu w niniejszej sprawie doszło do obrazy art. 85 k.k. w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015 r. Bezsprzecznie ma bowiem rację skarżący, że skoro zgodnie z dyspozycją art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015, poz. 396) skoro przepis ten stanowi, iż przepisów rozdziału IX Kodeksu karnego (Zbieg przestępstw oraz łączenie kar i środków karnych) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. nie stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie tej nowelizacji, to rozważenie możliwości orzeczenia kary łącznej w niniejszej sprawie powinno nastąpić w oparciu o przepisy obowiązujące przed tą datą. Podstawowym przepisem był tu art. 85 k.k., który stanowił, że „jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa”. Warunkiem sine qua non orzeczenia kary łącznej było zatem, aby popełnienie przestępstw nastąpiło zanim zapadł co do nich pierwszy wyrok. Ten warunek nie został spełniony w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy orzekał bowiem w sytuacji, gdy przestępstwa, co do których wymierzone kary miałyby zostać połączone, popełnione zostały w dniach 6 lipca 2014 r. i 16 listopada 2014 r., a pierwszy wyrok co do nich zapadł przed Sądem 4 Rejonowym w C. w sprawie o sygn. akt XVI K 735/14 w dniu 31 października 2014 r. Słusznie zatem podniesiono w kasacji zarzut naruszenia art. 85 § 1 k.k. (nie doszło natomiast do naruszenia art. 86 i 89 k.k., gdyż w stanie prawnym obowiązującym w 2014 roku również, jak i obecnie, możliwe było łączenie zawieszonych kar pozbawienia wolności i orzeczenie kary łącznej o charakterze bezwzględnym). Wyrok w zaskarżonej części należało zatem uchylić, a skoro nie było w sprawie warunków do wydania wyroku łącznego, postępowanie w tym zakresie należało, na podstawie art. 572 k.p.k. umorzyć. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. kc