IV KK 285/17

Sygn. akt IV KK 285/17 POSTANOWIENIE Dnia 21 września 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 września 2017 r., w sprawie A.T., P.C., skazanych z art. 13 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 2 marca 2001 r. o wyrobie alkoholu etylowego oraz wytwarzaniu wyrobów tytoniowych i in., kasacji, wniesionych przez obrońców skazanych, od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt II AKa (…), zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K., z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt XVI K (…), p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasacje, jako oczywiście bezzasadne; 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanych w częściach na nich przypadających. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt XVI K (…), zmienionym następnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt II AKa (…): 1) A.T. został uniewinniony od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. oraz skazany za popełnienie przestępstw: z art. 13 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 2 marca 2001 r. o wyrobie alkoholu etylowego oraz wytwarzaniu wyrobów tytoniowych w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.; 2 z art. 54 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s. oraz z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s., za które wymierzono mu karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności; 2) P.C. został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.; ciągu dwóch przestępstw z art. 13 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 2 marca 2001 r. o wyrobie alkoholu etylowego oraz wytwarzaniu wyrobów tytoniowych w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.; z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.k.s.; z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s.; z art. 65 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.k.s., za które wymierzono mu karę łączną roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności. Kasację od ww. wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) wnieśli obrońcy skazanych A.T. i P.C.. Obrońca skazanego A.T. postawił zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia prawa karnego procesowego tj. art. 167 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k., art. 452 § 2 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. W konkluzji obrońca skazanego A.T. wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Obrońca skazanego P.C. podniósł z kolei w kasacji zarzut rażącego naruszenia prawa mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, polegający na błędnej wykładni art. 60 § 3 k.k. W konkluzji obrońca skazanego P.C. wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) w części dotyczącej tego skazanego i przekazanie sprawy Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania. Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. w pisemnych odpowiedziach na kasacje obrońców skazanych wniósł o ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. 3 Kasacje obrońców skazanych A.T. i P.C. są bezzasadne i to w stopniu oczywistym, uzasadniającym ich oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że kasacja, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia służy eliminacji prawomocnych orzeczeń sądowych, które ze względu na doniosłość wadliwości, jaką są obarczone, nie mogą ostać się i funkcjonować w obrocie prawnym. Podnoszone w kasacji zarzuty powinny wskazywać na uchybienia określone w art. 439 k.p.k. lub inne, lecz na tyle istotne i rażące naruszenia prawa, do jakich doszło w postępowaniu odwoławczym, że w konsekwencji mogły one mieć istotny wpływ na treść wyroku Sądu II instancji. Niedopuszczalne jest natomiast podnoszenie w nadzwyczajnym środku zaskarżenia wprost zarzutów pod adresem orzeczenia Sądu I instancji. Wywiedzione w niniejszej sprawie skargi kasacyjne zmierzały do kolejnego zakwestionowania prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji i zaakceptowanej w pełni przez Sąd odwoławczy oceny materiału dowodowego oraz poczynionych ustaleń faktycznych. Jeśli chodzi bowiem o kasację obrońcy skazanego A.T., to o ile formalnie stawia on zarzuty obrazy prawa procesowego, to w istocie stara się doprowadzić do zakwestionowania sprawstwa tego skazanego w zakresie przypisanych mu czynów. Wbrew bowiem temu, co twierdzi obrońca, na rozprawie w dniu 28 grudnia 2016 r. Sąd Apelacyjny dopuścił dowód z wyjaśnień P.C., któremu obrońca A.T. zadawał nawet pytania (k. 6982v, t. XXXII). Co więcej, to właśnie wyrażenie przez P.C. woli złożenia dodatkowych wyjaśnień było powodem wznowienia przez Sąd odwoławczy przewodu sądowego w trybie art. 409 k.p.k. Zauważyć należy, że po przesłuchaniu P.C. na rozprawie apelacyjnej w dniu 28 grudnia 2016 r. żadna ze stron nie zgłaszała dalszych wniosków (k. 6982v, t. XXXII). Nie sposób zatem uznać, że Sąd odwoławczy uchybił zasadzie obiektywizmu (art. 2 § 2 k.p.k.), zasadzie in dubio pro reo (art. 5 § 2 k.p.k.), a także wskazanym w kasacji przepisom art. 167 k.p.k. oraz art. 452 § 2 k.p.k., skoro umożliwił P.C. złożenie dodatkowych wyjaśnień. Nie jest zasadny także zarzut kasacji obrońcy skazanego P.C., który w założeniu miał doprowadzić do wykazania, że wobec ww. skazanego błędnie nie zastosowano art. 60 § 3 k.k., przy czym zaznaczyć należy, iż zarzut ten został 4 także jako wiodący postawiony w apelacji w ramach zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd odwoławczy odniósł się do tego zarzutu na s. 26-28 uzasadnienia wyroku (k. 7058v-7059v, t. XXXII), a wyłożona na wskazanych kartach argumentacja jest pozbawiona błędów. Nie powielając tych trafnych i obszernych wywodów przypomnieć jedynie należy, że wobec P.C. nie został spełniony – w odniesieniu do przestępstw popełnionych wspólnie i w porozumieniu z A.T. – warunek popełnienia przestępstwa we współdziałaniu co najmniej z dwiema osobami. Przypomnieć jednocześnie należy, że powodem niezastosowania wobec P.C. art. 60 § 3 k.k. w stosunku do pozostałych przypisanych mu przestępstw nie było skorzystanie przez niego z uprawnienia do odmowy składania wyjaśnień, ale przede wszystkim to, że uniemożliwił on wyjaśnienie wielu istotnych okoliczności, co z kolei skutkowało rozstrzygnięciem ich w oparciu o normę z art. 5 § 2 k.p.k. Z kolei na rozprawie apelacyjnej w dniu 28 grudnia 2016 r. P.C. podjął próbę zmiany swoich wyjaśnień, tłumacząc złożenie określonej treści wyjaśnień w postępowaniu przygotowawczym działaniem „pod presją” (k. 6982v, t. XXXII). W tym zakresie przypomnieć należy, że „warunkiem stosowania art. 60 § 3 k.k. jest właściwa – a nie instrumentalna – postawa i prawdomówność ujawniającego oraz, że, tym bardziej, nie może liczyć na nadzwyczajne złagodzenie kary sprawca, który na pewnym etapie postępowania przygotowawczego zachował się w sposób przewidziany w art. 60 § 3 k.k. a następnie odwołał swoje dotychczasowe wyjaśnienia” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2011 r., V KK 350/10, LEX nr 738406). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uznał zarzuty obrońców skazanych za bezzasadne w stopniu oczywistym i w konsekwencji orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia, przy czym kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążył skazanych w częściach na nich przypadających.