IV KK 302/20

WyrokIzba Karna2025-06-25

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędziowie Sądu Najwyższego powołani w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. powinni zostać wyłączeni od udziału w sprawie kasacyjnej z uwagi na potencjalne wątpliwości co do ich bezstronności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego zasługiwał na uwzględnienie. Wskazano, że problem wadliwości powołania sędziów, związany z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., był już przedmiotem analiz w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Podkreślono, że sędzia ulega wyłączeniu nie tylko gdy istnieją wątpliwości co do jego bezstronności, ale także gdy orzekanie przez niego mogłoby naruszyć standardy rzetelnego procesu sądowego, prowadząc do uznania, że skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego L. K. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego, Adama Rocha i Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazał fakt powołania tych sędziów przez Prezydenta RP w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Obrońca Z. K. przyłączył się do wniosku, wskazując m.in. na wypłatę Z. K. przez MSZ RP kwoty 10.000 EUR w związku z naruszeniem prawa do rozpoznania jego sprawy przez bezstronny i niezwisły sąd.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziów Sądu Najwyższego: Zbigniewa Kapińskiego, Adama Rocha i Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt IV KK 302/20.

Pełny tekst orzeczenia

IV KK 302/20 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie L. K., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 25 czerwca 2025 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego, Adama Rocha i Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie kasacyjnej IV KK 302/20, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziów Sądu Najwyższego: Zbigniewa Kapińskiego, Adama Rocha i Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt IV KK 302/20. UZASADNIENIE Obrońca skazanego L. K. pismem z dnia 12 maja 2025 r. (k. 948 i n.) zawnioskował o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: Zbigniewa Kapińskiego, Adama Rocha i Stanisława Stankiewicza od rozpoznania sprawy IV KK 302/20, sygnalizując że w stosunku do tych sędziów występują okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w niniejszej sprawie, a mianowicie fakt powołania ww. osób przez Prezydenta RP na stanowisko sędziów Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., zmianie ustawy o IV KK 302/20 2 Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Inicjatywa obrońcy skazanego zasługiwała na uwzględnienie. Jeśli chodzi o kwestię wadliwości powołania sędziów, związaną z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3), to zagadnienie to było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: Zbigniewa Kapińskiego, Adama Rocha i Stanisława Stankiewicza od udziału w przedmiotowej sprawie. Na marginesie należy dodać, że obrońca Z. K. przyłączył się do wniosku obrońcy L. K. wskazując m.in., że w dniu 9 maja 2025 r. MSZ RP wypłaciło Z. K. 10.000 EUR w związku z naruszeniem prawa do rozpoznania jego sprawy przez bezstronny i niezwisły sąd, a to w związku z rozpoznaniem sprawy przez sędziego Sądu Najwyższego, który został powołany na urząd w tej samej procedurze, co ww. IV KK 302/20 3 sędziowie Sądu Najwyższego, na mocy ugody w postępowaniu toczącym się przed ETPC, nr skargi 31583/22. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [PŁ] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 41 § 1 KKart. 6 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy