IV KK 309/22

WyrokIzba Karna2022-08-25

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Małgorzaty Bednarek, Małgorzatę Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który pełnił funkcję naczelnika wydziału prokuratury nadzorującego postępowanie przygotowawcze, powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie karnej na podstawie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. lub art. 41 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Samo zajmowanie stanowiska naczelnika wydziału prokuratury nadzorującego postępowanie przygotowawcze nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie karnej na podstawie art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. "Braniem udziału w sprawie" w rozumieniu tego przepisu jest podejmowanie aktywności procesowej o charakterze merytorycznym, a nie jedynie formalne zwierzchnictwo lub czynności techniczne. Okoliczności sprawy nie uzasadniają również wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego złożyła oświadczenie o wyłączeniu od udziału w sprawie kasacyjnej, wskazując, że na etapie śledztwa pełniła funkcję Naczelnika Wydziału Prokuratury Krajowej nadzorującego to postępowanie. W jej ocenie, z racji pełnienia roli nadzorczej, brała udział w sprawie i wyraziła swoją opinię. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie kasacyjnej nie został uwzględniony.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 309/22 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron, w dniu 25 sierpnia 2022 r., oświadczenia SSN Małgorzaty Bednarek o istnieniu podstaw do wyłączenia od udziału w sprawie kasacyjnej, sygn. akt IV KK 309/22, p o s t a n o w i ł : wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Sędzia Sądu Najwyższego M. B. złożyła do akt sprawy Sądu Najwyższego o sygn. akt IV KK 309/22 oświadczenie o wyłączeniu z ww. sprawy z uwagi na wystąpienie jednej z okoliczności, o których mowa w art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. (k. 26 akt SN). Wskazała, że na etapie śledztwa prowadzonego przez Śląski Wydział Zamiejscowy Departamentu ds. Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w K. nadzorowała to postępowanie, pełniąc funkcję Naczelnika ww. Wydziału. W przekonaniu Sędzi choć nie brała ona bezpośredniego udziału w rozstrzyganiu, to jednak z racji pełnienia roli nadzorczej brała w nim udział i wyraziła swoją opinię. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Treść oświadczenia SSN Małgorzaty Bednarek, jak i analiza akt sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, że zachodzi okoliczność implikująca wyłączanie 2 sędziego z mocy prawa od udziału w sprawie. Wprawdzie rzeczywiście przed objęciem urzędu sędziego Sądu Najwyższego sędzia Małgorzata Bednarek sprawowała funkcję naczelnika […], Wydziału Zamiejscowego Departamentu ds. Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w K., jednakże samo tylko zajmowanie tego stanowiska nie determinowało wystąpienia przesłanki określonej w art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. Przez zwrot: „brał udział w sprawie jako prokurator” należy rozumieć podejmowanie określonej w postępowaniu karnym aktywności, niezależnie od pełnionej roli procesowej, mającej jednak charakter decyzji procesowych w sprawie. Istotne dla spełnienia omawianej przesłanki jest nie formalne zwierzchnictwo nad prokuratorem prowadzącym postępowanie przygotowawcze, ale podejmowanie inicjatywy mającej charakter merytoryczny. Gdyby tak było, to wyłączenie sędziego od udziału w sprawie nastapiłoby z mocy prawa i zbędne (a nawet błędne) byłoby wydawanie w takiej sytuacji postanowienia (art. 42 § 2 k.p.k.). Tymczasem w aktach przedmiotowej sprawy brak jest danych o podejmowaniu tego rodzaju aktywności przez SSN Małgorzatę Bednarek. Na k. 2991-2992, t. XV zalega jedynie podpisane przez nią pismo przewodnie do Sądu Okręgowego w K. w związku z przesłaniem aktu oskarżenia w sprawie. Z kolei na k. 1579, t. VIII znajduje się pismo do Prokuratora Regionalnego w K. w sprawie kosztów sporządzenia opinii biegłych w sprawie, które ma charakter wyłącznie informacyjny. Działania te stanowią jedynie czynności techniczne, które nie mogą zostać uznane za „branie udziału w sprawie” (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2016 r., V KK 344/15, LEX nr 2057640). Dodatkowo należało zatem zbadać, czy w sprawie nie zachodzą okolicznosci, o których mowa w art. 41 § 1 k.p.k. Żadne jednak z ww. pism nie zawiera treści, które mogły ,,by wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności SSN Małgorzaty Bednarek w przedmiotowej sprawie, a zatem nie zachodzi również podstawa do wyłączenia na wniosek sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k. i nast. Warto przy tym zaznaczyć, że brak jest w oświadczeniu Sędzi jakichkolwiek szczegółowych informacji, które mogłyby uzasadniać zastosowanie instytucji iudex suspectus, a i skazany oraz jego obrońca – na chwilę obecną - takich okoliczności nie podnieśli. 3 Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [as],

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 40 § 1 pkt 5 KPKart. 42 § 2 KPKart. 41 § 1 KPK§ 1 pkt 5§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy