IV KK 321/16

WyrokIzba Karna2017-02-28

Skład orzekający: Roman Sądej, Andrzej Tomczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik Prezesa Sądu Rejonowego, który był uczestnikiem postępowania o odszkodowanie przed wejściem w życie nowelizacji art. 554 § 3 k.p.k. z dnia 11 marca 2016 r., jest uprawniony do wniesienia kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego wydanego po tej dacie, jeśli postępowanie kasacyjne nie zostało wszczęte do dnia wejścia w życie tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił kasację bez rozpoznania, uznając, że pełnomocnik Prezesa Sądu Rejonowego nie był podmiotem uprawnionym do jej wniesienia. Zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2016 r., postępowania w przedmiocie nadzwyczajnych środków zaskarżenia, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie tej ustawy, toczą się według przepisów dotychczasowych. Kasacja została wniesiona po wejściu w życie nowelizacji, a zatem nie mogło nastąpić jej wszczęcie "do dnia wejścia w życie" ustawy, co pozbawiło dotychczasowego uczestnika postępowania uprawnienia do skutecznego wniesienia kasacji.
Stan faktyczny
Postępowanie o odszkodowanie zostało wszczęte w lutym 2015 r. W toku postępowania dwukrotnie zmieniono stan prawny dotyczący uczestników postępowania o odszkodowanie. Po wejściu w życie ustawy z dnia 11 marca 2016 r., która wykreśliła organ reprezentujący Skarb Państwa z kręgu uczestników, pełnomocnik Prezesa Sądu Rejonowego wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 kwietnia 2016 r. Kasacja została wniesiona w dniu 28 czerwca 2016 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił kasację pełnomocnika uczestnika postępowania - Prezesa Sądu Rejonowego w S. - wniesioną od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 21 kwietnia 2016 r. bez rozpoznania. Kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 321/16 WYCIĄG Z PROTOKOŁU Dnia 28 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Tomczyk SSA del. do SN Marzanna Piekarska-Drążek Protokolant Anna Kowal przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Barbary Nowińskiej, _________________________________________________________________ Sąd Najwyższy postanowił 1. na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 554 § 3 k.p.k. oraz art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2016r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016r., poz. 437) pozostawić bez rozpoznania kasację pełnomocnika uczestnika postępowania - Prezesa Sądu Rejonowego w S. wniesioną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 kwietnia 2016r., sygn. akt II AKa […]; 2. kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Postępowanie o odszkodowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało w dniu 27 lutego 2015r. Wyrok Sądu Okręgowego w K. zapadł w dniu 14 grudnia 2015r. (XVI Ko […]). Sąd Apelacyjny w […] rozpoznał apelację pełnomocnika uczestnika postępowania na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016r. i tego też dnia wydał wyrok. 2 W toku tego postępowania dwukrotnie uległ zmianie stan prawny – przepis art. 554 k.p.k. – regulujący krąg uczestników postępowania o odszkodowanie, przewidzianego w Rozdziale 58 k.p.k. Ustawą z dnia 27 września 2013r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2013r., poz. 1247 ze zm.), które weszła w życie w dniu 1 lipca 2015r., w art. 554 § 3 k.p.k. wprowadzono novum, że w postępowaniu tym uczestniczy także organ uprawniony do reprezentowania Skarbu Państwa. Stąd też w toku postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji w rozprawie uczestniczyli pełnomocnicy zarówno Prezesa Sądu Rejonowego w S., jak i Prezesa Sądu Okręgowego w K.. Pierwszy z nich wniósł apelację, którą Sąd Apelacyjny rozpoznał skarżonym obecnie wyrokiem. W dniu 15 kwietnia 2016r. weszła w życie powołana powyżej ustawa z dnia 11 marca 2016r., którą znowelizowano art. 554 § 3 k.p.k., poprzez wykreślenie spośród podmiotów biorących udział w tym postępowaniu organu uprawnionego do reprezentowania Skarbu Państwa. Jednocześnie w tej ostatniej ustawie, w intertemporalnym przepisie art. 25 ust. 3 przewidziano, że postępowania wymienione w działach XI (nadzwyczajne środki zaskarżenia) i XII (postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia, do których należ także rozdział 58 k.p.k.) Kodeksu postępowania karnego „wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, toczą się do ich zakończenia według przepisów dotychczasowych”. Sąd Apelacyjny, rozpoznający sprawę i wyrokujący już po wejściu w życie tej nowelizacji, zgodnie z zacytowanym przepisem, procedował według przepisów dotychczasowych. Zasadnie zatem uznał uprawnienie pełnomocnika Prezesa Sądu Rejonowego do skutecznego wniesienia apelacji od wyroku Sądu pierwszej instancji. Nie ulega też wątpliwości, że wyrok Sądu drugiej instancji uzyskał przymiot prawomocności, tym samym kończąc postępowanie w sprawie. Wniesienie kasacji przez pełnomocnika Prezesa Sądu Rejonowego nastąpiło w dniu 28 czerwca 2016r., a więc oczywistym pozostaje, że wszczęcie postępowania kasacyjnego nie mogło nastąpić „do dnia wejścia w życie” ustawy z dnia 11 marca 2016r., jak tego wymagał jej przepis art. 25 ust. 3. W konsekwencji należy przyjąć, że w realiach procesowych tej sprawy, ustawodawca pozbawił 3 dotychczasowego uczestnika postępowania o odszkodowanie, uprawnienia do skutecznego wniesienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest kasacja. Implikacją tego stanu sprawy, w szczególności zmiany art. 554 § 3 k.p.k., był wniosek, że pełnomocnik Prezesa Sądu Rejonowego w S. nie był podmiotem uprawnionym do wniesienia kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego. Skoro uprawnionym nie był, zgodnie z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k., powinna nastąpić odmowa przyjęcia wniesionej kasacji. Kasacja została jednak przyjęta, a zatem, na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w powiązaniu z powyższymi przepisami, podlegała ona pozostawieniu bez rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Koszty postępowania w tej sprawie ponosi Skarb Państwa – odpowiednio stosowany art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. Kierując się przedstawioną powyżej argumentacją orzeczono, jak w części dyspozytywnej postanowienia. aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 531 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 429 § 1 KPKart. 554 § 3 KPKart. 25 ust. 3art. 554 KPKart. 636 § 1 KPKart. 637a KPK§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy