IV KK 322/20
WyrokIzba Karna2020-08-21
Skład orzekający: Przemysław Kalinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatarie skazania z art. 178a § 1 k.k. następuje z mocy prawa, jeśli sprawca popełnił kolejne przestępstwa, za które został skazany prawomocnymi wyrokami, a okres wymagany do zatarcia skazania z mocy ustawy nie upłynął?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zatarie skazania z mocy prawa nie następuje, jeśli sprawca popełnił kolejne przestępstwa, za które został skazany prawomocnymi wyrokami, a okres wymagany do zatarcia skazania z mocy ustawy nie upłynął. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 108 k.k., nie może nastąpić jednoczesne zatarcie wszystkich skazań. Nieuwzględnienie tego faktu prowadzi do utrzymania w mocy orzeczenia, które nie jest rażąco niesprawiedliwe.Stan faktyczny
Obrońca skazanego M. W. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący go za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, polegające na nieuwzględnieniu z urzędu faktu zatarcia wcześniejszego skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., co miało doprowadzić do błędnej kwalifikacji prawnej czynu i orzeczenia rażąco niesprawiedliwej kary oraz środków karnych. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu i oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 322/20 POSTANOWIENIE Dnia 21 sierpnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 sierpnia 2020 r., sprawy M. W. skazanego z art. 178a § 4 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt IX Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 15 kwietnia 2019 r., sygn. akt II K (…) p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2019 r., sygn. akt II K (…) ,Sąd Rejonowy w P. skazał oskarżonego M. W. za popełnienie przestępstwa z art. 178 § 4 k.k. Za przypisane skazanemu przestępstwo Sąd I Instancji wymierzył mu na podstawie 178a § 4 k.k. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, dodatkowo orzekając wobec skazanego, na podstawie art. 42 § 3 k.k. i art. 43a § 2 i 1 k.k., dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz świadczenie pieniężne w kwocie 10.000,00 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
2 Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł oskarżony, który nie precyzując formalnych zarzutów, zakwestionował przyjętą przez Sąd Rejonowy ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, która to ocena doprowadziła do błędnych ustaleń faktycznych i skazania wyżej wymienionego za przestępstwo, którego nie popełnił. Ostatecznie skarżący wnosił o uniewinnienie od zarzucanego mu czynu. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2019 r. Sąd Okręgowy w K. , utrzymał w całości wyrok Sąd Rejonowego w P., którym Sąd I Instancji skazał M. W. za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Orzeczenie sądu odwoławczego zaskarżył kasacją obrońca skazanego, który zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia naruszenie przez Sąd odwoławczy przepisów postępowania karnego, a to przepisów art. 440 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k., art. 437 § 1 k.p.k. i art. 458 k.p.k., polegające na tym, że Sąd II instancji, rozpoznając apelację skazanego, niezależnie od granic zaskarżenia, podniesionych zarzutów i wpływu uchybienia na treść orzeczenia, nie przekroczył z urzędu granic środka zaskarżenia i utrzymał w mocy rażąco niesprawiedliwe orzeczenie Sądu I instancji, a to przez nie zastosowanie przepisu art. 106 k.k. w zw. z art. 107 § 4a k.k. (znowelizowanych ustawą z dnia 20 lutego 2015 r., Dz. U. z 2015 r. poz. 396), co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia z urzędu faktu zatarcia wcześniejszego prawomocnego skazania M. W. za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. objęte wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 8 marca 2010 r. w sprawie II K (…) które to skazanie uległo zatarciu z mocy prawa z dniem 4 października 2011 r., co doprowadziło do braku zmiany kwalifikacji prawnej czynu przypisanego skazanemu z art. 178a § 4 k.k. na art. 178a § 1 k.k. i orzeczenia rażąco niesprawiedliwej kary pozbawienia wolności, jak również rażąco niesprawiedliwych środków karnych w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz świadczenia pieniężnego w kwocie 10.000,00 zł, w sytuacji gdy przyjęcie prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego skazanemu pozwoliłoby na orzeczenie nieizolacyjnej kary przewidzianej przepisami oraz środków karnych w znacząco mniejszym wymiarze, w tym w szczególności w odniesieniu do odpadnięcia podstawy normatywnej z art. 42 § 3 k.k. obligującej Sąd meriti do
3 orzeczenia wobec skazanego dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, mając na względzie fakt, iż w związku z zatarciem skazania, M. W., zarówno na dzień orzekania przez Sąd I Instancji, jak również na dzień orzekania przez Sąd Okręgowy w K., był osobą niekaraną za przestępstwo z art. 178a §1 k.k. Na podstawie tak sformułowanego zarzutu autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zarówno zarzut podniesiony przez obrońcę skazanego M. W., jak i argumentacja zaprezentowana dla jego poparcia, okazały się całkowicie chybione, co przemawiało za rozpoznaniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia na posiedzeniu bez udziału stron i oddaleniem go w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.p.k. Oczywiście trafne jest wstępne założenie skarżącego, który wywodził, że zwłaszcza w sytuacji, gdy zwykły środek odwoławczy został sporządzony osobiście przez ówcześnie oskarżonego, w szczególny sposób aktualizuje się obowiązek wyjścia poza granice zaskarżenia i przeprowadzenia pełnej kontroli zaskarżonego wyroku (także poza podniesionymi zarzutami), ciążący na sądzie II instancji. Jednak wyprowadzony na tej podstawie wniosek, iżby w tej sprawie doszło do utrzymania w mocy rażąco niesprawiedliwego orzeczenia w wyniku braku zastosowania przepisu art. 106 k.k. w zw. z art. 107 § 4a k.k. – okazał się całkowicie niezasadny. Jego źródłem było przekonanie autora kasacji, że przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, doszło do zatarcia skazania M. W. za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. w sprawie Sądu Rejonowego w P. , sygn. akt II K (…). W ocenie skarżącego, nieuwzględnienie faktu zatarcia skazania doprowadziło do „braku zmiany kwalifikacji prawnej czynu przypisanego skazanemu z art. 178a § 4 na art. 178a § 1 k.k. i orzeczenia rażąco niesprawiedliwej kary pozbawienia wolności jak również rażąco niesprawiedliwych środków karnych”. Jednak rzeczywistość wynikająca z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w sposób oczywisty przeczy wywodom skarżącego. Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 8 marca 2010 r., sygn. akt II K (…), M. W. został skazany za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. na karę grzywny - wykonaną w dniu 21
4 kwietnia 2010 r., ponadto orzeczono środek karny – wykonany 4 stycznia 2011 r. i obowiązek wykonania świadczenia pieniężnego, który wykonano 4 października 2011 r. Przy ocenie spełnienia warunków do zatarcia skazania z mocy ustawy konieczne jest jednak uwzględnienie treści nie tylko przepisów powołanych przez skarżącego, ale także normy wynikającej z treści art. 108 k.k. Ten ostatni przepis wyraża dyrektywę zezwalającą tylko na jednoczesne zatarcie wszystkich skazań. Tymczasem, po wydaniu wyroku w sprawie II K (…), skazany M. W. popełnił kolejne przestępstwa, za które został skazany prawomocnymi wyrokami: Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II K (…) - na karę 10 miesięcy ograniczenia wolności oraz orzeczono zakaz prowadzenia rowerów na okres 2 lat, Sądu Rejonowego w P. z dnia 4 czerwca 2012 r., sygn. akt II K (…) - na karę 2 miesięcy pozbawienia wolności wykonaną w okresie od 15 października 2013 r. do 14 grudnia 2013 r. oraz grzywnę, Sądu Rejonowego w P. z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt II K (…) - na karę 3 miesięcy ograniczenia wolności odbytą od 15 lipca 2013 r. do 15 października 2013 r. i Sądu Rejonowego w B. z dnia 23 grudnia 2013 r., sygn. akt X K (…) - na karę 2 miesięcy pozbawienia wolności odbytą w okresie od 18 marca 2014 r. do 17 maja 2014 r. W tym ostatnim wypadku okres wymagany do zatarcia skazania z mocy ustawy wynikający z treści art. 107 § 1 k.k. wynosił 10 lat, a więc nie upłynął jeszcze w chwili uprawomocnienia się wyroku, który zapadł w toku niniejszego procesu. W tych warunkach zarówno zarzut podniesiony w kasacji, jak i sformułowany w niej wniosek – nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- III KK 679/18 2020-07-02Czy zatarcie skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. następuje z mocy prawa, jeśli sprawca popełnił kolejne przestępstwa, a następnie doszło do nowelizacji przepisów dotyczących zatarcia skazań, w szczególności art…
- III KK 369/25 2025-08-14Czy zatarcie skazania w jednej sprawie karnej, w sytuacji gdy sprawca był wielokrotnie karany, wyłącza możliwość zastosowania art. 178a § 4 k.k. w odniesieniu do innego, niezatartego skazania?
- IV KK 506/22 2023-01-11Czy zatarcie skazań przed wydaniem prawomocnego wyroku przez sąd odwoławczy, skutkujące uznaniem skazanego za osobę niekaraną, obliguje sąd odwoławczy do zmiany kwalifikacji prawnej czynu z art. 178a § 4 k.k. na art. 178…
- IV KK 335/15 2015-11-19Czy zatarie skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. przed datą wyrokowania przez sąd odwoławczy wyklucza możliwość przypisania sprawcy przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. w sytuacji, gdy czyn został popełniony po pra…
- III KK 696/18 2019-11-21Czy zatarcie skazania za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości nastąpiło przed popełnieniem kolejnego przestępstwa tego samego rodzaju, uwzględniając zasadę jednoczesnego zatarcia wszystkich skazań?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 178a § 4 KKart. 178 § 4 KKart. 42 § 3 KKart. 43a § 2art. 440 KPKart. 433 § 1 KPKart. 437 § 1 KPKart. 458 KPKart. 106 KKart. 107 § 4art. 178a § 1 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy