IV KK 337/14

WyrokIzba Karna2014-11-27

Skład orzekający: Jerzy Grubba, Tomasz Grzegorczyk, Roman Sądej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd orzekając środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, narusza prawo materialne, jeśli nie wysłuchał biegłych psychiatrów i psychologa przed wydaniem postanowienia, mimo że posiadają oni opinię pisemną?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie art. 93 k.k. następuje, gdy sąd orzeka środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, nie wysłuchując obligatoryjnie biegłych psychiatrów i psychologa, nawet jeśli złożyli oni opinię pisemną. Przepis ten ma charakter gwarancyjny i wymaga bezpośredniego wysłuchania biegłych przed sądem, a nie tylko zapoznania się z ich pisemną opinią.
Stan faktyczny
Prokurator skierował do Sądu Rejonowego wniosek o umorzenie postępowania karnego wobec T. W. z powodu niepoczytalności w chwili czynu (art. 207 § 1 k.k.) oraz o zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie i orzekł środek zabezpieczający. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 93 k.k. przez brak wysłuchania biegłych psychiatrów i psychologa przed orzeczeniem środka zabezpieczającego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 337/14 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Grzegorczyk .SSN Roman Sądej Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie T. W. któremu zarzucono popełnienie czynu z art. 207 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 27 listopada 2014 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 26 stycznia 2011r. p o s t a n o w i ł: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. UZASADNIENIE W sprawie T. W. na postawie art. 17§1 pkt 2 k.p.k., art. 324 k.p.k. i art. 94§1 k.k. prokurator skierował do Sądu Rejonowego w T., wniosek o: 1/ umorzenie postępowania karnego prowadzonego przeciwko T. W., po-dejrzanemu o to, że w okresie od marca 2006 roku do 29 sierpnia 2010 roku w T. woj. P. znęcał się fizycznie i psychicznie nad swoimi rodzicami W. W. i P. W. w ten sposób, że wszczynał awantury domowe, w trakcie których znieważał ich słowami obelżywymi, groził pobiciem i zabójstwem, uszkadzał sprzęt domowy, zakłócał spoczynek nocny, szarpał, kopał i popychał wymienionych, tj. o przestępstwo z art. 2 207 § 1 k.k. – wobec niepopełnienia przez podejrzanego zarzucanego mu przestępstwa z uwagi na stan niepoczytalności w chwili czynu; 2/ zastosowanie w stosunku do podejrzanego środka zapobiegawczego w postaci umieszczenia go w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym. Sąd Rejonowy w T. wydanym na posiedzeniu w dniu 26 stycznia 2011r. postanowieniem w sprawie sygn. akt […]: I - na podstawie art. 17§1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31§1 k.k. umorzył postępowanie karne wobec T. W., podejrzanego o przestępstwo z art. 207§1 k.k., II - na podstawie art. 94§1 k.k. orzekł wobec podejrzanego T. W. środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym szczegó-łowo określonym w toku postępowania wykonawczego. Postanowienie to uprawomocniło się nie będąc zaskarżone przez żadną ze stron. Kasację od tego orzeczenia, na korzyść T. W. wniósł Prokurator Generalny i podniósł w niej zarzut: - rażącego i mającego istotny wpływ na treść postanowienia naruszenia przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 93 k.k. w zw. z art. 94§1 k.k., polegającego na odstąpieniu przez Sąd, wbrew dyspozycji przywołanego przepisu, wysłuchania lekarzy psychiatrów i psychologa przed orzeczenia środka zabezpieczającego wobec T. W. w postaci umieszczenia go w zakładzie psychiatrycznym. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasację należy uznać za oczywiście zasadną, tak jak tego wymaga art. 535§5 k.p.k. Jak wynika z akt sprawy na posiedzenie w dniu 26 stycznia 2011r. Sąd Rejonowy w T. nie wzywał biegłych psychiatrów i psychologa, którzy sporządzali opinie w sprawie. Tym samym nie doszło do wysłuchania tych biegłych na tym 3 posiedzeniu. Postępując w ten sposób Sąd naruszył dyspozycję art. 93 k.k., gdyż w świetle tego przepisu, wysłuchanie wskazanych biegłych przed zastosowaniem środka zabezpieczającego jest obligatoryjne. W kontekście treści art. 93 k.k. nie jest wystarczające złożenie opinii przez biegłych wyłącznie na piśmie. Sąd jest obowiązany wysłuchać również ustnej opinii biegłych. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 stycznia 2014 r. w sprawie III KK 458/13 (Lex) „przepis art. 93 k.k. in fine stanowi, że przed orzeczeniem środka zabezpieczającego sąd wysłuchuje lekarzy psychiatrów oraz psychologa. Norma ta ma charakter gwarancyjny. Wobec faktu, że sąd orzeka środek zabezpieczający, polegający na faktycznym pozbawieniu wolności i to wobec osoby bądź to chorej psychicznie, bądź z zaburzeniami preferencji seksualnych czy upośledzeniem umysłowym, bądź wreszcie z uzależnieniem od alkoholu, wysłuchanie biegłych psychiatrów i psychologa ma charakter obligatoryjny, nie wystarcza przy tym zapoznanie się tylko z opinią pisemną. Biegli wypowiedzieć się zatem muszą przed sądem odnośnie charakteru i stopnia uzależnienia oraz konieczności umieszczenia skazanego w zakładzie zamkniętym. (…) Ustawodawca uznał, że w sytuacji tego rodzaju konieczne jest zasięgnięcie opinii osób dysponujących wiedzą specjalistyczną w tym bezpośrednie wysłuchanie ich przed sądem”. W tej sytuacji, stwierdzić należy, że zarzut podniesiony w kasacji jest w pełni zasadny, a w konsekwencji postanowienie wydane z obrazą art. 93 k.k. należało uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania. Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 207 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 17§1 pkt 2 KPKart. 324 KPKart. 94§1 KKart. 2art. 31§1 KKart. 207§1 KKart. 93 KKart. 535§5 KPK§ 1§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy