IV KK 338/22
WyrokIzba Karna2022-10-12
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut apelacyjny dotyczący naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nierzetelne rozpoznanie zarzutu apelacyjnego dotyczącego stosowania art. 168b k.p.k. do materiałów z kontroli operacyjnej uzyskanych przed wejściem w życie tego przepisu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut apelacyjny. Stwierdzono, że art. 168b k.p.k. ma zastosowanie tylko do materiałów z kontroli operacyjnej uzyskanych po 14 kwietnia 2016 r., a materiały uzyskane przed tą datą, nawet jeśli byłyby nielegalne, nie podlegają zakazowi dowodowemu wynikającemu z tego przepisu. Sąd odwoławczy prawidłowo odniósł się do realiów sprawy, wskazując na brak legalnych dowodów sprawstwa oskarżonego R. S. ze względu na nieuzyskanie zgody sądu na wykorzystanie materiałów niejawnych.Stan faktyczny
Prokurator wniósł kasację od wyroku sądu okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok sądu rejonowego uniewinniający R. S. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 229 § 3 k.k. Zarzut kasacyjny dotyczył naruszenia przez sąd odwoławczy przepisów postępowania, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez nierzetelne rozpoznanie zarzutu apelacyjnego dotyczącego stosowania art. 168b k.p.k. do materiałów z kontroli operacyjnej uzyskanych w 2014 r. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonych zwrot kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 338/22 POSTANOWIENIE Dnia 12 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 12 października 2022 r. sprawy: M. J. M. J.1 R. S. J. S. M. T. S. Z. uniewinnionych od zarzutów popełnienia czynów z art. 231 § 1 k.k. i in., z powodu kasacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt VII Ka 1059/21, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 17 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV K 641/19, p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonych J. S., R. S. i S. Z. kwoty po 300 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym, 3. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 R. S. został oskarżony o to, że w lutym 2014 r. w K. wręczył za pośrednictwem M. W. korzyść majątkową w kwocie 1.000 zł osobie pełniącej funkcję publiczną, tj. M. T., w związku z pełnieniem przez niego stanowiska starszego specjalisty w Agencji Nieruchomości Rolnych, Oddział Terenowy w O. Sekcji Zamiejscowej Gospodarowania Zasobem O., w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie prawa, polegające na uprzednim ujawnieniu i przekazaniu informacji dotyczącej przetargu nieruchomości gruntowej położonej w obrębie K. gm. […], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr […], do którego przystąpił oraz na poczet przyszłej współpracy, tj. o przestępstwo z art. 229 § 3 k.k. Sąd Rejonowy w Częstochowie, wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV K 641/19, w punkcie 4 uniewinnił R. S. od popełnienia zarzuconego mu czynu. Tym samym wyrokiem Sąd Rejonowy uniewinnił pięciu innych oskarżonych od postawionych im zarzutów popełnienia przestępstw z art. 231 § 1 k.k., 228 § 3 k.k. i art. 271 § 1 k.k., a jednego oskarżonego skazał na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 3 lat oraz karę grzywny za czyn z art. 229 § 1 k.k. Prokurator wniósł apelację od powyższego wyroku, zaskarżając go mi.in. na niekorzyść R. S., podnosząc zarzut, którego treść jest zawarta w materiałach niejawnych i wnosząc o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy w Częstochowie, wyrokiem z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt VII Ka 1059/21, po rozpoznaniu apelacji prokuratora, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy w stosunku do R. S.. Prokurator Okręgowy w Częstochowie wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zaskarżając go w całości na niekorzyść R. S. i współoskarżonych, zarzucając orzeczeniu rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez nienależyte i nierzetelne rozpoznanie przez Sąd odwoławczy zarzutu apelacyjnego, zawartego w apelacji wniesionej przez prokuratora, w zakresie dotyczącym obrazy przepisów postępowania, a mianowicie art. 168b k.p.k., skutkujące niesłusznym utrzymaniem w mocy wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 17 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV K 641/19, co znalazło swoje
3 odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku, w którym Sąd nie odniósł się do istoty podniesionego w środku odwoławczym zarzutu, ograniczając się do umotywowania swojego stanowiska poprzez pobieżne powtórzenie argumentacji prawnej wskazanej w cytowanych orzeczeniach zapadłych w innych sprawach. Podnosząc powyższe, wniósł o uchylenie w zaskarżonej części wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest niezasadna w stopniu oczywistym, dlatego podlega rozpoznaniu i oddaleniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Sąd II instancji prawidłowo – tj. całościowo, wnikliwie i trafnie – rozpoznał zarzut podniesiony przez prokuratora w apelacji, szeroko omawiając powody jego oddalenia na stronach 3-5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Słusznie odwołał się przy tym do orzecznictwa Sądu Najwyższego, który konsekwentnie twierdzi, że art. 168b k.p.k. ma zastosowanie tylko do materiałów z kontroli operacyjnej, uzyskanych po dniu 14 kwietnia 2016 r. (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2018 r., I KZP 14/17, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2020 r., IV KK 496/19, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2020 r., IV KK 364/19 czy postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2019 r., IV KK 328/18). Rozstrzygając problem możliwości stosowania art. 168b k.p.k. do materiałów z kontroli operacyjnej przeprowadzonej przed wejściem w życie tego przepisu, Sąd Najwyższy miał na uwadze, że materiał z kontroli operacyjnej, przeprowadzonej niezgodnie z ustawowymi warunkami, czy też niespełniający warunków, z którymi ustawa wiąże możliwość jego dowodowego wykorzystania jest nielegalny i wobec tego nie może być wykorzystany jako dowód w sprawie, czyli inaczej mówiąc jest objęty zakazem dowodowym. O tym zaś, czy określona czynność (rezultat czynności) jest objęta zakazem dowodowym winny bez wątpienia decydować przepisy z chwili jej dokonania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2018 r., I KZP 14/17). Sąd Okręgowy nie „poprzestał na argumentacji w zakresie orzecznictwa”, jak to ujął w zarzucie kasacyjnym skarżący, ale rozpoznał zarzut apelacji prokuratora,
4 odnosząc rozważania teoretyczne do realiów przedmiotowej sprawy, w której w wyniku czynności operacyjnych zgromadzono w 2014 r. materiał dowodowy obciążający R. S. i innych oskarżonych. Wskazał, że przestępstwo zarzucone R. S. (art. 229 § 3 k.k.) należy wprawdzie, do przestępstw skatalogowanych w art. 19 ust 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, niemniej nie uzyskano zgody właściwego sądu na wykorzystanie materiałów niejawnych, uzyskanych w wyniku kontroli operacyjnej prowadzonej w stosunku do innej osoby niż ten oskarżony. Tym samym brak było podstaw do uznania materiałów operacyjnych, obciążających R. S., za materiał dowodowy, mogący stanowić procesową podstawę ustaleń faktycznych w zakresie zarzuconego mu czynu i słusznie uniewinniono oskarżonego ze względu na brak legalnych dowodów sprawstwa. Odnosząc się wprost do zarzutu naruszenia przez Sąd odwoławczy art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., podkreślić należy, że o obrazie przepisu art. 433 § 2 k.p.k. można mówić wtedy, gdy sąd w ogóle nie rozważy wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym albo gdy kontrola ta miała charakter iluzoryczny, zaś do naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. dochodzi wówczas, gdy w uzasadnieniu wyroku nie zostanie zawarta argumentacja odnośnie do określonego potraktowania zarzutów i wniosków apelacji, a więc wtedy, gdy sąd nie wyjaśni swojego stanowiska, ewentualnie przedstawiona argumentacja będzie zawierała braki (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 lipca 2021 r., II KK 175/21). Żadna z tych sytuacji nie miała w niniejszej sprawie miejsca. Ponadto trzeba mieć na uwadze, że kasację, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, cechują bardzo rygorystyczne uwarunkowania formalne co do rodzaju i konstrukcji zarzutów. W żadnym razie nie jest wystarczającym do uwzględnienia kasacji oparcie się przez jej autora na prezentacji własnych ocen materiału dowodowego i własnych wniosków z tych ocen płynących, bez wykazania rażących uchybień rażących w procedowaniu bądź rozumowaniu sądu odwoławczego, mogących wywrzeć istotny wpływ na treść orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2021 r., V KK 329/20). Wskazane przez Autora kasacji uchybienia w orzeczeniu Sądu odwoławczego w rzeczywistości nie miały miejsca, toteż złożoną przez niego skargę należało oddalić jako bezzasadną w stopniu oczywistym.
5 Wobec faktu, że podniesiony przez skarżącego zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie, przy czym o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 636 § 1 w zw. z art. 637a k.p.k. [as]
Powiązane orzeczenia
- II KK 272/18 2019-06-05Czy wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej poniesionych w postępowaniu kasacyjnym, obejmujący zwrot kosztów ustanowienia obrońcy, powinien zostać uwzględniony, jeśli obrońca sporządził odpowiedź na kasację i wziął u…
- IV KK 319/19 2021-03-05Czy wniosek o zasądzenie kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym, obejmujący wynagrodzenie za sporządzenie odpowiedzi na kasację i reprezentację podczas rozprawy, powinien być uwzględniony w pełnej żądanej wysokości, cz…
- V KK 128/22 2023-10-25Czy wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, złożony po wydaniu postanowienia kończącego postępowanie kasacyjne, podlega uwzględnieniu?
- IV KK 603/19 2020-09-29Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania, dotyczący zasądzenia dodatkowej kwoty z tytułu kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu kasacyjnym, może zostać uwzględniony, jeśli pierwotn…
- II KK 219/21 2021-09-16Czy w przypadku uwzględnienia wniosku o zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, wysokość tych kosztów powinna być ustalana na podstawie faktycznie poniesionych wydatków przez stronę, czy też na po…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 231 § 1 KKart. 229 § 3 KKart. 271 § 1 KKart. 229 § 1 KKart. 433 § 2 KPKart. 457 § 3 KPKart. 168b KPKart. 19 ust 1art. 636 § 1art. 637a KPK§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy