IV KK 342/14

Sygn. akt IV KK 342/14 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Tomasz Grzegorczyk (sprawozdawca) SSN Roman Sądej Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie Z. D. w kwestii wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 27 listopada 2014 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 25 lutego 2013 r., o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE W dniu 15 stycznia 2013 roku do Sądu Rejonowego w Z. wpłynął wniosek skazanego Z. D. o wydanie wyroku łącznego obejmującego skazania go wyrokami Sądu Rejonowego w Z. w sprawach o sygn. … 792/06 i … 321/10 (k. 1). Kolejnym zaś pismem, które wpłynęło do Sądu w dniu 19 lutego 2013 roku, wystąpił on o rozważenie możliwości połączenia także kary orzeczonej w sprawie o sygn. … 219/04 (k. 21). Sąd Rejonowy z urzędu ustalił natomiast, że oskarżony był też skazany w 2006 r. w sprawie o sygn. … 926/06 i … 328/10 (k. 24). W 2 konsekwencji, Sąd rozważał kwestię skazania Z. D. 4 wyrokami Sądu Rejonowego w Z., które dotyczyły przypisania zarzucanych mu przestępstw, a to: 1. z dnia 18 czerwca 2004 roku, sygn. akt … 219/04, za czyn z art. 157 § 1 k.k., popełniony w dniu 22 listopada 2003 roku - na karę 10 miesięcy ograniczenia wolności, ale postanowieniem z dnia 12 grudnia 2005 roku, sygn. W … 1435/05 karę ograniczenia wolności zamieniono na karę zastępczą 5 miesięcy pozbawienia wolności (akta … 219/04); 2. z dnia 13 listopada 2006 roku, sygn. akt … 926/06 za czyn z art. 178a § 2 k.k., popełniony w dniu 14 października 2005 roku - na karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych, po 10 złotych każda (k. 50 akt … 926/06); 3. z dnia 9 stycznia 2007 roku, sygn. akt … 792/06 za ciąg przestępstw z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., popełnionych w okresie od 1 sierpnia 2001 roku do 21 sierpnia 2001 roku - na karę roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych po 10 złotych każda; za czyn z art. 288 § 1 k.k., popełniony w dniu 20 lipca 2001 roku - na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności; za ciąg przestępstw z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., popełnionych w okresie od 31 lipca 2001 roku do 31 października 2001 roku - na karę roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych po 10 złotych każda; orzeczono karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby oraz karę łączną grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych po 10 złotych każda, z tym że postanowieniem z dnia 5 stycznia 2012 roku, sygn. akt … 934/11, zarządzono jednak wykonanie kary pozbawienia wolności (k. 375, 561, 578 akt … 792/06) oraz 4. z dnia 27 września 2010 roku, sygn. akt … 321/10 za czyn z art. 226 § 1 k.k. i art. 222 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., popełniony w dniu 23 lutego 2010 roku - na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, przy czym postanowieniem z dnia 24 listopada 2011 roku, sygn. W II Ko 988/11, zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności (k. 56, 66 akt … 321/10). Po rozpoznaniu kwestii ich połączenia, Sąd ten uznał, że nie dostrzega takiej możliwości, ponieważ kara orzeczona wyrokiem w sprawie o sygn. … 219/04, 3 została już w całości odbyta, a czyn objęty wyrokiem w sprawie o sygn. … 321/10, został popełniony już po wydaniu wyroku w sprawie o sygn. … 792/06, zaś w sprawie o sygn. … 926/06, wymierzono jedynie karę grzywny. Stąd też ostatecznie postanowił umorzyć postępowanie na podstawie art. 572 k.p.k. z powodu braku warunków do wydania wyroku łącznego (k. 25). Postanowienie to, wydane w dniu 25 lutego 2013 r., nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się w I instancji w dniu 5 marca 2013 roku. W październiku 2014 r. kasację od tego orzeczenia wywiódł na korzyść skazanego Prokurator Generalny, zarzucając rażącą obrazę prawa materialnego, a to art. 85 k.k., polegającą na błędnej jego wykładni przez niezasadne przyjęcie, że w sprawie nie zaistniały warunki do wydania wyroku łącznego, co skutkowało niesłusznym umorzeniem postępowania na podstawie art. 572 k.p.k., mimo istnienia możliwości połączenia kar orzeczonych wyrokami w sprawach sygn. … 219/04 i … 792/06, gdyż wszystkie czyny objęte wyrokiem w sprawie o sygn. … 792/06 zostały popełnione w 2001 r., tj. przed wydaniem wyroku w sprawie o sygn. … 219/04, który zapadł w dniu 18 czerwca 2004 r. Podniesiono też w tej skardze, że skazanie w tej ostatniej sprawie nie uległo zatarciu z uwagi na wymogi art. 108 k.k. oraz że kara łączna wymierzona drugim ze wskazanych wyżej wyroków, tzn. o sygn. … 792/06, jest aktualnie odbywana przez skazanego od dnia 17 listopada 2013 r., a jej koniec przypada na dzień 17 listopada 2015 r. Wywodząc w ten sposób skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z. Rozpoznając tę kasację Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja ta jest oczywiście zasadna, a przy tym wniesiona na korzyść skazanego, stąd też rozpoznano ją na posiedzeniu, o jakim mowa w art. 535 § 5 k.p.k. Pierwszym chronologicznie wyrokiem, który był przedmiotem rozważań Sądu Rejonowego w tej sprawie był wyrok z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. … 219/04, dotyczący skazania Z. D. za przestępstwo popełnione przez niego w dniu 22 listopada 2003 r., za które orzeczono wprawdzie karę ograniczenia wolności, ale zamieniono ją następnie – w 2005 r. – na zastępczą karę pozbawienia wolności, która została przy tym odbyta w całości do dnia 27 stycznia 2007 r. Jednakże, 4 zgodnie z art. 92 k.k., wydaniu wyroku łącznego nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że poszczególne kary za zbiegające się przestępstwa zostały już odbyte w całości lub części. Jak zasadnie przy tym wskazano w kasacji, nie doszło tu do zatarcia tego skazania, gdyż przed upływem okresu wymaganego dla takiego zatarcia, a wskazanego w art. 107 § 1 k.k., skazany dopuścił się ponownie przestępstwa objętego później wyrokiem z dnia 27 września 2010 r., sygn. … 321/10, a orzeczoną tym wyrokiem karę zakończył odbywać dopiero 17 listopada 2013 r. (k. ostatnia akt … 321/10). W świetle zaś art. 108 k.k., w takich sytuacjach zatarcie skazania jest dopuszczalne dopiero jako jednoczesne zatarcie wszystkich skazań. Tym samym jednak istniały w tej sprawie prawomocne wyroki skazujące, które mogły i powinny zostać objęte wyrokiem łącznym, jako że wyrok wskazany wcześniej w pkt 3, tzn. z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. … 792/06, obejmował dwa ciągi przestępstw z art. 278 k.k., popełnione w sierpniu 2001 r. oraz od końca lipca do końca października 2001 r. i jednostkowe przestępstwo z art. 278 § 1 k.k., popełnione w lipcu 2001 r., za które orzeczono karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, wprawdzie z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, ale następnie zarządzono jej wykonanie, które aktualnie jeszcze (do dnia 17 listopada 2015 r.) jest realizowane. Wszystkie przy tym przestępstwa objęte wskazanym wyżej wyrokiem miały miejsce przed datą wydania wyroku w sprawie … 219/04, który zapadł w 2004 r. Pominięcie tych okoliczności doprowadziło do nietrafnego umorzenia postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, którego możliwość wydania nadal pozostaje aktualna. Tym samym zaskarżone postanowienie nie może się ostać i dlatego Sąd Najwyższy uchylił to orzeczenie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z. Przy ponownym rozpoznaniu kwestii wyroku łącznego, Sąd ten powinien, mając na uwadze całość dokumentacji wszystkich spraw będących przedmiotem tego postępowania, raz jeszcze rozważyć kwestię możliwości właściwego połączenia kar orzeczonych prawomocnymi wyrokami w stosunku do Z. D. Z tych wszystkich względów orzeczono, jak na wstępie. 5