IV KK 342/24

WyrokIzba Karna2025-02-07

Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy, jeśli jest osobiście i zawodowo znany z sędzią, którego niezawisłość i bezstronność są kwestionowane w kasacji?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego został wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy ze względu na istnienie uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności. Długoletnia znajomość zawodowa z sędzią, którego niezawisłość i bezstronność były przedmiotem zarzutu kasacyjnego, w połączeniu z koniecznością oceny jego postawy wobec działań władzy wykonawczej, stanowi wystarczającą przesłankę do wyłączenia.
Stan faktyczny
W sprawie o sygnaturze IV KK 342/24, Sędzia Sądu Najwyższego P.M. złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu sprawy. Wniosek uzasadnił faktem podniesienia w kasacji zarzutu dotyczącego nienależytej obsady sądu w związku z orzekaniem przez Sąd Okręgowy z udziałem SSO X.Y.1. Sędzia P.M. wskazał, że zna osobiście sędzię X.Y.1. z okresu wspólnego orzekania w Sądzie Rejonowym w Sosnowcu i obawiał się, że mogłoby to wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć Sędziego Sądu Najwyższego P.M. od udziału w rozpoznaniu sprawy IV KK 342/24.

Pełny tekst orzeczenia

IV KK 342/24 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie M.L., M.M. i X.Y.., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 7 lutego 2025 r. wniosku SSN P.M. o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy IV KK 342/24, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć Sędziego Sądu Najwyższego P.M. od udziału w rozpoznaniu sprawy IV KK 342/24. UZASADNIENIE Na skutek kasacji obrońców M.L., M.M. i X.Y.. przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa zarejestrowana pod sygn. akt IV KK 342/24. W kasacji obrońcy M.M. został podniesiony zarzut dotyczący uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z orzekaniem przez Sąd Okręgowy w Sosnowcu z udziałem SSO X.Y.1, powołanej do pełnienia urzędu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Zarządzeniem z dnia 5 grudnia 2024 r. powyższa sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 r. i wyznaczono do jej IV KK 342/24 2 rozpoznania następujący skład orzekający: SSN P.M. (przewodniczący), SSN T.A., SSN J.G. (sprawozdawca). Pismem z dnia 3 lutego 2025 r. SSN P.M. złożył oświadczenie o istnieniu podstawy do wyłączenia go od udziału w rozpoznaniu tej sprawy. Wskazał na fakt podniesienia zarzutu dotyczącego nienależytej obsady sądu w związku z orzekaniem przez Sąd Okręgowy w Sosnowcu z udziałem SSO X.Y.1. oraz podniósł, że wskazana w tym zarzucie Sędzia jest mu znana osobiście. Argumentował, że przez kilka lat (1997-2003), tak samo jak Sędzia X.Y.1., orzekał w Sądzie Rejonowym w Sosnowcu w sprawach karnych. Podkreślił, że w jego ocenie sytuacja, w której miały oceniać kwestię niezawisłości i bezstronności sądu z udziałem tego sędziego, w tym odnosić się do aspektów jej postępowania, które nie dotyczą sfery orzekania, mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W oparciu o oświadczenie SSN P.M. należało wyłączyć go od udziału w rozpoznaniu sprawy IV KK 342/24. Rzeczywiście fakt wieloletniej znajomości i utrzymywania bliskich kontaktów zawodowych z sędzią, której dotyczy zarzut kasacji obrońcy skazanego, w powiązaniu z tym, że SSN P.M. miałby brać udział w przeprowadzeniu przez Sąd Najwyższy testu niezależności i bezstronności sądu z udziałem tego sędziego, może u postronnego obserwatora postępowania kasacyjnego wywołać wątpliwość co do zdolności w pełni bezstronnego orzekania SSN P.M. w tej sprawie. Niewątpliwie rozpoznanie zarzutu kasacji, w którym postuluje się zbadanie bezstronności SSO X.Y.1. według kryteriów wskazanych w uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), wymaga oceny działalności tego sędziego nie tylko w sferze orzeczniczej, ale także na innych płaszczyznach, czyli dokonania nie tylko oceny prawidłowości wydania konkretnego orzeczenia z udziałem tego sędziego, ale również jego postawy wobec działań władzy wykonawczej zmierzających do ograniczenia niezależności sądów i niezawisłości sędziów. W tej sytuacji długotrwała znajomość zawodowa SSN P.M. z sędzią mającą podlegać testowi stanowi wystarczającą przesłankę do jego wyłączenia od orzekania w tej sprawie. IV KK 342/24 3 Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy