IV KK 352/22

Sygn. akt IV KK 352/22 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie R. J. skazanego z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., po rozpoznaniu w dniu 26 października 2022 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 532 § 3 k.p.k.), wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt III Ka 689/21, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 8 października 2021 r., sygn. akt II K 473/20, p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE W złożonej przez obrońcę skazanego R. J. kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. III Ka 689/21 w zakresie orzeczenia o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, jej autor sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek obrońcy skazanego R. J. nie zasługiwał na uwzględnienie. 2 Suspensywność zaskarżonego orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym ma charakter wyjątkowy, jedynie w szczególnych przypadkach dopuszczalne jest wstrzymanie zaskarżonego kasacją rozstrzygnięcia. Wyrok posiadający atrybut prawomocności podlega bezzwłocznemu wykonaniu (art. 9 § 1 i 2 k.k.w.). Regulacja ta bazuje na przyjęciu, że rozstrzygnięcie to korzysta z domniemania prawidłowości (res iudicata pro veritate habetur). Z kolei implikacją tego założenia dla postępowania zainicjowanego wniesieniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia ⎯ którego przedmiot stanowi weryfikacja prawomocnego orzeczenia sądu odwoławczego kończącego postępowanie, którym poddano kontroli wyrok sądu I-szej instancji ⎯ jest to, że wniesienie kasacji nie wstrzymuje w sposób automatyczny wykonania prawomocnego rozstrzygnięcia. Przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie określa przesłanek skutkujących wstrzymaniem wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia (lub innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji). W judykaturze przyjmuje się jednak, że wstrzymanie wykonania orzeczenia możliwe jest w razie kumulatywnego zmaterializowania się dwóch kryteriów. Po pierwsze chodzi o to, że ocena zarzutów wyartykułowanych w nadzwyczajnym środku zaskarżenia (dokonana, co wypada podkreślić, wyłącznie na potrzeby rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia i wydania rozstrzygnięcia o charakterze incydentalnym) pozwala już prima facie na stwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa ich zasadności oraz postawienia - w miarę kategorycznej - prognozy co do możliwości uwzględnienia zarzutów kasacyjnych przez Sąd Najwyższy. Niezbędne jest więc ustalenie, że postawione orzeczeniu sądu odwoławczego zarzuty (i argumentacja zaprezentowana na ich poparcie) w kasacji dają asumpt do przyjęcia poglądu o ewidentnej, niejako "rzucającej się w oczy" wadliwości zaskarżonego wyroku sądu odwoławczego. Po wtóre zaś, konieczne jest wykazanie przez autora wniosku, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki dla skazanego. Przy analizie potrzeby wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji posiłkowo należy posługiwać się także rezultatem 3 oceny, czy ewentualne wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia zarzutu bądź zarzutów sformułowanych w nadzwyczajnym środku zaskarżenia doprowadziłoby do wydania przez najwyższą instancję sądową orzeczenia skutkującego potrzebą odstąpienia od dalszego wykonywania wobec skazanego orzeczonej w stosunku do niego kary (czy środka karnego). Nie w każdym bowiem przypadku stwierdzenia istnienia wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia zarzutów kasacyjnych nieodzowne stanie się wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia - także z uwagi na uwarunkowania wynikające z innych zaszłości współkształtujących aktualny status prawny skazanego w płaszczyźnie wykonywania orzeczonych wobec niego (innych) kar. Nie przesądzając obecnie treści rozstrzygnięcia, które po merytorycznym rozpoznaniu kasacji zapadnie w niniejszej sprawie i finalnej oceny zaprezentowanego w niej zarzutu, należy stwierdzić, że zupełnie wstępna analiza zarzutu postawionego w kasacji obrońcy skazanego R. J. ⎯ dokonana przez Sąd Najwyższy jedynie w ograniczonym zakresie, bo tylko w płaszczyźnie niezbędnej dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia i wyłącznie na użytek rozpoznania tego wniosku ⎯ nie upoważnia do wyrażenia poglądu, iżby zarzut ten był zasadny w stopniu oczywistym ("rzucającym się w oczy") czy formułowania stanowczej prognozy o istnieniu szczególnie wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia tego zarzutu w wyniku rozpoznania kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego. Tymczasem ⎯ jak już powiedziano wyżej – to wyłącznie stwierdzenie zaistnienia tych okoliczności otwiera drogę do rozważenia potrzeby wstrzymania wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją. Należy przy tym zwrócić uwagę na to, że obrońca R. J. formułując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazał, że wobec skazanego prowadzona jest już egzekucja komornicza w związku z orzeczeniem środków kompensacyjnych o znacznej wysokości. „Wyegzekwowanie tych środków od skazanego, wobec charakteru podniesionego zarzutu kasacyjnego o dużej doniosłości, może spowodować w przypadku uwzględnienia kasacji, trudności z odzyskaniem przedmiotowych środków, a w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego pogorszenie się sytuacji materialnej skazanego, która będzie 4 prowadzić do niemożności zaspokojenia przez skazanego podstawowych potrzeb życiowych.” Poza wyrażeniem subiektywnego zapatrywania co do charakteru zarzutu kasacyjnego nie wskazał jednak obrońca dokładniej, w jaki sposób "doniosłość" zarzutu postawionego w kasacji miałaby się przełożyć na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Obrońca R. J., uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia wobec skazanego ograniczył w zasadzie do wskazania okoliczności będących konsekwencjami postępowania egzekucyjnego, na które skazany winien przygotowywać się już w toku postępowania karnego. Sumując należy zatem stwierdzić, że brak było podstaw do uwzględnienia sformułowanego w kasacji wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego przez obrońcę R. J. wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 17 lutego 2022r. [as]