IV KK 364/17
WyrokIzba Karna2017-10-19
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut błędu w ustaleniach faktycznych może stanowić podstawę kasacji, a jeśli tak, to w jakim zakresie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może być samodzielną podstawą kasacji, zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k. Kasacja jest środkiem zaskarżenia wyroków sądu odwoławczego, a nie ponowną kontrolą instancyjną orzeczenia sądu pierwszej instancji. Dopuszczalne jest jednak kwestionowanie sposobu dokonania przez sąd odwoławczy kontroli ustaleń faktycznych, poprzez zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego M. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego. Obrońca kwestionował ustalenia faktyczne dotyczące uzyskania korzyści majątkowej i uczynienia sobie z przestępstwa stałego źródła dochodu. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 364/17 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 19 października 2017 r. sprawy M. B. skazanego z art. 296 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt II AKa […] zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt III K […], oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego M. B. UZASADNIENIE Kasacja jest oczywiście bezzasadna i jako taką należało ją oddalić, podzielając w pełni argumentację przedstawioną przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. w pisemnej odpowiedzi na kasację. Z uzasadnienia kasacji jasno wynika, że jej Autor wprawdzie wskazuje na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 65 § 1 k.k., (zarzut z pkt 1 kasacji), lecz w istocie kwestionuje zaaprobowane przez Sąd Apelacyjny w […] ustalenia faktyczne poczynione przez sąd pierwszej instancji. Przypomnieć należy, iż zarzut kasacyjny nie może być rozpatrywany wyłącznie przez pryzmat jego brzmienia z petitum kasacji, lecz musi być odczytywany z uwzględnieniem argumentacji przywołanej w uzasadnieniu tego środka zaskarżenia, gdyż niejednokrotnie dopiero analiza pisemnych motywów nadzwyczajnego środka zaskarżenia pozwala na odczytanie rzeczywistych intencji Autora kasacji (por. np. wyrok Sądu
2 Najwyższego z dnia 17 maja 2005 r., III KK 266/04, LEX nr 150576). Z uzasadnienia kasacji przebija wola zakwestionowania ustaleń faktycznych, będących podstawą rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Skarżący wprost argumentuje, że skazany M. B., wbrew ustaleniom poczynionym przez Sąd Okręgowy w K., nie uzyskał żadnej korzyści majątkowej, a tym samym nie uczynił sobie z przestępstwa stałego źródła dochodu. Oceniając zasadność zarzutu tej treści wskazać trzeba, po pierwsze, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może być podstawą kasacji (art. 523 § 1 k.p.k.). Po drugie zaś, że zarzut ten dotyczy wyraźnie wyroku sądu pierwszej instancji, zaś kasacja jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, pozwalającym stronom na zaskarżenie jedynie wyroków sądów odwoławczych i nie może być traktowana jako kolejna próba poddania ponownej kontroli instancyjnej orzeczenia sądu pierwszej instancji. Nie oznacza to, że błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia nie mogą być weryfikowane w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał bowiem, że w kasacji dopuszczalne jest kwestionowanie sposobu dokonania instancyjnej kontroli ustaleń faktycznych w wyroku sądu odwoławczego, przez podniesienie zarzutu rażącego naruszenia prawa procesowego, które wywarło istotny wpływ na jej rezultat (tak m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2006 r., V KK 169/05, R-OSNKW 2006, poz. 90). Na marginesie można jedynie zaznaczyć, że Sąd Okręgowy w K. w swym uzasadnieniu podkreślił, że wszyscy oskarżeni z popełnienia zarzucanego im czynu uczynili sobie stałe źródło dochodu, o czym świadczy rozłożenie czynu w czasie oraz zauważalna systematyczność ich działań (vide s. 53 uzasadnienia wyroku tego Sądu). Ustalenia te zostały następnie w całości zaaprobowane prze Sąd Apelacyjny w […] działający jako sąd drugiej instancji. Nieprawdziwe są zatem twierdzenia Autora kasacji, że nie poczyniono takich ustaleń. Odnosząc się z kolei do zarzutu z pkt. 2 kasacji nie sposób nie zauważyć, że zarzut ten został skierowany pod adresem Sądu I instancji, czyli Sądu Okręgowego w K., a nie Sądu Odwoławczego, który przecież nie modyfikował opisu czynu przypisanego. Nadto wskazać należy, że zarzut ten był już przedmiotem oceny i kontroli apelacyjnej. Sąd Apelacyjny w […] podkreślił, że dla przypisania
3 sprawstwa przestępstwa określonego w art. 296 § 2 k.k. nie jest konieczne ustalenie czy i kto uzyskał korzyść majątkową, oraz czy korzyść majątkową sprawca uzyskał dla siebie czy też dla innej osoby, bowiem znamieniem tego przepisu jest nie uzyskanie korzyści lecz „działanie w celu osiągniecia korzyści majątkowej”. Z kolei z treści art. 115 § 4 k.k.wynika, iż korzyścią majątkową jest korzyść zarówno dla siebie jak i dla kogo innego. W tym kontekście brak takiego doprecyzowania w opisie czynu, na jaki wskazuje obrońca, nie stanowi naruszenia art. 414 § 2 pkt 1 k.p.k. (por. s. 69 uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w […]). W realiach przedmiotowej sprawy również bezzasadny jest zarzut z pkt. 3 kasacji. Sąd Apelacyjny w […] rozpoznając wniesione apelacje nie naruszył zasad obowiązujących w postępowaniu odwoławczym, a w szczególności przepisów art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku przekonuje, że podniesione w apelacji zarzuty zostały przez ten Sąd należycie rozpoznane. W pisemnych motywach zaskarżonego wyroku Sąd Apelacyjny w […] wskazał czym kierował się wydając rozstrzygnięcie i umotywował przyczyny nie podzielenia zarzutów i wniosków apelacji. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3 k.p.k., postanowił jak na wstępie. aw
Powiązane orzeczenia
- V KK 653/19 2020-12-29Czy zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, nawet jeśli sformułowany jako rażąca obraza prawa, może stanowić podstawę kasacji?
- III KK 407/22 2023-02-23Czy zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych i rażącej niewspółmierności kary mogą stanowić samodzielną podstawę kasacji, jeśli nie wykazano jednocześnie rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść…
- V KK 257/25 2025-09-10Czy Sąd Najwyższy może uchylić wyrok sądu odwoławczego na podstawie zarzutu błędnych ustaleń faktycznych w kasacji, gdy zarzuca się naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
- III KK 398/19 2019-09-06Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego i procesowego, może być skutecznie oparta na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji?
- IV KK 89/19 2019-06-26Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach błędów w ustaleniach faktycznych i naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procedury, może stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia sądu odwoławczego?
Powołane przepisy
art. 296 § 2art. 12 KKart. 65 § 1 KKart. 523 § 1 KPKart. 296 § 2 KKart. 115 § 4 KKart. 414 § 2 pkt 1 KPKart. 433 § 2 KPKart. 457 § 3 KPKart. 535 § 3 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy