IV KK 38/19

WyrokIzba Karna2019-03-19

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zachowania wnioskodawcy, które nie stanowiły tajnej współpracy z organami SB, mogą być uznane za zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w rozumieniu art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zachowania wnioskodawcy, które nie wypełniały znamion tajnej współpracy z organami SB w rozumieniu art. 3a ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, mogły być uznane za zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w szerszym znaczeniu, zgodnie z art. 8 ust. 5 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Sąd podkreślił, że pojęcia te nie mogą być utożsamiane, a kwalifikacja prawna zależy od oceny sądu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się odszkodowania i zadośćuczynienia w związku z orzeczeniem sądu, które stwierdziło, że jego zachowania stanowiły zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Kasacja wnioskodawcy kwestionowała to ustalenie, twierdząc, że jego działania nie były tajną współpracą z SB. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, uznając, że pojęcia te nie są tożsame.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy jako oczywiście bezzasadną i obciążył go kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 38/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 19 marca 2019 r. sprawy T. G. o odszkodowanie i zadośćuczynienie z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt II AKa […], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt III Ko […] oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża wnioskodawcę. UZASADNIENIE Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Trafne, jest spostrzeżenie Prokuratora Prokuratury Regionalnej w […], zawarte w pisemnej odpowiedzi na kasację pełnomocnika wnioskodawcy T. G., iż podniesione w kasacji zarzuty powielają w istocie zarzuty apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt III Ko […], które w sposób poprawny zostały rozpoznane w postępowaniu odwoławczym przez Sąd Apelacyjny w […]. Należy przypomnieć, iż ten Sąd wyraźnie stwierdził, cyt. „obrońca błędnie twierdzi, iż Sąd pierwszej instancji ustalił (zdaniem obrońcy niezasadnie), że T. G. był tajnym współpracownikiem SB w rozumieniu art. 3a ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tajnych dokumentów (Dz. U. 2017.2186), podczas gdy faktycznie przedmiotem rozważań Sądu 2 Okręgowego w K. było wskazanie okoliczności, które uzasadniły tezę, iż wnioskodawca dopuścił się zachowań, które stanowiły zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w rozumieniu art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. 2017. 1987 t.j. z dnia 2017.10.25). Pojęcia te zdecydowanie nie mogą być utożsamiane (por. m. in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt II AKa 347/16.” Z kolei odnośnie zarzutu z pkt. 2 kasacji tj. „rażącego naruszenia prawa materialnego” - art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - poprzez błędną subsumcję stanu faktycznego niniejszej sprawy pod wskazany przepis i uznanie, iż zachowanie wnioskodawcy nie będące „tajną współpracą z organami SB” stanowiło zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego – w pierwszej kolejności należy podkreślić, iż zarzucony błąd nie może być rozpatrywany w kategorii rażącego”- z uwagi na fakt, że możliwość uznania przez Sąd zachowań wnioskodawcy jako mieszczących się kategorii szerszej pojęciowo (tj. zaprzeczających działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego), zawiera element oceny i daje w istocie możliwość Sądowi do poprzestania na zakwalifikowaniu takich działań z art. 8 ust. 5 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń (…), bez badania, czy wypełniły one jednocześnie znamiona działań opisanych w art. 3a ust 1 ustawy o ujawnianiu informacji (…). Wbrew też poglądowi Autora kasacji w sprawie nie można dopatrzeć się rażącego naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na treść wyroku sądu drugiej instancji – art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. (zarzut z pkt. 3 kasacji), gdyż z pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sadu Apelacyjnego w […] z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt II AKa […], wynika, iż Sąd ten odniósł się w stopniu wystarczającym do zarzutów apelacji (por. strony 7 – 11 tego dokumentu). Zarzuty z pkt. 4 i 5 kasacji, są w istocie niedopuszczalnymi na tym etapie postępowania zarzutami błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. 3 Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy, z mocy art. 535 § 3 k.p.k., orzekł jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3aart. 8 ust. 5art. 3a ust 1art. 433 § 2 KPKart. 457 § 3 KPKart. 535 § 3 KPK§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy