IV KK 380/23
WyrokIzba Karna2023-10-05
Skład orzekający: Jarosław Matras, Andrzej Siuchniński, Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania karnego przez sąd okręgowy w składzie jednego sędziego, zamiast w składzie trzech sędziów przewidzianym w art. 544 § 1 k.p.k., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania karnego przez sąd okręgowy w składzie jednego sędziego, gdy ustawa (art. 544 § 1 k.p.k.) przewiduje skład trzyosobowy, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, które jest bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W związku z tym zaskarżone postanowienie zostało uchylone.Stan faktyczny
Skazany M. O. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na okoliczności z art. 540b § 1 k.p.k. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił ten wniosek, orzekając w składzie jednoosobowym. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie art. 544 § 1 k.p.k. poprzez rozpoznanie wniosku w składzie jednego sędziego zamiast trzech.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
IV KK 380/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Andrzej Siuchniński SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) w sprawie M. O. skazanego z art. 209 § 1a k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie at. 535 § 5 k.p.k. w dniu 5 października 2023 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od postanowienia Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt VI Ko 41/21, o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE M. O. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2022 r., sygn. akt IX K 707/21, na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 209 § 1a k.k. Wyrok ten uprawomocnił się, wobec niezaskarżenia przez żadną ze stron, z dniem 1 lutego 2022 r. W dniu 6 lipca 2022 r. do Sądu Okręgowego w Gliwicach wpłynął wniosek wyznaczonego skazanemu M. O. obrońcy z urzędu o wznowienie postępowania karnego, zakończonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2022 r., sygn. akt IX K 707/21, w związku z wystąpieniem okoliczności wskazanych w art. 540b § 1 k.p.k. Obrońca wniósł o uchylenie prawomocnego
IV KK 380/23 2 wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2022 r., sygn. akt IX K 707/21 i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy w Gliwicach, postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt VI Ko 41/22, orzekając w składzie jednoosobowym, powołując się na treść art. 540b § 1 k.p.k. a contrario i art. 542 § 1 k.p.k., powyższy wniosek oddalił. Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron i uprawomocniło się w dniu 7 września 2022 r. Prokurator Generalny wniósł kasację od powyższego postanowienia. Zaskarżył je w całości na korzyść skazanego, zarzucając rażące naruszenie przepisu prawa procesowego - art. 544 § 1 k.p.k., polegające na rozpoznaniu przez Sąd Okręgowy w Gliwicach wniosku obrońcy skazanego M. O. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2022 roku, sygn. akt IX K 707/21 w składzie jednego sędziego, podczas gdy sąd ten powinien był orzekać na zasadach określonych w art. 544 § 1 k.p.k., tj. w składzie trzech sędziów, co skutkowało zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, w związku z czym podlega rozpoznaniu i uwzględnieniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 544 § 1 k.p.k., sąd orzeka w kwestii wznowienia postępowania w składzie trzech sędziów. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, który nie został sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego, ze względu na jego oczywistą bezzasadność (art. 545 § 3 k.p.k.). Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie, gdyż wniosek o wznowienie postępowania w sprawie M. O. złożył wyznaczony mu obrońca z urzędu. Rozpoznając przedmiotowy wniosek w składzie jednoosobowym, a więc nieprzewidzianym ustawą, Sąd Okręgowy dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1
IV KK 380/23 3 pkt 2 k.p.k. Sąd orzekający w sprawie z wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania karnego nie był bowiem należycie obsadzony. Implikuje to konieczność uchylenia zaskarżonego kasacją orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania w składzie trzyosobowym. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- III KK 640/19 2020-01-22Czy rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu apelacyjnego w składzie jednoosobowym Sądu Najwyższego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p…
- II KO 64/20 2021-09-28Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego prawomocnie zakończonego, jeśli zarzuty obrońcy dotyczące składu sądu nie mieszczą się w katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k…
- III KZ 17/20 2020-05-14Czy brak wskazania konkretnych ustawowych podstaw wznowienia postępowania karnego, poza ogólnym powołaniem się na przepisy rozdziału 56 k.p.k. oraz twierdzeniem o niesłusznym zatrzymaniu, uzasadnia odmowę przyjęcia wnios…
- III KO 61/19 2019-11-13Czy brak dowodów na wyznaczenie składów orzekających zgodnie z ustawą w postępowaniu karnym stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i uzasadnia wznowienie postępowania?
- WK 18/13 2013-12-17Czy rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania karnego, sporządzonego i podpisanego przez radcę prawnego działającego jako pełnomocnik skazanego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w…
Powołane przepisy
art. 209 § 1art. 540b § 1 KPKart. 542 § 1 KPKart. 544 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 535 § 5 KPKart. 545 § 3 KPKart. 439 § 1§ 1§ 5§ 1 pkt 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy