IV KK 430/20
WyrokIzba Karna2020-11-17
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon, Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymierzenie kary pozbawienia wolności poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które skutkuje koniecznością uchylenia wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wymierzenie kary jednostkowej poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, określonego w art. 278 § 1 k.k., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Takie uchybienie ma istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ skutkuje zastosowaniem kar niższych niż przewidziane prawem, co z kolei wpływa na wymiar kary łącznej. Konwalidacja takiego błędu jest możliwa jedynie poprzez ponowne rozpoznanie sprawy w zakresie orzeczenia o karze.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uznał T. G. za winnego popełnienia dwóch przestępstw kradzieży (art. 278 § 1 k.k.), wymierzając za każde z nich karę 2 miesięcy pozbawienia wolności. Następnie orzekł karę łączną 3 miesięcy pozbawienia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 278 § 1 k.k. poprzez orzeczenie kar jednostkowych poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia (3 miesiące pozbawienia wolności).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 430/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński Protokolant Danuta Bratkrajc w sprawie T. G. skazanego z art. 278 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 listopada 2020 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt X K (…) 1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania; 2. obciąża Skarb Państwa wydatkami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w R. wyrokiem z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt X K (…) uznał T. G. za winnego popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu, tj. tego, że w dniu 3 listopada 2018 r. około godz. 11:16 w miejscowości R. przy ul. G;,
2 woj. (…), ze sklepu „H." dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci artykułów kosmetycznych - perfum w ilości 9 sztuk marki P. oraz C. o łącznej wartości 2.079,91 złotych na szkodę J. Sp. z o.o. z siedzibą w K. , tj. czynu z art. 278 § 1 k.k. i za to na mocy art. 278 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 miesięcy pozbawienia wolności , zobowiązując jednocześnie oskarżonego, na mocy art. 46 § 1 k.k. do naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego J. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwoty 2.079,91 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt dziewięć złotych 91/100). Ponadto, Sąd uznał T. G. za winnego tego, że w dniu 8 listopada 2018 r. około godz. 16:45 w miejscowości R. przy ul. G. woj. (…), ze sklepu „H.” dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci artykułów kosmetycznych - perfum w ilości 15 sztuk marki Burbery, Calvin Klein One Gold, Calvin Klein Euphoria, Azzaro Chrome, Paco Rabane Invictus oraz Guerlain o łącznej wartości 3.819,86 złotych na szkodę J. Sp. z o.o. z siedzibą w K.tj. czynu z art. 278 § 1 k.k. i za to na mocy art. 278 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 miesięcy pozbawienia wolności. Działając na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k., w miejsce orzeczonych za przypisane czyny jednostkowych kar pozbawienia wolności, Sąd wymierzył oskarżonemu karę łączną 3 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd wydał ponadto rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów sądowych. Wyrok uprawomocnił się w dniu 8 lipca 2020 r. W dniu 29 września 2020 r. Prokurator Generalny na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył powyższy wyrok kasacją w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego T. G. . Zarzucił w niej rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 278 § 1 k.k., polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego, na podstawie powołanego przepisu, kar jednostkowych w wymiarze po 2 miesiące pozbawienia wolności za każde z dwóch przypisanych oskarżonemu przestępstw kradzieży, tj. kar w wymiarze poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia. W związku z tym zarzutem Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku
3 w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka podlega uwzględnieniu. Niewątpliwie Sąd Rejonowy w zaskarżonym kasacją wyroku rażąco naruszył przepisy prawa materialnego, a mianowicie art. 278 § 1 k.k. Wprawdzie w prawidłowy sposób dokonał subsumpcji prawnej czynów przypisanych T. G. uznając , że stanowią one występki w tym przepisie opisane, ale pomimo tego, że tenże przepis art. 278 § 1 k.k. przewiduje z tytułu popełnienia tego przestępstwa karę od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, Sąd wymierzył oskarżonemu kary jednostkowe po 2 miesiące pozbawienia wolności. Opisane uchybienie – z racji swojego charakteru - ma niewątpliwie charakter rażący i wpłynęło w istotny sposób na treść zaskarżonego orzeczenia, gdyż skutkowało wymierzeniem oskarżonemu kar jednostkowych poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a w konsekwencji miało również znaczący wpływ na wymiar kary łącznej. Bezspornym jest, że prawidłowe zastosowanie przepisu art. 278 § 1 k.k. i orzeczenie kar jednostkowych nawet w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, czyli po 3 miesiące pozbawienia wolności za każdy z przypisanych występków, podwyższyłoby granice, w jakich stosownie do art. 86 § 1 k.k., Sąd mógł wymierzyć karę łączną. W zaistniałej sytuacji konieczne jest uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania. Orzeczenie kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia może być bowiem konwalidowane wyłącznie w toku ponownego rozpoznania sprawy w kwestionowanym zakresie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. IV KK 152/09, LEX nr 608264). Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 638 k.p.k. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.
4
Powiązane orzeczenia
- II KK 343/21 2021-08-26Czy wymierzenie kary pozbawienia wolności poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, bez zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- IV KK 176/21 2021-05-18Czy wymierzenie kary pozbawienia wolności poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, bez zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary lub innych przepisów pozwalających na takie ukształtowanie kary, stanowi…
- III KK 39/22 2022-03-22Czy orzeczenie kary pozbawienia wolności poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego w art. 280 § 1 k.k., bez wskazania szczególnej podstawy prawnej, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające is…
- III KK 47/22 2022-03-11Czy orzeczenie kary pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż dolna granica ustawowego zagrożenia, bez wskazania szczególnej podstawy prawnej, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść…
- II KK 412/20 2021-01-28Czy orzeczenie kary pozbawienia wolności poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, bez zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na tre…
Powołane przepisy
art. 278 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 46 § 1 KKart. 85 § 1 KKart. 86 § 1 KKart. 521 § 1 KPKart. 638 KPK§ 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy