IV KK 475/21

Sygn. akt IV KK 475/21 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie G. T. skazanego za przestępstwa z art. 284 § 2 k.k.; art. 271 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 czerwca 2022 r., wniosków obrońcy skazanego w przedmiocie wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV Ka […], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II K […] p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2019 roku, sygn.akt II K […], uznał oskarżonego G. T. za winnego popełnienia: czterech przestępstw z art. 284 § 2 k.k. stanowiących ciąg przestępstw w rozumieniu art. 91 § 1 k.k za który wymierzył mu karę 160 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł., oraz przestępstwa z art. 271 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto Sąd orzekł wobec oskarżonego łącznie środek karny zakazu zajmowania stanowiska w postaci pełnienia funkcji syndyka na okres czterech lat. Wyrok ten (który także dotyczył współoskarżonej w tym procesie J. F.) zaskarżyli obrońcy obojga oskarżonych. Obrońca oskarżonego G. T. zarzucił temu orzeczeniu obrazę takich przepisów postępowania, mającą wpływ na jego treść, 2 jak art. 4 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. art. 167 § 1 k.p.k., art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz stanowiący jej następstwo błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. Sąd Okręgowy w K. po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych, zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do G. T., w ten sposób, że na mocy art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący dwa lata. W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie apelacyjne. Ten wyrok Sądu Okręgowego w K. został zaskarżony kasacją przez obrońcę G.T.. Obrońca w kasacji zarzucił następujące uchybienia: 1. art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. polegające na nienależytej obsadzie Sądu Okręgowego w K. w związku udziałem SSO P. K. powołanego na Sędziego Sądu Okręgowego w K. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, albowiem zgodnie z uchwałą składu połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – zasada prawna z dnia 23 stycznia 2020 r. BSA I-4110-1/20 – powołanie Sędziego P. K. na urząd Sędziego Sądu Okręgowego w K. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nastąpiło w okolicznościach, które prowadzą do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP , art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a także 2. po dniu 30 września 2020 r. Sędzia P. K. nie był delegowanym do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Okręgowym w K. wobec pierwotnej delegacji obowiązującej w okresie od 1 października 2019 r. do 30 września 2020 r., a w konsekwencji obsada Sądu Okręgowego w K. była nienależyta w szczególności w toku rozprawy w dniu 23 listopada 2020 r.; 3. art. 439 § 1 pkt 1 polegające na tym, że w wydaniu orzeczenia brała udział 3 osoba nieuprawniona, a to SSO P. K., albowiem po dniu 30 września 2020 r. nie był delegowany do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Okręgowym w K. wobec pierwotnej delegacji obowiązującej w okresie od 1 października 2019 r. do 30 września 2020 r., w szczególności w toku rozprawy w dniu 23 listopada 2020 r. , a także zgodnie z przywołaną powyżej uchwałą składu połączonych Izb- powołanie sędziego Sądu Okręgowego w K. na wniosek KRS (..) nastąpiło w okolicznościach , które prowadzą do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie G. T. wobec oczywiście niesłusznego skazania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie obrońca wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczonej w stosunku do G. T. „albowiem wykonanie orzeczeń pociąga za sobą wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki związane z pozbawieniem możliwości działalności G. T. jako uprawnionego do reprezentacji spółek prawa handlowego” (wskazując te spółki, a także orzeczenia Sądów, które – według obrońcy – wniosek ten czynią uprawnionym). Nadto obrońca, który po wniesieniu kasacji skierował do Sądu Najwyższego w tym samym przedmiocie pisma z dnia: 17 września 2021 r., 27 września 2021 r., 19 października 2021 r. na uzasadnienie swoich zarzutów i wniosków dołączył do kasacji bardzo liczne kserokopie przeróżnych dokumentów, w tym również odpis orzeczenia Sądu o wysokości ciążących na nim zobowiązaniach alimentacyjnych wobec czwórki dzieci oraz oświadczenie Sędziów Sądu Okręgowego o odmowie rozpoznawania spraw w sprawach w składach z udziałem Sędziów, których kandydatury zostały przedstawione przez „nową KRS”, które w dniu 2 kwietnia 2021 r. podpisał także SSO J. K., „będący w składzie Sądu Okręgowego w K. w dniu 2 kwietnia 2021 r.”, który to Sędzia w dniu 13 października 2021 r. przesłał do Sądu Najwyższego wydane przez siebie zarządzenie w związku z skierowanym do niego przez skazanego wnioskiem z dnia 4 23 września 2021 r. „o złożenie oświadczenia do Krajowego Rejestru Karnego o wydanie wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 kwietnia 2021 r. do sygn. akt IV Ka […] z naruszeniem prawa”. Nadto obrońca dołączył także niepotwierdzoną za zgodność kserokopię delegacji z dnia 7 sierpnia 2021 r. mocą której Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 Prawo o ustroju sądów powszechnych delegował Sędziego P. K. do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Okręgowym w K. od dnia 1 października 2020 r. na czas nieokreślony. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2022 Sąd Najwyższy wniosku nie uwzględnił. Obrońca złożył kolejne wnioski o wstrzymanie zaskarżonego orzeczenia z dnia 1 i 4 lutego 2022 r. powołując się na daleko idące skutki wykonania orzeczenia dla skazanego oraz wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia zarzutów kasacyjnych, jak również na orzecznictwo TSUE oraz ETPCz. Postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r. Sąd Najwyższy tego wniosku nie uwzględnił. W dniu 20 czerwca do Sądu Najwyższego wpłynął kolejny wniosek obrońcy o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. W jego uzasadnieniu wnioskodawca powołał się na uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Stwierdził, że w badanej sprawie zachodzą takie okoliczności dotyczące Sędziego P. K., które wskazują na istnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania wyroku, jak również jego uchylenie w związku ze złożoną kasacją. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Po raz kolejny należy podkreślić, że norma ta nie wskazuje wprawdzie przesłanek, od spełnienia których zależy wstrzymanie wykonalności zaskarżonego orzeczenia, to niewątpliwie winna ona mieć zastosowanie do sytuacji wyjątkowych, uzasadnionych szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: dnia 18 listopada 2003 r., IV K.K. 347/03, OSNwSK 2003, poz. 2465; z dnia 22 lutego 2007 r. WO 4/07, OSNwSK 2007, poz. 493). Wprowadza bowiem wyjątek od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, 5 wynikającej z art. 9 k.k.w., zaś prawomocne wyroki korzystają z domniemania ich prawidłowości (res iudicata pro veritate accipitur). Samo wniesienie kasacji nie ma więc ex lege wpływu na wykonanie zaskarżonego nią prawomocnego rozstrzygnięcia. Nie stanowi zatem ani dostatecznej podstawy do wstrzymania wykonania prawomocnych wyroków, ani nie wzrusza prawomocności zaskarżonego orzeczenia. Tymczasem w badanej sprawie – podnosząc okoliczności dotyczące powołania Sędziego P. K. wnioskodawca dąży do wcześniejszego rozpoznania wniesionej na rzecz skazanego kasacji niż wynika to z kolejności spraw podporządkowanej terminowi wpływu spraw określonej kategorii. Po raz kolejny powołuje się bowiem na argumenty, tym razem odwołując się dodatkowo do uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, dotyczące powołania tego sędziego na stanowisko sędziego Sądu Okręgowe. Aktualne pozostają argumenty podniesione już w postanowieniu z dnia 22 listopada 2022 r. Zgodnie bowiem z nadmienioną uchwałą: „Brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.” Stwierdzenie tego, czy rzeczywiście powołanie Sędziego P. K. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa nie spełnia standardu bezstronności wymaga szczegółowej analizy i rozważenia zasadności tych okoliczności, które – tak licznie – przywołał skarżący. Zakres i charakter tej oceny przekracza ramy niniejszego postępowania. W oparciu o to co przedstawił obrońca- nie można tych kluczowych dla oceny kasacji okoliczności obecnie interpretować aż tak jednoznacznie i w oparciu o nie nieomal potwierdzić słuszność jej zarzutów, co dopiero wystarczało by do uznania zasadności przedmiotowego wniosku. Po raz kolejny należy podkreślić, że w postępowaniu toczącym się przez Sądem Okręgowym po dacie wydania Uchwały Składu Połączonych Izb Sądu Najwyższego, to jest 23 stycznia 2020 r. (zaskarżony kasacją wyrok wydano w dniu 2 kwietnia 2021 r.) ani skazany, ani jego obrońca nie podnosili kwestii 6 prawidłowości powołania Sędziego P. K. na stanowisko Sędziego Sądu Okręgowego i udziału w tych czynnościach – obecnie funkcjonującej – KRS. Nie dostrzegali wówczas wadliwości tego powołania, co z pewnością - samo w sobie – jakkolwiek jest bez znaczenia dla oceny zasadności skargi, to jest godne zauważenia w kontekście owych wspomnianych wymogów zastosowania przewidzianej w art. 532 k.p.k. instytucji, widzianych jako „szczególne i jednoznaczne w swojej wymowie”. Skazany wówczas składał wprawdzie wnioski o wyłączenie tego Sędziego, ale z innych powodów (związanych z służbowymi relacjami tego Sędziego z byłą żoną skazanego, pozostającą z nim samym w ostrym konflikcie). Co więcej, skazany wskazując na „ujawnienie listy przez SSN Kamila Zaradkiewicza sędziów powołanych na stanowisko sędziego po raz pierwszy przez Radę Państwa PRL na podstawie przepisów obowiązujących przed 29 grudnia 1989 r.” domagał się wyłączenia od udziału w sprawie przewodniczącej składu orzekającego SSO E. J. – M. i zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez Trybunał Konstytucyjny (k.642-648), skarżąc następnie postanowienie o nieuwzględnieniu tego jego wniosku w przedmiocie zawieszenia postępowania. Dowodzi to zaś tego, że w ogóle oceniał wówczas prawidłowość orzekającego w jego sprawie składu sądzącego sędziów i wprawdzie podejmował próby jego innego ukształtowania, ale już bez wykorzystania tych kwestii, które podniesiono w kasacji. W tej sytuacji, mając na względzie to, że zastosowanie przepisu art. 532 § 1 k.p.k może nastąpić tylko wówczas, gdy owa zasadność zarzutów kasacji jawi się jako nieomal pewna, co dopiero może uzasadniać odstępstwo od nakazu bezzwłocznego wykonania prawomocnego orzeczenia – nie przesądzając – końcowej oceny zasadności kasacji obrońcy skazanego (w tym także i jej dopuszczalności) – stwierdzić należy, iż tego rodzaju zaszłość nie wystąpiła. Według obecnej oceny – dokonanej w wymiarze determinowanym potrzebą niniejszego postępowania - prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji nie jest na tyle jednoznacznie wysokie, by to stanowiło wystarczającą podstawę do zastosowania przywołanej regulacji. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. 7 [as]