IV KK 502/19

WyrokIzba Karna2020-05-15

Skład orzekający: Krzysztof Cesarz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., poprzez zaniechanie rozważenia zarzutów apelacyjnych dotyczących błędu w ustaleniach faktycznych i obrazy przepisów postępowania, a także czy Sąd Rejonowy prawidłowo odmówił dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Stwierdził, że Sąd Okręgowy nie naruszył przepisów postępowania, ponieważ obrońca nie wykazał istnienia okoliczności wymagających dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów, a Sąd odwoławczy nie miał podstaw do dopuszczenia takiego dowodu z urzędu. Ponadto, Sąd Okręgowy, mimo ogólnikowego odniesienia się do zarzutów apelacyjnych, miał je na uwadze i prawidłowo ocenił, że zeznania świadków obrony oraz dowody rzeczowe nie obaliły udowodnionych przez Sąd Rejonowy faktów.
Stan faktyczny
Oskarżony A. Ł. został skazany za nakłanianie innej osoby do składania fałszywych zeznań i zawiadamiania organów ścigania o niepopełnionych przestępstwach, a także za pomoc w popełnieniu przestępstwa poprzez dostarczenie dokumentów. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok Sądu Rejonowego w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów oraz nierozważenie zarzutów apelacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata wynagrodzenie za sporządzenie kasacji i zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 502/19 POSTANOWIENIE Dnia 15 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 15 maja 2020 r., sprawy A. Ł. skazanego z art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. i innych z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt VII Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. co do skazanego z dnia 16 kwietnia 2018 r., sygn. akt III K (…), postanowił 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. E. , Kancelaria Adwokacka w B. , kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa zł i 80/100) za sporządzenie i wniesienie kasacji, 3) zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2018 r., III K (…), po rozpoznaniu sprawy Ł. B. i A. Ł. , uznał tego ostatniego oskarżonego za winnego dwóch czynów: 1. w okresie od czerwca 2014 roku do lipca 2016 roku w B. działając w krótkich odstępach czasu w realizacji z góry powziętego zamiaru chcąc, by Ł. B. zawiadomił organy ścigania o popełnieniu na swoją szkodę 2 przestępstw, do których popełnienia nie doszło, a następnie złożył fałszywe zeznania i podał nieprawdę w zakresie okoliczności dotyczących umów ustnych i przekazania zaliczek w B. , Ż. i P. na poczet cen sprzedaży samochodów dostawczych, które zobowiązał się sprowadzić na polski obszar celny dla Ł. B. bez zamiaru ani możliwości wywiązania się z powziętego zobowiązania, podczas gdy sytuacje takowe miejsca nie miały, nakłaniał go do tego, a nadto w celu ułatwienia Ł. B. popełnienia przestępstwa dostarczył mu podpisane przez siebie dokumenty uprawdopodabniające zaistnienie przestępstw w postaci potwierdzeń przyjęcia zaliczek na poczet zakupu pojazdów z daty 28 lutego 2005 roku opiewającego na kwotę 5.000 złotych, z daty 1 marca 2005 roku opiewającego na kwotę 6.000 złotych, z daty 13 grudnia 2007 roku opiewającego na kwotę 10.000 złotych tj. o przestępstwa art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. i art. 238 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. 2. w sierpniu i wrześniu 2016 roku w B. działając w krótkich odstępach czasu w realizacji z góry powziętego zamiaru, chcąc, by Ł. B. odwołał swoje oświadczenie złożone pismem skierowanym do Sądu Rejonowego Wydziału II Karnego w P. do sygn. II K (…) w sprawie przeciwko A. Ł. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zakresie poinformowania Sądu o złożeniu fałszywych zeznań i zawiadomienia organów ścigania o przestępstwie niepopełnionym zeznał nieprawdę co do swojego stanu psychicznego i odwołał treść złożonego oświadczenia, nakłaniał go do tego tj. o przestępstwa art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i po przyjęciu, że A. Ł. dopuścił się tych czynów działając w ciągu przestępstw, na podstawie art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. i 11 § 3 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 2 lat pozbawienia wolności. Wyrokiem z dnia 28 marca 2019 r., VII Ka (…), Sąd Okręgowy w B. po rozpoznaniu apelacji m. in. oskarżonego i apelacji jego obrońcy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok co do A. Ł.. 3 W kasacji obrońca A. Ł. zarzucił: „1) rażące naruszenie przepisów postępowania , a to art. 167 k.p.k. w zw. z art. 202 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów na okoliczność poczytalności oskarżonego w chwili zarzucanego mu czynu, jak i jego aktualnego stanu zdrowia psychicznego oraz zdolności do udziału w postępowaniu, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia i pozbawiło Sąd II instancji możliwości prawidłowej weryfikacji kwalifikacji prawnej czynów, których popełnienie zarzuca się oskarżonemu A. Ł. , w sytuacji istnienia uzasadnionej wątpliwości co do poczytalności skazanego, 2) rażące naruszenie przepisów postępowania, a to art. 433 § 2 k.p.k. poprzez zaniechanie rozważenia zarzutów apelacyjnych i uzasadnienia tego środka odwoławczego dotyczących błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku Sądu I instancji, a nadto dokonanie ogólnikowej jedynie analizy zarzutów apelacji i ich uzasadnienia dotyczących obrazy przepisów postępowania, jakiej dopuścił się Sąd I instancji, jak również sprowadzenie rozważań w tym zakresie jedynie do stwierdzenia braku wystąpienia takiej obrazy - co mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ wszechstronne i dokładne rozważenie podniesionych zarzutów prowadziłoby do wniosku, że Sąd I instancji błędnie i z naruszeniem przepisów postępowania ustalił okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonał dowolnej oceny dowodów; 3) rażące naruszenie przepisów postępowania, a to art. 457 § 3 k.p.k., poprzez pominięcie i brak rozważenia zarzutów apelacji dotyczących obrazy przepisów dotyczących oceny dowodów i błędu w ustaleniach faktycznych, a nadto poprzez ogólnikowe jedynie podanie, czym kierował się Sąd II instancji wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji uznał za niezasadne, w tym w szczególności nierozpoznanie zarzutu apelacji oskarżonego odnoszącej się do nieprzeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez oskarżonego.” Obrońca wniósł o uchylenie obu wyroków i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej. 4 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna, co upoważniało do oddalenia jej na posiedzeniu i skrótowego uzasadnienia tej decyzji procesowej (art. 535 § 3 k.p.k.). Ad. zarzutu z pkt 1) w apelacji obrońcy formalnie nie zarzucono Sądowi I instancji nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów co do poczytalności oskarżonego a jedynie odnotowano ten fakt w jej motywach. Tylko w osobistej apelacji oskarżonego pojawił się taki zarzut, ale nie został uzasadniony. Obrońca na rozprawie głównej wniosek o takie badanie uzasadnił ilością spraw karnych, w których oskarżony został skazany (k. 520). Natomiast oskarżony na kolejnej rozprawie głównej jedynie podał, że w latach 2002 – 2003 leczył się u określonego lekarza w „bodajże Przychodni Zdrowia Psychicznego” (k. 544). Podstawą oddalenia wniosku przez Sąd Rejonowy był przepis 170 § 1 pkt 5 k.p.k. (k. 576). Na rozprawie apelacyjnej oskarżony ani jego obrońca nie ponowili tego wniosku. Sąd odwoławczy nie miał zatem podstaw dowodowych ani formalnych do dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii psychiatrów. Tym samym, nie mógł naruszyć wskazanych w zarzucie przepisów. Dokonując takiej oceny należało mieć również na względzie, że ani oskarżony ani jego obrońca nie podali spraw karnych, w których dopuszczono taki dowód i w którejkolwiek z nich biegli psychiatrzy orzekli, że oskarżony choćby w nieznacznym stopniu miał ograniczoną poczytalność. On sam podniósł jedynie w apelacji, że na siedemdziesiąt kilka wyroków skazujących tylko dwa z nich nie dotyczyły oszustw. Z pewnością nie jest to argument, który uzasadniał wątpliwość co do poczytalności oskarżonego w tej sprawie. Podsumowując, apelacja oskarżonego ani obecnie kasacja, nie wykazały, ażeby : ujawniły się okoliczności, które wymagały dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów, natomiast Sąd odwoławczy, od którego to orzeczenia przysługuje przecież stronie kasacja, z naruszeniem wymienionych w zarzucie przepisów nie wydał decyzji pozytywnej albo z powodu takich okoliczności nie uchylił wyroku. Sąd ten nie dopuścił się więc zarzucanego uchybienia. Ad. zarzutów z pkt 2 i 3) należało odnieść się do nich łącznie zważywszy na ich treść (argumentację) i fakt, że dyspozycja art. 457 § 3 k.p.k. wskazuje na jego charakter sprawozdawczy w stosunku do czynności nakazanych w art. 433 § 2 5 k.p.k. Sąd Okręgowy rzeczywiście dość ogólnie odniósł się do zarzutu niezasadnego oddalenia przez Sąd Rejonowy wniosków dowodowych oskarżonego, ale miał ten zarzut w polu widzenia, czemu dał wyraz w motywach wyroku (k. 746). Rozważając zasadność zarzutu kasacyjnego, że z uszczerbkiem dla obrony oskarżonego Sąd odwoławczy nie rozważył szczegółowo argumentów co do celowości dopuszczenia dowodu z zeznań szeregu innych jeszcze osób, nie można pomijać, po pierwsze, że Sąd meriti przesłuchał kilku świadków obrony, których zeznania niczego nie wniosły do sprawy (zob. k. 611 – motywy) i, po drugie, że okoliczności, na które mieli zeznawać kolejni świadkowie, nawet gdyby je pamiętali i chcieli coś powiedzieć w sprawie, nie obaliłyby faktów uznanych poprzez Sąd za udowodnione i świadczących o sprawstwie oskarżonego (patrz s. 6 kasacji). Nad faktami tymi, przekonująco wykazanymi przez Sąd Rejonowy, nie można przejść do porządku dziennego. Sąd ten dokonał wszechstronnej oceny kluczowych dowodów, to jest wyjaśnień oskarżonych i zeznań J. O. oraz rzeczowego materiału dowodowego, których nie byłyby w stanie podważyć zeznania osób postronnych na temat okoliczności obocznych nie dotyczących istoty przypisanych oskarżonemu zachowań. Z przytoczonych względów oddalono kasację jako oczywiście bezzasadną.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 KPKart. 19 § 1 KKart. 233 § 1 KKart. 18 § 2 KKart. 238 KKart. 11 § 2 KKart. 12 KKart. 286 § 1 KKart. 91 § 1 KKart. 167 KPKart. 202 KPKart. 410 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy