IV KK 56/16

WyrokIzba Karna2016-03-08

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne orzekanie przez tych samych sędziów w tej samej sprawie w drugiej instancji stanowi bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ponowne orzekanie przez tych samych sędziów w tej samej sprawie w drugiej instancji nie stanowi bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. Przepis art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. dotyczy sytuacji, gdy sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub zarządzenia, co należy rozumieć jako uczestniczenie w procesie podejmowania decyzji w składzie organu orzekającego, a nie możliwość ponownego orzekania w tej samej instancji.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego W. P. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego. Głównym zarzutem było naruszenie art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k., wskazując na udział tych samych sędziów w ponownym orzekaniu w drugiej instancji. Skazany otrzymał karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążając skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 56/16 POSTANOWIENIE Dnia 8 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 8 marca 2016 r., sprawy W. P. skazanego z art. 228 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 31 lipca 2015 r., sygn. akt II AKa […] zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II K […], oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego. UZASADNIENIE Analiza treści zarzutów, a także części motywacyjnej skargi kasacyjnej dowodzi, że w istocie jej Autorowi chodziło o próbę obejścia ustawowego ograniczenia o którym mowa w art. 523 § 2 k.p.k. (W. P. skazany został na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby). W tym celu, zdaniem Sądu Najwyższego, sformułowano pozorny zrzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. określającego jedną z bezwzględnych podstaw odwoławczych. Zarzut ten w realiach sprawy jest oczywiście bezzasadny. Powołany przez skarżącego przepis art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k., stanowiący podstawę do wyłączenia sędziego z mocy prawa, obejmuje sytuacje w których „brał on udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub wydał zaskarżone 2 zarządzenie". Wykładnia tego unormowania nie powinna budzić wątpliwości. Stąd też zgodnie przyjmuje się, tak w piśmiennictwie (por. np. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym. Komentarz, 5 wydanie, Warszawa 2008, s. 177, P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz, Warszawa 2007, s. 265 - 266, J. Grajewski, L. Paprzycki, M. Płachta, Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom I, Warszawa 2003, s. 164), jak też w orzecznictwie (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 lipca 2005 r., II KK 378/04, OSNKW 2005. z. 10, poz. 100), że przez „udział w wydaniu orzeczenia", należy rozumieć uczestniczenie w procesie podejmowania decyzji w składzie organu orzekającego. Ta przyczyna wyłączenia opiera się na założeniu, że nie można byłoby od nikogo wymagać zachowania obiektywizmu, gdyby przyszło mu orzekać w kwestii zasadności wydanego przez siebie orzeczenia lub zarządzenia. Stąd też ratio legis zawartego w art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. zakazu jest niedopuszczalność kontrolowania przez tego samego sędziego wydanego przez siebie orzeczenia lub zarządzenia w wyższej instancji rozpoznającej środek odwoławczy. Byłoby to bowiem naruszeniem elementarnej zasady nemo iudex idoneus in propria causa (nikt nie jest odpowiednim sędzią we własnej sprawie). Tymczasem w przedmiotowej sprawie brak jest jakichkolwiek przesłanek faktycznych do uznania, iż rzeczywiście zaistniała sytuacja procesowa o jakiej mowa w art. 40 § 1 pkt. 6 k.p.k. Te okoliczności które wskazał Autor kasacji tego wszak nie dowodzą. Sędziowie Sądu Apelacyjnego w […] P. M. i E. L. dwukrotnie orzekali w niniejszej sprawie ale w drugiej instancji. Rzecz w tym, że art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. nie wyłącza możliwości kilkakrotnego orzekania przez tego samego sędziego w tej samej sprawie w drugiej instancji. Stanowisko to, jak trafnie podniósł prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację, nie uchodzi za sporne zarówno w doktrynie procesu karnego, jak i w orzecznictwie sądowym. Nie można zatem skutecznie wywodzić, że udział wymienionych w kasacji sędziów w ponownym orzekaniu w postępowaniu apelacyjnym skutkował rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego i wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt. 1 k.p.k. 3 Uwzględniając natomiast treść art. 523 § 4 pkt. 1 k.p.k., ograniczającego podstawy kasacji, w przypadku skazania na inną karę niż bezwzględnego pozbawienia wolności, pozostałe zarzuty należy w realiach sprawy uznać za niedopuszczalne. Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy na mocy art. 535 § 3 k.p.k. rozstrzygnął jak w postanowieniu. l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 228 § 1 KKart. 523 § 2 KPKart. 439 § 1 pkt 1 KPKart. 40 § 1 pkt 6 KPKart. 40 § 1 pkt. 6 KPKart. 439 § 1 pkt. 1 KPKart. 523 § 4 pkt. 1 KPKart. 535 § 3 KPK§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 1 pkt 6

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy