IV KK 566/23

WyrokIzba Karna2024-01-30

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Igora Zgolińskiego

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, którego powołanie budzi wątpliwości co do spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności w związku z procedurą nominacyjną, powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego podlega wyłączeniu, gdy jego powołanie budzi wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności, zwłaszcza w kontekście wadliwej procedury nominacyjnej. Wyłączenie jest uzasadnione, gdy orzekanie przez takiego sędziego mogłoby naruszyć standardy rzetelnego procesu sądowego, w tym prawo do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Dotyczy to sytuacji, gdy zarzuty dotyczące wadliwej obsady sądu odwoławczego są powiązane z tymi samymi okolicznościami nominacyjnymi, co sędzia podlegający wyłączeniu.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego M. C. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie kasacyjnej. Podstawą wniosku były wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sędziego, wynikające z okoliczności jego powołania na urząd w następstwie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. Obrońca wskazał również na zarzuty wadliwej obsady Sądu Apelacyjnego w Białymstoku w kasacji, dotyczące tych samych okoliczności nominacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt IV KK 566/23.

Pełny tekst orzeczenia

IV KK 566/23 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie M. C., P. T. i P. M., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 30 stycznia 2024 r., wniosku obrońcy skazanego M. C. o wyłączenie sędziego, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt IV KK 566/23. UZASADNIENIE Obrońca M. C. pismem z dnia 5 stycznia 2024 r. złożył wniosek o stwierdzenie braku spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Igora Zgolińskiego, zarejestrowany pod sygn. IV KB 1/24. Jako podstawę tej inicjatywy wskazano na okoliczności powołania ww. Sędziego na urząd sędziego Sądu Najwyższego – postanowienie Prezydenta RP z […], wydane w następstwie uchwały KRS z 21 listopada 2019 r., nr […], podjętej przez KRS w składzie ukształtowanej ustawą z 2017 r. Zaakcentowano również postępowanie sędziego Igora Zgolińskiego po powołaniu, kiedy to pomimo wątpliwości co do prawidłowości jego nominacji, wyrażonych m.in. w postanowieniu SN z 16 września 2021 r., I KZ 29/21, sędzia ten nadal wykonywał czynności orzecznicze. Ponadto obrońca skazanego wskazał, że w kasacji podniesiono zarzuty dotyczącej wadliwej obsady Sądu odwoławczego z uwago na takie same okoliczności, związane z procesem nominacyjnym sędziów zasiadających w składzie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. IV KK 566/23 2 Prezes SN kierujący Izbą Karną SN zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt IV KB 1/24, wniosek odrzucił, jednocześnie zarządzając jego zarejestrowanie jako wniosek o wyłącznie sędziego w trybie art. 41 k.p.k. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Jeśli chodzi o kwestię wadliwości powołania sędziów, związaną z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3), to zagadnienie to było przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w przedmiotowej sprawie. Wyłączenie sędziego jest tym bardziej uzasadnione, jeśli zważy się dodatkowo na fakt, że w kasacji obrońcy M. C. podniesiono zarzut dotyczący takiej samej wadliwości powołania dwóch sędziów Sądu odwoławczego, co sędziego Igora Zgolińskiego, który – w konsekwencji przydzielenia mu niniejszej sprawy – orzekałby z naruszeniem zasady nemo iudex idoneus in propria causa. IV KK 566/23 3 Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [PGW] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 41 KPKart. 41 § 1 KKart. 6 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy