IV KK 578/20
WyrokIzba Karna2021-03-17
Skład orzekający: Rafał Malarski, Kazimierz Klugiewicz, Piotr Mirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok nakazowy może zostać wydany wobec oskarżonego, co do którego istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego zdolności do samodzielnej i rozsądnej obrony ze względu na stan zdrowia psychicznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wydanie wyroku nakazowego jest niedopuszczalne, gdy zachodzi uzasadniona wątpliwość co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, uniemożliwiającego mu samodzielną i rozsądną obronę. W takiej sytuacji, gdy oskarżony nie jest zdolny do obrony, obligatoryjne jest zapewnienie mu obrońcy, a wydanie wyroku nakazowego bez spełnienia tego wymogu stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy wobec A. Z., skazując ją za występek z art. 177 § 1 k.k. W toku postępowania przygotowawczego ustalono, że oskarżona cierpi na zaburzenia afektywne dwubiegunowe, które uniemożliwiają jej samodzielną i rozsądną obronę. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wydawania wyroków nakazowych w sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do stanu psychicznego oskarżonego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 578/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 marca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Piotr Mirek Protokolant Anna Kowal w sprawie A. Z. skazanej z art. 177 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 17 marca 2021 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanej od wyrok nakazowego Sądu Rejonowego w O. z dnia 1 października 2020 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w O., wyrokiem nakazowym z 1 października 2020 r., skazał A.Z. za popełnienie w dniu 2 maja 2020 r. występku określonego w art. 177 § 1 k.k. przy zast. art. 37a k.k. (w brzmieniu obowiązującym do 23 czerwca 2020 r.) w zw. z art. 4 § 1 k.k. i art. 33 § 1 i 3 k.k. na karę grzywny w ilości 200 stawek dziennych, każda w wysokości 20 zł, a na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzekł od oskarżonej na rzecz
2 pokrzywdzonego nawiązkę w wysokości 2000 zł. Wyrok ten, wobec nie wniesienia sprzeciwu, uprawomocnił się 16 października 2020 r. Kasację od wskazanego wyroku nakazowego na niekorzyść A. Z. wniósł w dniu 30 grudnia 2020 r. Prokurator Generalny. Zarzucając rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 501 pkt 3 k.p.k. polegające na wydaniu wyroku nakazowego, mimo że zachodziły okoliczności z art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k., wniósł o wydanie wyroku kasatoryjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja z racji oczywistej zasadności, choć deklarowany jej kierunek mógł wzbudzić kontrowersje, zasługiwała w całości na uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.). Wśród negatywnych przesłanek wydania wyroku nakazowego wymienia się sytuację, gdy zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na jego udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny (art. 501 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k.). Jednorazowe badanie oskarżonej przez biegłych lekarzy psychiatrów jeszcze na etapie postępowania przygotowawczego wykazało, że z uwagi na zaburzenia afektywne dwubiegunowe, które klinicznie manifestują się występowaniem epizodów chorobowych z zaburzonym nastrojem i aktywnością, nie jest ona zdolna do samodzielnej i rozsądnej obrony. Zatem wydanie wobec oskarżonej na posiedzeniu bez udziału obligatoryjnego obrońcy wyroku nakazowego stanowiło rażące i mogące wywrzeć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie prawa wskazanego w kasacji (art. 523 § 1 k.p.k.). Stąd konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie sprawy właściwemu Sądowi do ponownego rozpoznania (art. 537 § 2 k.pk.).
Powiązane orzeczenia
- II KK 3/17 2017-01-17Czy w sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego lub jego poczytalności, możliwe jest wydanie wyroku nakazowego?
- I KK 173/24 2024-06-20Czy sąd może wydać wyrok nakazowy, jeśli istnieją wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, które mogą wpływać na jego zdolność do rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem?
- III KK 643/19 2020-02-27Czy wyrok nakazowy może zostać wydany, gdy w chwili wyrokowania istniała obligatoryjna obrona oskarżonego z uwagi na jego stan zdrowia psychicznego, a sąd nie wydał postanowienia o ustaniu tej obrony?
- III KK 325/21 2021-10-13Czy sąd może wydać wyrok nakazowy, gdy istnieją wątpliwości co do winy oskarżonego lub gdy zachodzą okoliczności wymagające udziału obrońcy z urzędu?
- IV KK 70/22 2022-03-29Czy można wydać wyrok nakazowy, gdy istnieją istotne wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, a tym samym co do jego winy, co rodzi obowiązek zapewnienia mu obrońcy z urzędu?
Powołane przepisy
art. 177 § 1 KKart. 37a KKart. 4 § 1 KKart. 33 § 1art. 46 § 2 KKart. 501 pkt 3 KPKart. 79 § 1 pkt 4 KPKart. 535 § 5 KPKart. 523 § 1 KPKart. 537 § 2 k.pk.§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy