IV KK 611/19

WyrokIzba Karna2020-06-25

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przestępstwo niealimentacji, jako czyn rozciągnięty w czasie i o charakterze ciągłym, może ulec częściowemu przedawnieniu, a jeśli tak, to w jaki sposób należy liczyć termin przedawnienia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. i art. 209 § 1a k.k. ma charakter rozciągnięty w czasie i wieloczynowy, a datę jego popełnienia, od której liczy się terminy przedawnienia, wyznacza ostatnie zachowanie objęte zarzutem. W przypadku przestępstw ciągłych lub trwałych, nie można mówić o częściowym przedawnieniu, nawet jeśli obejmują one wiele jednorodnych zachowań sprawcy.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył kasację od wyroku sądu okręgowego, który zmieniał wyrok sądu rejonowego. Zarzutem kasacji było częściowe przedawnienie przypisanych skazanemu czynów z art. 209 § 1 k.k. i art. 209 § 1a k.k. Skazany uchylał się od obowiązku alimentacyjnego w okresach od czerwca 2002 r. do listopada 2008 r. oraz od czerwca 2002 r. do czerwca 2017 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zwolnił skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego i zarządził zwrot opłaty kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 611/19 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2020 r. sprawy D. S. skazanego za czyn z art. 209 § 1 k.k. i art. 209 § 1a k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 18 kwietnia 2019r., sygn. akt VII Ka (...), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 9 października 2018 r., sygn. akt III K (...) p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego obciążając nimi Skarb Państwa, 3. zarządzić na rzecz skazanego D. S. zwrot opłaty kasacyjnej w kwocie 450 zł. UZASADNIENIE Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym. Skarżący podniósł w niej w istocie jeden zarzut o charakterze bezwzględnej przesłanki procesowej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., a polegający na tym, że Sądy rozstrzygające sprawę nie dostrzegły, iż przypisane skazanemu czyny uległy częściowemu przedawnieniu. Zarzut ten, jak już wskazano na wstępie, jest całkowicie bezzasadny. Przestępstwo z art. 209 § 1 k.k., czy 209 § 1a k.k., z istoty swojej jest rozciągnięte 2 w czasie i ma postać zachowania wieloczynowego (czy też o zbiorowo oznaczonym czynie), sprawca bowiem, co miesiąc, nie wywiązywał się z nałożonego nań obowiązku o charakterze periodycznym i nie łożył na utrzymanie swoich dzieci. Opis czynu wskazuje na to, że skazany uchylał się od ciążącego na nim obowiązku w okresie od czerwca 2002 r. do listopada 2008r., a w drugim przypadku od czerwca 2002 r. do czerwca 2017 r. Zgodnie z obowiązującymi od dziesięcioleci poglądami doktryny i stabilną w tej materii linią orzecznictwa Sądu Najwyższego, w takiej sytuacji, a więc przy przestępstwach rozciągniętych w czasie, wieloczynowych, trwałych, jak i o charakterze ciągłym, datę ich popełnienia, a jednocześnie tę, od której liczone są terminy przedawnienia, wyznacza ostatnie zachowanie objęte zarzutem (vide: choćby wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2002 r., sygn. akt II KKN 387/01). Bezsprzecznie zatem nie można mówić o przedawnieniu karalności tak opisanego czynu. Przestępstwo nie alimentacji, pomimo występującej wielości jednorodnych zachowań sprawcy, potraktowane zostało jako jeden czyn zabroniony i nie można mówić o jego częściowym przedawnieniu, co miałoby miejsce w przypadku terminów liczonych co do świadczeń okresowych na podstawie przepisów prawa cywilnego. Na gruncie niniejszej sprawy oznaczałoby to zresztą jedynie ewentualne ograniczenie w możliwości egzekwowania tych świadczeń w cywilnym postępowaniu wykonawczym. Obrona w uzasadnieniu kasacji odwołała się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2015r. w sprawie III K 414/14 nie dostrzegając tego, że we wskazanej sprawie nie zarzucono skarżonemu działania w jednym, nieprzerwanym okresie, lecz w kilku przedzielonych innymi – nie stanowiącymi działania opisanego w art. 209§1 k.k. Nie można zatem tych dwóch różnych stanów faktycznych traktować w analogiczny sposób. Podsumowując, autor kasacji nie wykazał, by Sąd Odwoławczy dopuścił się jakichkolwiek uchybień, tym bardziej zaś zaistnienia zdarzeń o charakterze bezwzględnej przesłanki odwoławczej. Nie można mówić też, pomimo upływu znacznego czasu od rozpoczęcia procesu, o tym, że doszło do przedawnienia czynu opisanego w pkt 1 (zakończonego w 2008 r.) skoro postępowanie o ten czyn (k. 22) weszło w fazę in personam w 2004 r. (uwzględniając dyspozycję art. 102 3 k.k. i zmiany ustaw w tym zakresie, do terminu z art. 101 § 1 pkt 4 k.k., należy doliczyć kolejne 10 lat). Powyższe skutkowało uznaniem kasacji za bezzasadną w stopniu oczywistym. Skazanego, uwzględniając jego sytuację materialną i charakter sprawy, zwolniono od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 KPKart. 209 § 1 KKart. 209 § 1art. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 209§1 KKart. 102art. 101 § 1 pkt 4 KK§ 3§ 1§ 1 pkt 9§1§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy