IV KK 711/21

WyrokIzba Karna2022-06-14

Skład orzekający: Antoni Bojańczyk, Marek Siwek, Igor Zgoliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara łączna pozbawienia wolności wymierzona w postępowaniu odwoławczym, przekraczająca sumę kar jednostkowych orzeczonych za zbiegające się przestępstwa, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wymierzenie kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze przekraczającym sumę kar jednostkowych orzeczonych za zbiegające się przestępstwa stanowi rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. W niniejszej sprawie kara łączna wymierzona przez Sąd Apelacyjny w wymiarze 4 lat i 8 miesięcy przekroczyła sumę kar jednostkowych wynoszącą 4 lata i 5 miesięcy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku w tej części.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy skazał S. U. za kilka przestępstw, wymierzając kary jednostkowe i karę łączną 4 lat pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację, zmienił kwalifikację prawną jednego z czynów i wymierzył nową karę łączną w wymiarze 4 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez wymierzenie kary łącznej przekraczającej sumę kar jednostkowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 711/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk (przewodniczący) SSN Marek Siwek (sprawozdawca) SSN Igor Zgoliński w sprawie S. U. skazanego z art. 280 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2022 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt II AKa […] zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 czerwca 2020 r., sygn. akt II K […] uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. jego pkt. I ppkt. 2 w zakresie orzeczenia o karze łącznej i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, 2 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z 19 czerwca 2020 r., sygn. akt II K […], uznał S. U. za winnego popełnienia czynów wyczerpujących dyspozycję: - art. 280 § 2 k.k. za który wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności; - art. 62 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, za który wymierzył karę 3 miesięcy pozbawienia wolności; - art. 178a § 1 k.k., za który wymierzył karę 6 miesięcy pozbawienia wolności - art. 157 § 1 k.k. za który wymierzył karę 8 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I). Sąd ten orzeczone kary jednostkowe połączył i wymierzył jako karę łączną karę 4 lat pozbawienia wolności (pkt II), na poczet której zaliczył także okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie (pkt IV). Wyrokiem tym orzeczono także na podstawie art. 42 § 2 k.k. środek karny wobec oskarżonego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat (pkt IV), świadczenie pieniężne, przepadek oraz rozstrzygnięto o kosztach sądowych (pkt. V-IX). Sąd Apelacyjny w […], po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego oraz prokuratora, wyrokiem z 4 lutego 2021 r., sygn. akt II AKa […] wyrok Sądu I instancji: 1. zmienił w ten sposób, że: 1. w pkt. I - w zakresie przypisanego czynu z art. 280 § 2 k.k.: 1. przy zastosowaniu art. 455 k.p.k.: 1. zmienił częściowo opis czynu w ten sposób, że po słowach „powodując straty w kwocie 2 263,20 zł” oraz po słowach „a następnie zabrał kasetkę z zawartością pieniędzy w kwocie 1 167,56 zł” - dopisał: „na szkodę Gminnej Spółdzielni „S. […]” w K.”, 2. poprawił błędną kwalifikację prawną w ten sposób, że zakwalifikował czyn z art. 280 § 2 k.k. i art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., 3. za podstawę wymiaru kary przyjął art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. 4. na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł w stosunku do oskarżonego S. U. 3 obowiązek naprawienia w całości wyrządzonej przestępstwem szkody przez zapłatę na rzecz Gminnej Spółdzielni „S. C.” w K. kwoty 2 263,20 złotych, 5. w pkt. II - rozwiązał orzeczoną karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat i na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu S. U. karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat i 8 miesięcy, 6. w pkt. III - w miejsce określenia „zalicza oskarżonemu na poczet kary pozbawienia wolności” wpisał: „zalicza oskarżonemu S. U. na poczet wymierzonej kary łącznej pozbawienia wolności”, 1. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części, 2. zasądzając koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu 3. orzekł o kosztach za postępowanie odwoławcze. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżył wyrok w pkt. I ppkt 2, zmieniającym rozstrzygniecie o karze łącznej pozbawienia wolności, na korzyść S. U., zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyrok naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 86 § 1 k.k. polegające na wymierzeniu kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat i 8 miesięcy, tj. przekraczającym sumę kar jednostkowych orzeczonych za zbiegające się przestępstwa w wysokości: 3 lat, 3 miesięcy, 6 miesięcy i 8 miesięcy pozbawienia wolności, która wynosi 4 lata i 5 miesięcy pozbawienia wolności. Wskazując na ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu w […] do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna, dlatego podlegała uwzględnieniu na posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z art. 535 § 5 k.p.k. Oczywiste jest w niniejszej sprawie doszło do naruszenia wskazanego w petitum kasacji przepisu prawa materialnego. Zgodnie brzmieniem art. 86 § 1 k.k. sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za 4 poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 20 lat pozbawienia wolności. Skoro zatem Sąd Okręgowy w K. za poszczególne przestępstwa przypisane S. U. wymierzył kary: 3 lat pozbawienia wolności (za czyn art. 280 § 2 k.k.), 3 miesięcy pozbawienia wolności (za czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii), 6 miesięcy pozbawienia wolności (za czyn z art. 178a § 1 k.k.) oraz 8 miesięcy pozbawienia wolności (za czyn z art. 157 § 1 k.k.), a Sąd Apelacyjny w […] w postępowaniu odwoławczym nie zmienił wymiaru tych kar, to orzeczona kara łączna, której podstawą były wymienione kary jednostkowe powinna mieścić się w granicach powyżej najwyższej z tych kar, tj. powyżej 3 lat do ich sumy, która wynosiła 4 lata i 5 miesięcy. Orzeczenie kary łącznej w wymiarze 4 lat i 8 miesięcy, rażąco naruszyło art. 86 § 1 k.k., a wpływ tego naruszenia na treść zaskarżonego wyroku jest w sposób oczywisty istoty. Z tego względu należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać w zaskarżonym zakresie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, w którym Sąd Apelacyjny w […] uniknie stwierdzonego wyżej uchybienia. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. a.s.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 280 § 2 KKart. 535 § 5 KPKart. 62 ust. 1art. 178a § 1 KKart. 157 § 1 KKart. 42 § 2 KKart. 455 KPKart. 288 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 11 § 3 KKart. 46 § 1 KKart. 85 § 1 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy