IV KK 739/19

WyrokIzba Karna2021-07-08

Skład orzekający: Dariusz Świecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może badać prawidłowość ustaleń faktycznych w ramach postępowania kasacyjnego dotyczącego przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. lub art. 284 § 2 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do badania prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym. Zarzuty kasacji, które w istocie sprowadzają się do podważania ustaleń faktycznych, nie mogą być uwzględnione. W szczególności, ustalenia co do zamiaru, z jakim działał oskarżony, stanowią ustalenia faktyczne, których w kasacji podważać nie można.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uznał oskarżonego K. M. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił wyrok i uniewinnił oskarżonego od popełnienia przypisanego mu przestępstwa. Sąd Okręgowy przyjął, że oskarżony był przekonany, iż rusztowania stanowią jego własność, co wykluczało zamiar przywłaszczenia w okresie objętym aktem oskarżenia. Kasację od wyroku uniewinniającego wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 739/19 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie K. M. uniewinnionego od popełnienia przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w dniu 8 lipca 2021 r., kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt XXIII Ka […], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 5 listopada 2018 r., sygn. akt II K […], postanowił: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć oskarżyciela posiłkowego T. J. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 5 listopada 2018 r., sygn. akt II K (…), K. M. został uznany za winnego przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. Po rozpoznaniu apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego i obrońcy oskarżonego od tego wyroku, Sąd Okręgowy w K., wyrokiem z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt XXIII Ka (…), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił oskarżonego od popełnienia przypisanego mu przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. Kasację od tego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił: 2 1. rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 9 § 1 k.k. w zw. z art. 455 k.p.k., mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż oskarżonemu nie można, nie wychodząc poza granice aktu oskarżenia, przypisać odpowiedzialności karnej na podstawie art. 284 § 2 k.k., albowiem oskarżony był przekonany, że przedmiotowe rusztowania stanowią jego własność, wobec czego nie można przypisać mu zamiaru przywłaszczenia; 2. rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 424 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku poprzez brak szczegółowego wyjaśnienia przez Sąd odwoławczy podstawy prawnej wydanego wyroku, lakoniczne omówienie subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod określony przepis prawa karnego materialnego i niepodlegania takiej subsumcji (art. 284 § 2 k.k.), czyniąc przez to niemożliwym przeprowadzenie analizy i kontroli podstaw wnioskowania Sądu, zwłaszcza wobec konieczności przypisania oskarżonemu przestępstwa, o którym mowa w art. 284 § 2 k.k., braku podania w należyty sposób przekonujących przesłanek zajętego stanowiska, a w szczególności nieodniesienie się do faktów i dowodów ustalonych w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji, która to ocena jawi się jako całkowicie dowolna i wybiórcza, a tym samym nieodpowiadająca kryteriom wynikającym z treści wymienionych przepisów, i które to naruszenia skutkowały niezasadnym wyrokiem reformatoryjnym w postaci uniewinnienia oskarżonego zamiast zmiany wyroku i przyjęcia kwalifikacji z art. 284 § 2 k.k., a przez to spowodowaniem, iż wyrok ma charakter rażąco niesprawiedliwy, zwłaszcza w stosunku do pokrzywdzonego T. J. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu ostatniemu Sądowi. Nadto o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na tę kasację, prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przypomnieć na wstępie trzeba, że podnoszone w kasacji zarzuty powinny wskazywać na uchybienia określone w art. 439 k.p.k. lub inne, ale przy tym rażące, naruszenie prawa, do jakiego doszło w postępowaniu odwoławczym, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku sądu drugiej instancji. Patrząc więc z tej perspektywy na zarzuty rozpatrywanej kasacji, stwierdzić trzeba, że są one całkowicie 3 niezasadne. Powyższa ocena skutkowała uznaniem tej skargi za oczywiście bezzasadną, co pozwalało oddalić ją z tego powodu na posiedzeniu, o jakim mowa w art. 535 § 3 k.p.k. Z wcześniejszych uwag wynika, że nie jest dopuszczalne stawianie w kasacji zarzutów nakierowanych na podważanie ustaleń faktycznych. Zapoznanie się z przedmiotową kasacją pozwala zaś przyjąć, że w istocie do tego się sprowadza ta skarga. Wprawdzie w jej zarzucie pierwszym mowa jest o rzekomym naruszeniu prawa materialnego, tj. art. 284 § 2 k.k., to de facto nie chodzi tu bynajmniej o tego rodzaju obrazę prawa, tylko zakwestionowanie rozstrzygnięcia Sądu odwoławczego, który wykluczył możliwość przypisania oskarżonemu zamiast zarzucanego mu aktem oskarżenia przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. – występku z art. 284 § 2 k.k. Nie jest to więc płaszczyzna obrazy prawa materialnego. Autor kasacji formułuje przy tym jedynie zarzut naruszenia prawa materialnego, nie łącząc go z jednoczesnym podniesieniem obrazy przepisu art. 433 § 2 k.p.k., który to dotyczy kontroli odwoławczej, a przecież podważa sposób jej przeprowadzenia. Niezrozumiałe jest ponadto, w czym obrońca upatruje naruszenia art. 9 § 1 k.k. Również wskazywanie na naruszenie art. 455 k.p.k. przekonywać w żadnym razie nie może. Przepis ten dotyczy przecież poprawienia błędnej kwalifikacji prawnej, a więc powinien znaleźć zastosowanie w razie potrzeby dostosowania jej do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Jak już jednak podnoszono, w kasacji kwestionuje się w istocie ustalenia faktyczne. Skarżący podnosi w uzasadnieniu kasacji, że jedynie w „symboliczny sposób” Sąd odwoławczy odniósł się do zarzutów apelacji obrońcy dotyczących zasadności przypisania oskarżonemu przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. Tyle tylko, że poza teoretycznymi wywodami obrońcy w apelacji odnośnie do przestępstwa przywłaszczenia oraz możliwości przyjęcia przez sąd odmiennej aniżeli w akcie oskarżenia kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu i wskazaniem, że właśnie z art. 284 § 2 k.k. należało zakwalifikować zachowanie K. M., gdyż był on jakoby świadomy, czyją własność stanowią powierzone mu na przechowanie rusztowania, których nie miał zamiaru zwrócić, lecz postępował z nimi jak z własnymi, w apelacji nie przedstawiono przekonujących argumentów na poparcie stawianych zarzutów. Swoje rozważania w tej materii obrońca skwitował zaś stwierdzeniem, że z uwagi na treść uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego, w którym poprzestano na lakonicznej uwadze dotyczącej rozważania przez Sąd zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu na art. 284 k.k. oraz wskazaniu, że in concreto wymagałoby to jednak wyjścia poza granice oskarżenia, nie było możliwe „podjęcie rzeczowej i pełnej polemiki w tym zakresie”. 4 Odnosząc się do tych kwestii Sąd Okręgowy wywiódł, że nie można przyjmować, iż w okresie, o którym mowa w zarzucie aktu oskarżenia K. M. przywłaszczył przedmiotowe rusztowania z uwagi na to, że w trakcie trwania przedmiotowego postępowania toczyło się postępowanie wytoczone przez oskarżonego przeciwko T. J. o ustalenie, że oskarżony nabył własność zakupionych od M. K. rusztowań. Sąd Okręgowy przyjął w konsekwencji, że w czasokresie objętym aktem oskarżenia K. M. był przekonany, iż przedmiotowe rusztowania stanowią jego własność, a zatem nie można w tym okresie wykazać mu zamiaru przywłaszczenia, a co najwyżej w okresie późniejszym, kiedy zapadł już prawomocny wyrok oddalający powództwo oskarżonego. Uwzględniając zatem treść apelacji, za wystarczający uznać należy sposób odniesienia się do omawianych zagadnień. Z tymi wywodami jedynie polemizuje w kasacji obrońca, wskazując, że można było jednak wykazać oskarżonemu zamiar przywłaszczenia. Rzecz jednak w tym, że ustalenia co do zamiaru, z jakim działał oskarżony, to nic innego jak ustalenia faktyczne, których w kasacji podważać nie można. Innymi słowy Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do badania prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Tym samym obrońca nie zdołał wykazać, że wyrok Sądu odwoławczego dotknięty jest uchybieniem prawu, które miało jeszcze przy tym kasacyjny charakter. Nie potwierdził się więc żaden z zarzutów kasacji. Dlatego też należało ją oddalić jako oczywiście bezzasadną. Mając to wszystko na względzie orzeczono, jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 300 § 2 KKart. 535 § 3 KPKart. 284 § 2 KKart. 9 § 1 KKart. 455 KPKart. 424 § 1 KPKart. 457 § 3 KPKart. 439 KPKart. 433 § 2 KPKart. 284 KK§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy