IV KK 743/18
WyrokIzba Karna2019-05-14
Skład orzekający: Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, w tym art. 433 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. i art. 424 k.p.k., może być skutecznie podniesiony w kasacji, jeśli dotyczy błędów Sądu pierwszej instancji, a nie Sądu odwoławczego, lub gdy wątpliwości nie pojawiły się u organu orzekającego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, w tym art. 433 § 2 k.p.k., jest bezskuteczny, jeśli autor kasacji posługuje się nim do wykazywania błędów w ustaleniach faktycznych Sądu pierwszej instancji, zamiast wskazywać na brak odniesienia się Sądu odwoławczego do zarzutów apelacji. Podobnie, zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. jest nieuprawniony, gdy wątpliwości nie pojawiły się u organu orzekającego, a jedynie u strony postępowania. Zarzut naruszenia art. 424 k.p.k. jest chybiony, gdy pisemne motywy orzeczenia Sądu odwoławczego w pełni realizują wymogi ustawowe.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy skazał J. W. za przestępstwo z art. 156 § 3 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, odmiennie ustalając podstawę recydywy z art. 64 § 2 k.k. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenia prawa procesowego. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu bez udziału stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zwolnił skazanego od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne i zasądził od Skarbu Państwa wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 743/18 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.), po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2019r., sprawy J. W. skazanego z art. 156 § 3 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 lipca 2018r., sygn. akt II AKa […], zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 marca 2018r., sygn. akt XVI K […], p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne; 3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw. A. K. – Kancelaria Adwokacka w K. – kwotę 738,00 zł (siedemset trzydzieści osiem), w tym 23% podatku VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji na rzecz skazanego J. W. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K., wyrokiem z 6 marca 2018r., uznał J. W. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 156 § 3 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. i za to skazał go na karę 8 lat pozbawienia wolności.
2 Sąd Apelacyjny w […], wyrokiem z 18 lipca2018r., zmienił zaskarżone apelacją skazanego i obrońcy orzeczenie Sądu pierwszoinstancyjnego w ten sposób, że ustalił odmiennie podstawę recydywy z art. 64 § 2 k.k. Kasację od powyższego rozstrzygnięcia wniósł obrońca skazanego, wskazując na rażące naruszenia prawa procesowego. W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w B. wniósł o oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna – i to w stopniu oczywistym. Wbrew twierdzeniom skarżącego, uwagi Sądu odwoławczego nie uszedł żaden mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zarzut apelacyjny. Sąd ad quem ustosunkował się w sposób przekonujący i wyczerpujący do wszystkich zarzutów zwykłego środka odwoławczego, w tym do kwestionowanej przez stronę oceny dowodów w postaci zeznań świadków, zwłaszcza A. W.; dokonał ponownej weryfikacji ustaleń z oględzin zwłok oraz poddał wnikliwej analizie dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę wyjaśnień skazanego. Trzeba zauważyć, że podnosząc zarzut rażącego naruszenia art. 433 § 2 k.p.k., skarżący był zobowiązany wykazać, do których zarzutów apelacji Sąd odwoławczy nie odniósł się wcale, tymczasem autor kasacji posłużył się tym przepisem do wykazywania rzekomych błędów w ustaleniach faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji. Spowodowało to, że nadzwyczajny środek zaskarżenia w tej części został wniesiony wbrew treści art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k., zaś zarzut z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. należało ocenić jako bezskuteczny. Na granicy dopuszczalności był także zarzut, w którym skarżący wskazał na rażące naruszenie art. 7, art. 5 § 2 i art. 424 k.p.k. Uchybienie swobodnej ocenie dowodów dotyczyło bezpośrednio orzeczenia Sądu I instancji, gdyż Sąd Apelacyjny nie zmieniał oceny materiału dowodowego w sprawie. Kasacyjny zarzut prawa procesowego powinien natomiast przedstawiać uchybienie obciążające wyrok Sądu odwoławczego, wskazujące na to, że Sąd ten niewłaściwie przeprowadził kontrolę apelacyjną. Oceniany zarzut takiego charakteru nie miał, przez co nie spełniał ustawowych wymogów zarzutu kasacyjnego. Nieuprawnione było również podniesienie zarzutu z art. 5 § 2 k.p.k. Należało wskazać skarżącemu,
3 że wątpliwości, o których mowa we wskazanym przepisie, powinny pojawić się u organu orzekającego, a nie u strony postępowania. W sprawie J. W. Sądy nie miały żądnych wątpliwości co do tego, że skazany wypełnił znamiona zarzucanego mu czynu zabronionego. Chybiony okazał się również zarzut naruszenia przepisu art. 424 k.p.k. Już sama redakcja zarzutu była błędna, gdyż powinien być wskazany art. 424 § 1 k.p.k. a wypadku zaskarżenia wyroku Sądu odwoławczego – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - art. 457 § 3 k.p.k. Lektura pisemnych motywów orzeczenia prowadziła do wniosku, że argumentacja Sądu Apelacyjnego w pełni zrealizowała wymogi statuuowane we właściwym przepisie. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się wskazanego w kasacji uchybienia z art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k., które miało polegać na orzeczeniu przez Sąd Apelacyjny wbrew zakazowi reformationis in peius. Sąd odwoławczy dokonał korekty w zakresie przypisanej skazanemu multirecydywy, ustalając, że w jej ramach mieściło się inne orzeczenie, niż przyjęte przez Sąd I instancji. Mianowicie przyjął za jej podstawę wyrok Sądu Rejonowego w B. z 15 kwietnia 2009r., zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z 16 lipca 2009r., i skazujący J. W. za przestępstwa z art. 280 § 1 k.k. i art. 158 § 1 k.k. na karę 3 i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Oznaczało to, że wskazanym orzeczeniem Sąd II instancji zastąpił wyrok Sądu Rejonowego w B. z 25 sierpnia 2010r., mocą którego skazano J. W. za popełnienie czynu z art. 280 § 1 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności. Skarżący wyszedł z założenia, że Sąd I instancji w ogóle nie był uprawniony do przyjęcia recedywy z art. 64 § 2 k.k. ze względu na rodzaj dobra chronionego przepisem art. 280 k.k., wobec czego zmiana polegająca na przyjęciu w wyroku Sądu Apelacyjnego skazania z art. 158 k.k. była niekorzystna, co stało w sprzeczności z art. 434 § 1 k.p.k. Stanowiska zaprezentowanego w kasacji nie sposób podzielić. Błędne było już wstępne założenie obrońcy, że Sąd Okręgowy w ogóle nie mógł przyjąć za podstawę recydywy uprzedniego skazania z art. 280 k.k., ponieważ taki obowiązek wynikał wprost z treści art. 64 § 2 k.k. Wobec tego ustalenia nie można było zasadnie twierdzić, że zmiana dokonana przez Sąd Apelacyjny była niekorzystna, tym bardziej że nie miało to
4 wpływu na wymiar kary. Mając to na uwadze, stwierdzić należało, że zarzut z art. 434 § 1 k.p.k. był oczywiście bezzasadny. W tym stanie rzeczy, skoro wszystkie zarzuty podniesione w kasacji obrońcy były ewidentnie chybione, Sąd Najwyższy oddalił skargę w trybie określonym w art. 535 § 3 k.p.k. Pobyt skazanego w zakładzie penitencjarnym zadecydował o zwolnieniu go od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne (art. 624 § 1 k.p.k.).
Powiązane orzeczenia
- IV KK 41/17 2017-02-22Czy zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, polegający na zaniechaniu rozważenia wszelkich zarzutów apelacji dotyczących oceny materiału dowodowego, może stanowić skuteczną podstawę kasacji, jeśli w istocie zmierza…
- V KK 157/13 2013-08-13Czy zarzut rażącego naruszenia prawa procesnego, polegający na błędnej ocenie wiarygodności zeznań świadków, może stanowić podstawę kasacji od wyroku sądu odwoławczego, jeśli nie odnosi się bezpośrednio do czynności tego…
- V KK 250/24 2024-07-04Czy kasacja obrońcy, która zarzuca rażące naruszenie przepisów procedury karnej (art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.) przez sąd odwoławczy, może być skutecznie oparta na zarzutach skierowanych przeciwko orzeczeniu…
- II KK 196/22 2022-09-08Czy Sąd Apelacyjny, utrzymując wyrok Sądu Okręgowego skazujący za zabójstwo, naruszył rażąco prawo procesowe, nie rozważając w pełni zarzutów apelacji dotyczących oceny dowodów i wymiaru kary?
- V KK 152/14 2014-10-22Czy naruszenie przepisów postępowania karnego przez sąd pierwszej instancji, które nie zostało naprawione przez sąd odwoławczy, może stanowić podstawę do uwzględnienia kasacji od wyroku sądu odwoławczego?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 156 § 3 KKart. 64 § 2 KKart. 433 § 2 KPKart. 519 KPKart. 523 § 1 KPKart. 457 § 3 KPKart. 7art. 5 § 2art. 424 KPKart. 5 § 2 KPKart. 424 § 1 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy