IV KK 77/24

IV KK 77/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie D. J. uniewinnionego z art. 296 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w dniu 27 marca 2024 r., po rozpoznaniu, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt VII Ka 655/23 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt III K 648/22, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE D. J. został oskarżony o to, że w okresie od 28 sierpnia 2013 roku do 12 stycznia 2015 roku, w K. przy ul. C., pełniąc funkcję […] Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr […] Ś., a po zmianie nazwy Szpitala w K., będąc zobowiązanym do zajmowania się sprawami majątkowymi wyżej wskazanego szpitala, na podstawie aktu powołania na stanowisko z dnia 1 marca 2010 roku, nie dopełnił ciążących na nim obowiązków i nadużył udzielonych mu uprawnień, w ten sposób, że doprowadził do zawarcia w dniu 28 sierpnia 2013 roku IV KK 77/24 2 przez Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr […] Ś. ze Spółką E. Sp. z o.o. umowy najmu pomieszczeń w budynku tzw. „K. ” należącego do Ś., a pozostającego w dyspozycji Szpitala, a następnie w dniu 12 stycznia 2015 roku w imieniu Szpitala zawarł ze spółką E1 Sp. z o.o. (uprzednio pn. E. Sp. z o.o.) porozumienie w sprawie rozwiązania wyżej wymienionej umowy najmu i rozliczenia nakładów, na warunkach niekorzystnych dla Szpitala, przez co wyrządził szkodę w majątku majątkową wielkich rozmiarów w majątku Szpitala w K. w kwocie 699.132,07 złotych, tj. o czyn z art. 296 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Wyrokiem z dnia 31 maja 2023 roku, sygn. akt III K 648/22, Sąd Rejonowy Katowice - Wschód w Katowicach uniewinnił oskarżonego D. J. od popełnienia zarzucanego mu czynu i na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. kosztami procesu obciążył Skarb Państwa oraz zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego D. J. kwotę 9840 zł tytułem poniesionych przez niego kosztów procesu związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru. Od powyższego wyroku oskarżyciel publiczny wniósł apelację. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2023 roku Sąd Okręgowy w Katowicach, sygn. akt VII Ka 655/23, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok oraz zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego D. J. kwotę 1008 zł tytułem poniesionych przez niego kosztów procesu. Kasację od tego orzeczenia wniósł prokurator Prokuratury Okręgowej w Gliwicach del. do Prokuratury Krajowej zarzucając: 1. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez brak jakiegokolwiek rozpoznania zarzutu dotyczącego zignorowania przez Sąd I Instancji wiążących wskazań Sądu odwoławczego, tj. art. art. 167 k.p.k. i art. 366 k.p.k. i art. 442 § 3 k.p.k. zawartego w apelacji, w sytuacji gdy Sąd II instancji miał obowiązek rozpoznać indywidualnie wszystkie zarzuty zawarte w apelacji, a powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku rozpoznania tego zarzutu Sąd II instancji powinien był wydać odmienny wyrok i uchylić zaskarżony wyrok w całości; 2. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., poprzez brak IV KK 77/24 3 właściwego i rzetelnego rozpoznania wszystkich zarzutów zawartych w apelacji dotyczących niedopuszczenia uzupełniającej opinii biegłego i jednoczesnego oparcia wyroku o opinie prywatne, tj. zarzutów z art. 193 § 1 k.p.k., art. 201 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. i art. 339 § 3 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 5 § 2, art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. - w sytuacji gdy Sąd II instancji miał obowiązek merytorycznego i należytego rozpoznania wszystkich zarzutów zawartych w apelacji, a nie jedynie lakonicznego ich opisania; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku rozpoznania tych zarzutów Sąd II instancji powinien był wydać odmienny wyrok i uchylić zaskarżony wyrok w całości; 3. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 193 § 1 k.p.k. poprzez niezasięgnięcie przez Sąd Okręgowy opinii biegłego albo biegłych w sytuacji, gdy stwierdzenie w jakiej kondycji finansowej E. sp. z o.o. znajdowała się w 2014 r. i 2015 r. w kontekście możliwości płatniczych związanych z ewentualnym procesem sądowym o zapłatę kwoty 699.132,07 zł miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i wymagało wiadomości specjalnych; a samodzielne ustalenie przez Sąd Okręgowy tej okoliczności nastąpiło z naruszeniem art. 193 § 1 k.p.k. i skutkowało ustaleniem tych okoliczności w sposób dowolny, co mogło rzutować na ocenę strony podmiotowej przestępstwa i na ostateczny wynik postępowania. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz uchylenie w całości wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja wniesiona przez prokuratora okazała się bezzasadna w stopniu o jakim mowa w dyspozycji przepisu art. 535 § 3 k.p.k. Rozważania dotyczące przedstawionych w kasacji zarzutów trzeba rozpocząć od przypomnienia, że o "rażącym naruszeniu prawa" w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k. wolno mówić tylko wtedy, gdy doszło do poważnej obrazy prawa, a więc odgrywającej przy rozstrzyganiu sprawy znaczącą rolę. To jednak dla uznania IV KK 77/24 4 kasacji za zasadną nie jest wystarczające, bowiem należy jeszcze wykazać, że owo rażące naruszenie prawa mogło wywrzeć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez brak rozpoznania zarzutu dotyczącego zignorowania przez Sąd I Instancji wiążących wskazań Sądu odwoławczego, tj. art. art. 167 k.p.k. i art. 366 k.p.k. i art. 442 § 3 k.p.k., a zawartego w apelacji. Jak słusznie zaznaczył Sąd Okręgowy, w toku postępowania odwoławczego dopuszczono dowód z danych KRS - Sądu Rejonowego Katowice - Wschód w Katowicach VIII Wydział Gospodarczy, tj. sprawozdań finansowych spółki E. za lata: 2013, 2014, 2015 r. Z dokumentów tych wynikało, że spółka ponosiła straty w w kwotach: 1,8 mln zł za rok 2013, 4,7 mln zł za rok 2014 i 2,5 mln zł za rok 2015. Odwołując się zaś do ustaleń Sądu meriti, Sąd odwoławczy wskazał, że na podstawie powołanych dowodów nie udowodniono wystąpienia zamiaru po stronie oskarżonego D. J. – zamiaru wyrządzenia szkody wielkich rozmiarów w majątku Szpitala w K. Zamiaru zaś, w tym zamiaru ewentualnego, należącego do kategorii ustaleń faktycznych w żadnym razie, tak jak i istnienia innych znamion danego typu przestępstwa, nie można wyprowadzać w oparciu o domniemania, czy opierać na założeniach a priori. Sądy obu instancji odniosły się w sposób szczegółowy i wyczerpujący do kwestii strony podmiotowej - wskazując, że w odniesieniu do działań D. J. nie sposób nawet przypisać możliwości wyczerpania znamion przestępstwa nieumyślnego określonego w art. 296 § 4 k.k. Jak słusznie dostrzeżono, decyzje w przedmiocie rozwiązania umowy były dogłębnie analizowane przez oskarżonego, konsultowane z biurem radcy prawnego, służbami księgowymi, rozważano wszystkie warianty "wyjścia z umowy", odstąpienia od niej. Wybór decyzji nie był dowolnym, arbitralnym stanowiskiem D. J. . Był wynikiem niejednokrotnych i wieloaspektowych konsultacji ekonomiczno-prawnych. Organ zarządzający nie formułował zarzutów wobec D. J. i władze Uniwersyteckie również nie czyniły zarzutów wymienionemu w tej kwestii. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących opinii biegłego Sąd Okręgowy wyraźnie wskazał, że są one bezprzedmiotowe, albowiem Sąd I instancji IV KK 77/24 5 w ogóle nie opierał ustaleń faktycznych na opiniach biegłych, a to wobec faktu, że Sąd badał szczegółowo zamiar oskarżonego i w wyniku przeprowadzonych dowodów ustalił brak jego wystąpienia. Zgromadzony materiał dowodowy, oceniony zgodnie z regułami przewidzianymi w przepisie art. 7 k.p.k., nie pozwolił również na przypisanie D. J. występku w formie nieumyślnej. Dlatego dalsze opiniowanie w sprawie Sąd I instancji zasadnie uznał za zbędne, bowiem w istocie bezprzedmiotowe. Zostało wskazane i wykazane przez Sądy obu instancji dlaczego, w świetle istniejących dowodów w sprawie, możliwym było wydanie wyłącznie wyroku uniewinniajacego oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu w skardze głównej. Dokonane ustalenia faktyczne i oceny prawne relewantnych w postępowaniu okoliczności są w pełni jasne, jednoznaczne w treści, prawidłowe i właściwie umotywowane. Wszystkie podniesione powyżej okoliczności implikowały ocenę o oczywistej bezzasadności kasacji prokuratora. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia, a w oparciu o treść przepisu art. 637 a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. obciążył kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego Skarb Państwa. [J.J.] [ms]