IV KK 77/26

WyrokIzba Karna2026-03-03

Skład orzekający: Andrzej Stępka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku sądu odwoławczego, złożony w związku z wniesieniem kasacji, powinien zostać uwzględniony, gdy strona argumentuje, że wykonanie wyroku spowoduje nieodwracalne skutki i podnosi zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym przedawnienia karalności?
Ratio decidendi
Wstrzymanie wykonania orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji jest środkiem wyjątkowym i wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności. Sama czynność wniesienia kasacji nie uzasadnia wstrzymania. Potrzeba wstrzymania aktualizuje się, gdy niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej, można stwierdzić istotne powody do uznania jej słuszności, bądź gdy strona wykaże istnienie szczególnych okoliczności powodujących wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki wykonania orzeczenia. W przypadku zarzutu dotyczącego bezwzględnej podstawy odwoławczej, prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji musiałoby być niemal zbliżone do pewności.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku sądu odwoławczego, który utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Jako podstawę wniosku podniesiono zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym przedawnienia karalności przestępstwa, oraz argumentowano, że wykonanie wyroku spowoduje dla skazanego nieodwracalne skutki. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

IV KK 77/26 POSTANOWIENIE Dnia 3 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie P. S. wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 7 października 2025 r., sygn. akt V Ka 594/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 5 maja 2025 r., sygn. akt II K 822/22, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego, który zarzucił rażące naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego, w tym podniósł uchybienie z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. wobec przedawnienia karalności przestępstwa z art. 217 § 1 k.k. W konkluzji skargi zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia argumentując, że za jego uwzględnieniem przemawia fakt, iż wykonanie wyroku w chwili obecnej spowodowałoby dla skazanego dolegliwe i nieodwracalne skutki – „przez co zostałby on niezasadnie pokrzywdzony”. Skarżący podkreślił wagę i charakter IV KK 77/26 2 postawionych zarzutów, które w jego przekonaniu wskazują na wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji. Sąd Najwyższy stwierdza, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wstrzymanie wykonania orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji wchodzi w grę wyjątkowo, w razie zaistnienia szczególnych okolicznościach, a to z tego względu, że kontrola kasacyjna dotyczy prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a więc wyroku objętego domniemaniem trafności zawartych w nim rozstrzygnięć, które podlegają bezzwłocznemu wykonaniu. Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 9 § 1 k.k.w. postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne, a wyrok - w myśl art. 9 § 2 k.k.w. - staje się wykonalny z chwilą jego uprawomocnienia. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność wniesienia kasacji. Potrzeba ta aktualizuje się dopiero wówczas, gdy niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej już wcześniej można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji, bądź też wówczas, gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 maja 2023 r., IV KK 105/23, LEX nr 3567070; z dnia 8 lutego 2022 r., II KO 111/21, LEX nr 3305890). W odniesieniu do zarzutu kasacji podnoszącego wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., trzeba wskazać, że dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego zarzutu) musiałoby być niemal zbliżone do pewności. Wprawdzie ranga tego uchybienia jest poważna, lecz jego zaistnienie nie jest jednoznaczne i na tyle oczywiste, by badanie sprawy przez pryzmat przesłanek określonych w art. 532 § 1 k.p.k. przesądzało o konieczności przełamania reguły bezzwłocznego wykonania prawomocnego wyroku. Kwestia ewentualnego wystąpienia omawianego IV KK 77/26 3 uchybienia wymaga gruntownej analizy akt sprawy w kontekście podniesionego zarzutu. Co do pozostałych zarzutów skargi, dotyczących innego rażącego naruszenia prawa, to brak możliwości uznania na tym etapie, jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy, że wskazują one na tak poważne błędy w kontroli apelacyjnej, iż powinny prowadzić do uchylenia wyroku Sądu odwoławczego. Przedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy zasadności złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie może być przecież całościowa ocena trafności i zasadności podniesionych w kasacji zarzutów, gdyż ta może zostać rozstrzygnięta dopiero w trakcie merytorycznego rozpoznawania nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Rozstrzygnięcie wniosku złożonego w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie stanowi swego rodzaju prejudykatu w postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w żaden sposób nie rzutuje ono na kierunek przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie do kasacji. Nie oznacza zatem, że procesowo niedopuszczalne jest w przyszłości uznanie zarzutów podniesionych w kasacji za oczywiście zasadne. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [JJ.] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 532 § 1 KPKart. 17 § 1 pkt 6 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 217 § 1 KKart. 9 § 1 KKart. 9 § 2 KK§ 1§ 1 pkt 6§ 1 pkt 9§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy