IV KK 87/16
WyrokIzba Karna2016-04-27
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieobecność oskarżonego na rozprawie apelacyjnej, mimo usprawiedliwienia niestawiennictwa i wniosku o odroczenie, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w sytuacji, gdy sąd odwoławczy nie uznał jego obecności za konieczną?Ratio decidendi
Nieobecność oskarżonego na rozprawie apelacyjnej, nawet usprawiedliwiona i połączona z wnioskiem o odroczenie, nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., jeżeli sąd odwoławczy nie uznał jego obecności za konieczną. Udział oskarżonego w rozprawie odwoławczej jest obligatoryjny tylko w przypadku, gdy prezes sądu lub sąd uzna to za niezbędne.Stan faktyczny
Obrońca skazanej M. K. wniósł kasację od wyroku sądu okręgowego utrzymującego w mocy wyrok sądu rejonowego. Kasacja opierała się m.in. na zarzucie obrazy art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w związku z nieobecnością skazanej na rozprawie apelacyjnej, mimo usprawiedliwienia niestawiennictwa i wniosku o odroczenie. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwotę za sporządzenie kasacji, obciążając jednocześnie skazaną kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 87/16 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy M. K., skazanej z art. 212 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt IX Ka […], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt IX K […], I. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. Ł. C. – Kancelaria Adwokacka w K. kwotę 442 zł i 80 gr. (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym 23 % podatku VAT, za sporządzenie i wniesienie jako wyznaczony obrońca z urzędu, kasacji na rzecz skazanej M. K.; III. obciąża skazaną M. K. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Kasacja obrońcy skazanej M. K. jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. Na wstępie przypomnieć należy, że kasacja obrońcy skazanego wniesiona od wyroku innego, niż wyrok skazujący na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania (art. 523 § 2 k.p.k.), jest dopuszczalna
2 wyłącznie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Sens tego przepisu, który z uwagi na swój charakter i związane z nim konsekwencje należy interpretować ściśle, jest treściowo jednoznaczny. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy trzeba odnotować, że skarżący, najpewniej celem wzmocnienia swojego zasadniczego zarzutu obrazy art. 439 § 1 pkt. 11 k.p.k. powiązał go z art. 374 § 1 k.p.k. oraz art. 376 § 2 k.p.k. Taki zabieg jest całkowicie chybiony, gdyż powołane przepisy odnoszą się do rozprawy głównej, w której udział oskarżonego, jest rzeczywiście co do zasady obowiązkowy natomiast w niniejszej sprawie chodziło o nieobecność oskarżonego na rozprawie apelacyjnej, w której udział jest tylko jego prawem, a nie obowiązkiem procesowym (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2006 r., II KK 361/05, LEX nr 193056). Art. 450 § 2 k.p.k. stanowi wszak wyraźnie, że udział w rozprawie odwoławczej oskarżonego jest obligatoryjny tylko wówczas, gdy prezes sądu lub sąd uzna to za konieczne. Skoro ani prezes właściwego sądu odwoławczego (przewodniczący wydziału, upoważniony sędzia - art. 93 § 2 k.p.k.), ani sąd rozpoznający złożone apelacje nie zadecydowali, że obecność przebywającej na wolności M. K. na rozprawie apelacyjnej jest niezbędna, to absencja oskarżonej na rozprawie odwoławczej w dniu 23 czerwca 2015 r. nie może zostać potraktowana jako uchybienie o jakim mowa w art. 439 §1 pkt 11 k.p.k. Trzeba też podnieść iż tej oceny nie może zmienić fakt, że oskarżona M. K. usprawiedliwiła swoje niestawiennictwo w dniu 23 czerwca 2015 r. i wniosła o odroczenie rozprawy apelacyjnej. Prowadzenie w takiej sytuacji rozprawy apelacyjnej, mimo że w judykaturze powszechnie takie wypadki oceniane były jako rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia prawa procesowego (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 marca 2006 r., II KK 204/05, R-OSNKW 2006, poz. 498, z dnia 30 lipca 2009 r., II KK 37/09, R-OSNKW 2009, poz. 1644), z przytoczonych wcześniej względów, nie mogło w realiach przedmiotowej sprawy zostać uznane za uchybienie wskazane z art. 439 §1 pkt. 11 k.p.k. W tych warunkach, gdy postąpienie sądu drugiej instancji na rozprawie apelacyjnej w dniu 23 czerwca 2015 r. nie stanowiło bezwzględnego powodu odwoławczego o jakim mowa w art. 439 § 1 pkt. 11 k.p.k., a tylko jego stwierdzenie
3 mogło doprowadzić do uwzględnienia kasacji, Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną obrońcy jako oczywiście bezzasadną.
Powiązane orzeczenia
- V KK 152/18 2018-05-22Czy nieobecność oskarżonego na rozprawie apelacyjnej, który usprawiedliwił swoje niestawiennictwo i wniósł o odroczenie, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., jeśli jego obecność nie zost…
- IV KK 305/21 2021-06-30Czy rozprawa apelacyjna przeprowadzona pod nieobecność jednego z dwóch obrońców, gdy drugi obrońca był obecny, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.?
- V KK 117/18 2018-06-07Czy nieobecność oskarżonego na rozprawie odwoławczej, pomimo braku jego obecności, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. i obliguje Sąd Najwyższy do uchylenia orzeczenia, nawet jeśli kasac…
- II KK 475/23 2023-11-28Czy naruszenie przepisów dotyczących zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej, skutkujące nieobecnością oskarżonego, stanowi bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., jeśli obecny był obrońca?
- IV KK 4/16 2016-03-01Czy brak wyznaczenia obrońcy z urzędu, mimo istnienia przesłanek z art. 79 § 2 k.p.k., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w sytuacji, gdy sąd nie uznał za niezbędne posiadanie przez osk…
Powołane przepisy
art. 212 § 1 KKart. 535 § 3 KPKart. 523 § 2 KPKart. 439 § 1 KPKart. 523 § 4 pkt 1 KPKart. 439 § 1 pkt. 11 KPKart. 374 § 1 KPKart. 376 § 2 KPKArt. 450 § 2 KPKart. 93 § 2 KPKart. 439 §1 pkt 11 KPKart. 439 §1 pkt. 11 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy