IV KKN 450/96

Sygn. akt IV KKN 450/96 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2001 r. Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie następującym: Przewodniczący: SSN – Lidia Misiurkiewicz Sędziowie: SN – Przemysław Kalinowski (spr.) SN – Mieczysław Młodzik Protokolant – Elżbieta Brejniak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej – Krzysztofa Parchimowicza po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2001 r. sprawy P. S. oskarżonego z art. 267 d.kk w zw. z art. 58 kk i in. z powodu kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej – na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 8 sierpnia 1996 r., sygn. IV Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 maja 1996 r., sygn. II K […] 2 1. uchyla zaskarżony wyrok, a także wyrok Sadu Rejonowego w K. z dnia 15 maja 1996 r. sygn. akt II K […] i sprawę przekazuje temu ostatniemu sądowi do ponownego rozpoznania, 2. zarządza zwrot opłaty w kwocie 300 (trzysta) zł na rzecz oskarżycielki posiłkowej K. S. – S. U Z A S A D N I E N I E P. S. został oskarżony o to, że „działając w warunkach przestępstwa ciągłego w okresie od 25 lutego 1993 r. do 13 października 1994 r. w K. używał jako zawierający prawdziwe dane dowód osobisty, który to dokument na skutek podstępnego wprowadzenia w błąd kompetentnego pracownika Urzędu Dzielnicowego w K. w dniu 28 listopada 1985 r. poświadcza nieprawdę odnośnie nie pozostawania przez P. S. w związku małżeńskim w szczególności: - w dniu 25 lutego 1993 r. w K. posłużył się tym dokumentem przy sporządzaniu umowy sprzedaży nieruchomości objętej księgą wieczystą nr […] w kancelarii notarialnej przy ul. M., - w dniu 13 października 1994 r. kiedy zawierając umowę sprzedaży samochodu osobowego m-ki P. nr rej. […] wchodzącego w skład ustawowej wspólnoty małżeńskiej z S. M. przywłaszczył sobie jednocześnie kwotę 1500 na szkodę swojej żony K. S., tj. o przestępstwo z art. 267 d. kk w zw. z art. 58 d. kk i art. 204 § 1 d. kk w zw. z art. 10 § 2 d. kk”. Wyrokiem z dnia 15 maja 1996 r. sygn. akt II K […] Sąd Rejonowy w K. uznał oskarżonego za winnego dokonania zarzuconego mu czynu z tą zmianą, że odnośnie czynu z dnia 13 października 1994 r. dotyczącego umowy sprzedaży samochodu przyjmuje się przypadek mniejszej wagi z art. 204 § 2 kk i na 3 podstawie art. 27 § 1 d. kk i art. 29 § 1 d. kk warunkowo umorzył postępowanie karne ustalając okres próby na 1 rok. Od tego wyroku apelację wniosła oskarżycielka posiłkowa K. S., zarzucając błędną ocenę materiału dowodowego, co doprowadziło do niesłusznego przekonania, iż oskarżony nie popełnił przestępstwa z art. 267 kk. Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 1996 r. sygn. akt IV Ka […] Sąd Wojewódzki w K. utrzymał w mocy orzeczenie sądu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżyła oskarżycielka posiłkowa, wnosząc kasację na niekorzyść oskarżonego i podnosząc zarzuty: - naruszenia prawa materialnego w postaci obrazy art. 27 d. kk i art. 205 d. kk poprzez warunkowe umorzenie postępowania w stosunku do P. S. w sytuacji, gdy został on wcześniej skazany za przestępstwo z art. 186 § 1 d. kk, a zatem nie zachowano warunku niekaralności za przestępstwo oraz pominięto treść ustaleń wskazujących na wyczerpanie znamion przestępstwa z art. 205 d. kk, - naruszenia prawa procesowego – w wyniku obrazy art. 8 d. kpk polegającej na braku prawidłowego zebrania danych osobopoznawczych oskarżonego, w szczególności dotyczących jego uprzedniej karalności, co doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania wobec niego instytucji warunkowego umorzenia postępowania. W konkluzji kasacji jej autor wniósł o uchylenie wyroków sądów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej okazała się zasadna w zakresie swego podstawowego zarzutu, zaś postawiony w niej wniosek o uchylenie wyroków sądów obu instancji zasługiwał na uwzględnienie. Trafne okazało się twierdzenie zaprezentowane przez 4 skarżącego o braku spełnienia wszystkich ustawowych wymogów wskazanych w przepisie art. 27 d. kk, niezbędnych dla zastosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania. Zgodnie z treścią powołanej normy prawnej, w/w instytucja odnosiła się do osób dotychczas niekaranych za przestępstwo. Tymczasem w dacie orzekania w niniejszej sprawie przez sądy obu instancji P. S. nie spełniał tego warunku. Z akt sprawy Sądu Rejonowego w K. sygn. II K […], ujawnionych na rozprawie kasacyjnej przed Sądem Najwyższym wynika bowiem, iż został on skazany wyrokiem tego sądu z dnia 22 maja 1995 r. za przestępstwo z art. 186 § 1 d. kk na karę jednego roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby. Orzeczenie to uprawomocniło się w dniu 22 maja 1995 r. Powyższa okoliczność nie została wprawdzie uwidoczniona w danych o karalności oskarżonego (k. - 76), jednak powinna być uwzględniona przez organy procesowe, gdyż sam zainteresowany ujawnił ją składając wyjaśnienia w postępowaniu przygotowawczym (k. – 87v). Tymczasem, zarówno prokurator sporządzający akt oskarżenia, jak i sądy obu instancji przeszły do porządku dziennego nad tą informacją, przez co nastąpiło również naruszenie dyspozycji art. 8 d. kpk, gdyż zebrane dane osobopoznawcze nie odpowiadały rzeczywistości. Trzeba zatem zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż w dacie orzekania w niniejszej sprawie brak było ustawowych podstaw do warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec P. S.. Wobec uwzględnienia kasacji bezprzedmiotowe okazało ustosunkowywanie się do zarzutu obrazy art. 205 d. kk. Natomiast z urzędu należy wytknąć sądowi I instancji sprzeczność między treścią wyroku, w którym zakwalifikowano czyn oskarżonego z art. 204 § 2 d. kk (nota bene przy takiej kwalifikacji prawnej, zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania uniemożliwiał przepis art. 27 § 2 d. kk), a uzasadnieniem, w którym operuje się kwalifikacją z art. 204 § 3 d. kk. Podobnie, rozważania 5 dotyczące sprzedaży nieruchomości objętej kw. nr […] – zawarte w części motywacyjnej – nie znalazły odzwierciedlenia w treści rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy prawidłowo uwzględni wszystkie ujawnione okoliczności i na nowo rozstrzygnie o ich znaczeniu dla treści orzeczenia. Konsekwencją uwzględnienia kasacji było zarządzenie zwrotu opłaty od kasacji uiszczonej przez oskarżycielkę posiłkową, stosownie do dyspozycji art. 527 § 4 kpk. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku. Przewodniczący: SSN (Lidia Misiurkiewicz) Sędziowie: SN (Przemysław Kalinowski) SN (Mieczysław Młodzik) aw f/es