IV KKN 800/98

Sygn. akt IV KKN 800/98 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 września 2000 r. Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - Andrzej Siuchniński Sędziowie SN: - Zygmunt Stefaniak - Feliks Tarnowski (spraw.) Protokolant: Teresa Jarosławska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Franciszka Pasturczaka po rozpoznaniu w dniu 14 września 2000 r. sprawy T. P. oskarżonego z art. 18 § 2 w zw. z art. 280 § 2 d.kk z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonego – PR IV KnP […] od wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 27 stycznia 1983 r., sygn. II K […] I. uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia T. P. od popełnienia przypisanego mu przestępstwa; II. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. 2 U Z A S A D N I E N I E Sąd Rejonowy w Ż. wyrokiem z dnia 27 stycznia 1983 r. sygn. II K […] uznał oskarżonego T. P. za winnego tego, że: „w dniu 1 października 1982 r. w S., woj. […] udzielił pomocy przez dostarczenie farby i pędzla W. B. i K. J. do wykonania na drodze publicznej, wiacie przystanku autobusowego i tablicy ogłoszeń haseł antypaństwowych manifestujących działalność NSZZ „[…]” oraz nawołujących do popełniania zbrodni” i za to, na podstawie art. 18 § 2 d.kk w zw. z art. 280 § 2 d.kk skazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat. Na podstawie art. 75 § 1 d.kk sąd wymierzył oskarżonemu karę grzywny w kwocie 20.000 zł, na poczet której zaliczył mu okres tymczasowego aresztowania od 2 do 13 października 1982 r. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 1983 r. Sąd – na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii – darował skazanemu orzeczoną karę pozbawienia wolności, zaś postanowieniem z dnia 20 czerwca 1989 r. orzekł o przebaczeniu i puszczeniu w niepamięć skazanie za występek z art. 18 § 2 w zw. z art. 280 § 2 kk stwierdzając, że uległo ono zatarciu. Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony procesowe i uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego i bez sporządzenia uzasadnienia. Wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 27 stycznia 1983 r. zaskarżył kasacją na korzyść oskarżonego Prokurator Generalny z a r z u c a j ą c 3 rażące naruszenie art. 3 § 1 i 3, 357 d.kpk polegające na nierozważeniu okoliczności wynikających z całości wyjaśnień oskarżonego ze śledztwa i z rozprawy oraz zeznań świadków K. J. i W. B. dotyczących strony podmiotowej działania oskarżonego, tj. świadomości w zakresie treści haseł i napisów zamieszczonych w miejscu publicznym przez inne osoby, co doprowadziło do bezpodstawnego skazania go za przestępstwo z art. 18 § 2 d.kk w zw. z art. 280 § 2 d.kk i w n o s z ą c o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanego mu przestępstwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzut kasacyjny jest słuszny, bowiem istotnie Sąd meriti, skazując T. P. za pomocnictwo do przestępstwa określonego w art. 280 § 2 d.kk, zaniechał rozpoznania i ustalenia znamion strony podmiotowej tego czynu i w rezultacie – pomimo braku podstaw faktycznych uznał winę oskarżonego za udowodnioną. Jak wiadomo strona podmiotowa przestępstwa winna być odbiciem strony przedmiotowej, co w odniesieniu do oskarżonego oznacza, że powinien on działać umyślnie co najmniej z zamiarem wynikowym (cum dolo eventuali). Takich ustaleń nie sposób jednak dokonać na podstawie dowodów przeprowadzonych w niniejszej sprawie, a przeciwnie – analiza całokształtu materiału dowodowego upoważnia do przyjęcia konstatacji, iż T. P. nie obejmował swoją świadomością tego, że podjętym przezeń działaniem ułatwił popełnienie przez sprawców przestępstwa z art. 280 § 2 d.kk. W złożonych wyjaśnieniach oskarżony podkreślił, że pożyczając kolegom farbę i pędzel był przekonany o tym. że wykonane przez nich napisy nie będą miały przestępczego charakteru (k. 82v-83), kiedy zaś W. B. zaczął malować hasło o treści, której nie akceptował, zwrócił mu uwagę, wyrażając tym swoją 4 dezaprobatę (k.50). Wyjaśnienia oskarżonego zostały potwierdzone depozycjami świadków K. J. (k.61-62), W. B. (k.64-65) i E. P. (k.84), z których wynika, że nie znał on w istocie treści haseł i napisów, jakie zamierzali sprawcy namalować w miejscach publicznych, zarówno wcześniej jak i w trakcie malowania. Natomiast samo dostarczenie farby i pędzla nie może być traktowane jako element przesądzający automatycznie o winie umyślnej oskarżonego, a w tym o jego zamiarze ułatwienia popełnienia przestępstwa z art. 280 § 2 d.kk przez W. B. i K. J., odpowiadających w odrębnym procesie. Stwierdzając przeto, iż zaskarżony wyrok zapadł z rażącą obrazą przepisów art. 3 § 1 i 3 oraz art. 357 d.kpk, Sąd Najwyższy uchylił tenże wyrok i uniewinnił T. P. od popełnienia przypisanego mu przestępstwa. Przewodniczący: SSN (Andrzej Siuchniński) Sędziowie: SSN (Zygmunt Stefaniak) (Feliks Tarnowski) aw f/ak